Baba Yûsuf Hakîkî

ŞEYH YÜSUF-1 HAKİKİ Şeyh Hamldüdd!n-i Aksaray! hazretlerinin mahdumudur. Hz. Bayram-ı Veli'den ikmal-i tarikat eylediler. Pederlerinin yanında medfGn olduğu menkuldür. Metaliu'l-iman namında bir eseri ve Muhammediyye tarzında iki cild Hakiki­ name 'si vardır. Nutuklarından: Ubbad anın ibadeti zevkinde dil-füruz Uşşak anın muhabbeti şevkiıule can-feşfln Kim vasf idebilir Hakiki bu razı çün Sığmaz bu ma'rifetde heman kül(?) olur lisan /27 7/ ABDAL MÜRAD Ala-rivayetin, Hacı Bayram-ı Veli'nin biraderleridir. Oğlu Abdal Musa ile kera­ metleri görülmüştür. Tarihen tedklkıma nazaran pek vech-i münasebet bulamadım. Çünkü bunlar Bursa fethinde Sultan Orhan'a yardım etmişlerdi. Küffara attığı taşla­ rı hisarda dibek yapmışlardır. Kuvve-i ma'neviyye ile atılan taşlardır. Türbesine çıkı­ lırken yol üzerinde bulunan bir kayayı, kılıç ile kerameten iki parça etmiştir. Oğlu Abdal Musa beyne'n-nas "Musa Baba" diye meşhGrdur.

Tezde “meşhur bir kıssa” olarak aktarılan anlatıya göre Baba Yûsuf Hakîkî, babası Şeyh Hâmid-i Velî’nin halifesi olmayı ister. Somuncu Baba bu talebi uygun görmez ve mânevî emanetin ehline verilmesi gerektiğini söyleyerek hilâfeti Hacı Bayrâm-ı Velî’ye bırakır.

Baba Yûsuf’un babasından uzun bir nasihat dinledikten sonra bu karara razı olduğu ve Hacı Bayrâm-ı Velî’ye bağlandığı nakledilir. Aynı çalışma, onun Ankara’ya gidip Hacı Bayram’ın yanında mânevî ilimleri tahsil ettiği bilgisini Ali Rıza Karabulut’a dayandırırken başka ayrıntıların kesin olmadığını da belirtir.

Bu rivayet, biyolojik oğullukla mânevî ehliyet arasındaki farkı açıklayan gelenek hafızasıdır. Baba Yûsuf’un Aksaray’daki şeyhliği, Şeyh Hâmid Mahallesi’ndeki tekke ve vakıf kayıtları tarihî katmanda ayrıca değerlendirilir.