tarikat.orgTARİHİ VE İLİŞKİLERİ
Zâkirzâde Abdullah Efendi'nin halifesi olarak gönderildiği, kendi dergâhını yaptırıp irşadda bulunduğu şehir; İstanbul'a giderken meşihatı Niksarlı Mehmed Efendi'ye bırakmıştır. Rakibi Vânî Mehmed Efendi de 1683 sonrası buranın Kestel köyüne sürülmüştür.
- Mekân türü
- halifelik görevi
- Dönem
- XVII. yüzyıl
- Bugünkü durum
- Kişi kartı araştırmasında doğrulanan tarihî bağlantı
- Konum güveni
- Yaklaşık tarihî çevre
Bursa'daki ilk irşad merkezi Şeyhi tarafından hilâfetle Bursa'ya gönderildi. Yerel atlas içindeki doğrulanmış şehir merkezi kullanıldı. Coğrafya notu kişi dosyasıyla eşleştirilmiştir; koordinat güveni mekân kaydındaki ayrı alanda değerlendirilmelidir. Bağlantılı kişi kartının temel kaynakları: TDV İslâm Ansiklopedisi, “Selâmi Ali Efendi”; Hüseyin Vassâf, Sefîne-i Evliyâ. Mekân ilişkisi bu kaynak paketinden hazırlanan kişi biyografisinin coğrafya çıkarımıdır; her ayrıntının tek tek aynı kaynakta geçtiği ileri sürülmez.
AYNI MEKÂNIN DİĞER KİŞİ BAĞLANTILARI
Ömer Dede Sikkînî (Bıçakçı Emîr Dede)yerlesim — İlk tasavvuf terbiyesini burada iken Somuncu Baba'dan aldığı rivayet edilir. Bir kısım kaynak onu Bursalı sayar; doğum yeri konusunda kaynaklar birbirini tutmaz. İlişkilŞahsiyet dosyasına git →Tablîzâde Aklî Ali Efendidoğum yeri — Aklî Ali Efendi Bursa’da doğdu ve ömrünü orada geçirdi; iyi bir tahsil gördü. Tasavvuf, edebiyat ve mûsiki hayatının tamamı bu şehirde geçmiştir. İlişkili kişi dosyasıŞahsiyet dosyasına git →Abdal Mûsârivayet merkezi — Fethine Orhan Gazi ile birlikte katıldığı rivayet edilen ve adına bağlanan iki türbeden birinin bulunduğu şehir; kaynağa göre Abdal Mûsâ an'anesinin doğduğu merkeŞahsiyet dosyasına git →Baba Yûsuf Hakîkîtahsil yeri — Bursalı Mehmed Tâhir’in kaydına göre Yûsuf, babası Şeyh Hamîd-i Velî ile beraber bir süre Bursa’da kalmış, daha sonra Aksaray’a gitmiştir. İlişkili kişi dosyası Baba Şahsiyet dosyasına git →Muslihiddin-i Tavîlsehir — Vefat ettiği ve defnedildiği şehir. Kabrinin yeri, Şeyh Tâceddin'in mezarının yanında kırk gün Yâsîn okuduğu hasırın serili olduğu yer olarak gösterilir. İlişkili kişi dosyŞahsiyet dosyasına git →Bakkālzâde Bostan Hilmî Efendisehir — Kaynakların “Bursalı” diye andığı doğum yeri. İlişkili kişi dosyası Bakkālzâde Bostan Hilmî Efendi : Bakkālzâde Bostan Hilmî Efendi (ö. 1004/1595-96), Bahâeddinzâde AbdullaŞahsiyet dosyasına git →Taşköprizâde Ahmed Efendidoğum yeri ve kadılık — 2 Aralık 1495'te doğduğu şehir; ilk çocukluğu burada geçti, Molla Hüsrev Medresesi'nde amcasının yanında okudu, 1545'te kadılığını yaptı. İlişkili kişi dosyŞahsiyet dosyasına git →Abdullah Bosnevîintisap yeri — Devrin ilim ve kültür merkezlerinden biri olarak gidip Hasan Kabâdûz'a intisap ettiği, Bayramî Melâmîliğine girdiği şehir; Abdülmecid Halvetî'den de burada istifade Şahsiyet dosyasına git →Dede Ömer Rûşenîtahsil yeri — Kaynakların çoğuna göre medrese tahsilini yaptığı şehir; “melâhî” türü şiirleriyle burada tanındı ve bir dedikodu üzerine buradan ayrıldı. İlişkili kişi dosyası Dede Şahsiyet dosyasına git →Sâdık Vicdânîson fiilî görev — Temmuz 1919'da Hudâvendigâr vilâyeti mektupçuluğuna tayin edildiği, vali vekilliği yaptığı ve işgal üzerine görevinden ayrıldığı şehir; Hitâbiyyât burada basılmışŞahsiyet dosyasına git →Dâvûd-i Kayserîtartışmalı kayıt — Bazı kaynaklar Mısır dönüşünde Kayseri'ye değil buraya gittiğini kaydeder; bu konuda kesin bilgi yoktur. İlişkili kişi dosyası Dâvûd-i Kayserî : Dâvûd-i Kayserî Şahsiyet dosyasına git →İdrîs-i Muhtefîsürgün yeri — Aleyhindeki vaazlarını sürdüren Abdülmecid Sivâsî'nin, mensuplarından vezir Kayserili Halil Paşa tarafından sürgün edildiği şehir. İlişkili kişi dosyası İdrîs-i MuhteŞahsiyet dosyasına git →Müstakimzâde Süleyman Sa‘deddin Efendiinziva — 1158/1745'te şeyhinin ve annesinin vefatının ardından sağlığına iyi gelir düşüncesiyle gidip bir süre kaldığı şehir. İlişkili kişi dosyası Müstakimzâde Süleyman Sa‘deddin Şahsiyet dosyasına git →Ümmî Sinanmuhtemel doğum yeri — Menşei hakkındaki üç rivayetten en kuvvetlisi Bursalı olduğudur; diğerleri Prizren ve Karaman'dır. İlişkili kişi dosyası İbrâhim Ümmî Sinan : İbrâhim Ümmî SinŞahsiyet dosyasına git →Hasan Burhâneddin Cihângîrîintisap yeri — Celâlî isyanları sebebiyle hicret ettiği ve on sekiz yaşlarında Yâkub Fânî Efendi'ye intisap ettiği şehir. İlişkili kişi dosyası Hasan Burhâneddin Cihângîrî : Hasan Şahsiyet dosyasına git →Şeyhî Mehmed Efendieserde kayıtlı kadılık — Vekāyiu'l-fuzalâ 'da kadı listesi verilen otuz altı merkezden biri; Osmanlı ilmiye hiyerarşisinin en üst kadılıklarındandır. İlişkili kişi dosyası Şeyhî MeŞahsiyet dosyasına git →Hacı Bayrâm-ı Velîtarihî bağ — Somuncu Baba'nın Timur istilâsı öncesinde ayrıldığı şehir; Hacı Bayram onun izini buradan sürmüştür. İlişkili kişi dosyası Hacı Bayram Velî : Hacı Bayrâm-ı Velî, AnkarŞahsiyet dosyasına git →Kınalızâde Ali Efendimüderrislik ve kadılık — İki defa müderrislik (Hamza Bey ve Veliyyüddinoğlu Ahmed Paşa medreseleri), sonra da kadılık yaptığı şehir. İlişkili kişi dosyası Kınalızâde Ali Efendi : KŞahsiyet dosyasına git →Selâmî Ali Efendihalifelik görevi — Zâkirzâde Abdullah Efendi'nin halifesi olarak gönderildiği, kendi dergâhını yaptırıp irşadda bulunduğu şehir; İstanbul'a giderken meşihatı Niksarlı Mehmed EfendiŞahsiyet dosyasına git →Dıhkî Mustafa Efendisehir — Mahrûsa-i Bursa'dan zâhir olduğu kaydedilir; ilk medresesi olan Köpüklü Medresesi de “maskat-ı re'si” (doğum yeri) olan bu şehirdedir. İlişkili kişi dosyası Dıhkî Mustafa EŞahsiyet dosyasına git →Remzîzâde İlmî Mehmed Efendisehir — 999 Zilkadesinden 1000 Şâbânına kadar kadılık yaptığı şehir. İlişkili kişi dosyası Remzîzâde İlmî Mehmed Efendi : Remzîzâde İlmî Mehmed Efendi (ö. 1006/1597-98), Sahn, AyasŞahsiyet dosyasına git →Şeyh Zuhûrî-i Uşşâkîgörev yeri — Hilâfetin ardından Uşşâkıyye'yi ihyâ etmekle görevlendirildiği şehir. Kaynak, Bursa'da hangi tekkede hizmet ettiğini kaydetmez. İlişkili kişi dosyası Şeyh Zuhûrî-i UşşŞahsiyet dosyasına git →Lâmiî Çelebidoğum ve ikamet yeri — 1473'te doğduğu, ömrü boyunca yaşadığı ve otuza yakın eserini yazdığı şehir; İstanbul'a hiç gitmemiştir. İlişkili kişi dosyası Lâmiî Çelebi : Bursalı Lâmiî ÇŞahsiyet dosyasına git →Şuhûdî Şeyh Muhammed Efendikarışıklığın kaynağı — Karıştırıldığı “Bursalı Şühûdî Mehmed Efendi”nin (ö. 1021/1612) nisbe aldığı şehir; o kişi ayrı biridir. İlişkili kişi dosyası Şuhûdî Şeyh Muhammed Efendi : Şahsiyet dosyasına git →
22 mekân kaydı ve 24 kaynak bağlamı bu dosyada birleştirilmiştir.