Bayramiyye

Hacı Bayrâm-ı Velî’ye nispet edilen, 15. yüzyılda Ankara merkezli olarak teşekkül eden tasavvuf yolu.

Teşekkül ve irşad anlayışı

Hacı Bayram’ın Somuncu Baba diye tanınan Hamîdüddin Aksarâyî’den aldığı terbiye çevresinde gelişti. Şehirli, esnaf ve köylü kesimlerle ilişki kuran yol; sohbeti, zikri, helâl kazancı, ortak emeği ve topluma hizmeti öne çıkardı.

Kolları

Hacı Bayram’ın vefatından sonra Akşemseddin çizgisindeki Şemsiyye, Bıçakçı Ömer Dede çizgisindeki Melâmiyye-i Bayrâmiyye ve Akbıyık Sultan çevresi başta olmak üzere farklı irşad kolları oluştu. Bu kolların silsile ve erkânları zaman içinde ayrı özellikler kazandığından hepsi tek biçimli bir yapı gibi ele alınmamalıdır.

Hacı Bayrâm-ı Velî kişi dosyasıyla birlikte okunmalıdır.

Anadolu'da yetişen evliyânın büyüklerinden Hacı Bayram-ı Velî hazretlerinin tasavvuftaki yolu. Bayramiyye yolu bir koldan Bâyezîd-i Bistâmî'ye diğer koldan Hasen-i Basrî'ye ulaşır.

Hacı Bayram-ı Velî, ömrünün sonuna kadar İslâmiyet'i yaymak için çalıştı. Vefâtından sonra Bayramiyye yolunu talebelerinden Akşemseddîn ile Bıçakçı Ömer Efendi devâm ettirdiler. (Hüseyin Vassâf)

Bayramiyye yolunda esâs maksad, Allahü teâlâdan başka herşeyin sevgisini kalbden çıkarmak ve gönlü Allah sevgisi ile doldurmaktır. Buna gönle varmak denir.

(Sâdık Vicdânî)