Hacı Bayram Velî

İlim hayatı

14. yüzyıl ortalarında Ankara’nın Solfasol köyünde doğdu. Asıl adı Nûman’dır. Medrese tahsili gördü; Ankara ve Bursa’da müderrislik yaptığı aktarılır.

Somuncu Baba’ya intisap

Hamîdüddin Aksarâyî’ye, Somuncu Baba’ya intisap etti. Onunla Bursa, Şam ve Aksaray çevresinde bulundu; seyrüsülûkunu tamamladıktan sonra Ankara’ya dönerek irşada başladı.

Ankara’daki topluluk

Müridlerini tarım ve üretime yöneltti; ortak emek, helâl kazanç, zekât ve yardımlaşmayı irşad düzeninin parçası yaptı. Ankara’daki dergâh şehirle kır arasında güçlü bir toplumsal ağ kurdu.

Halifeleri ve kollar

Akşemseddin, Bıçakçı Ömer Dede ve Akbıyık Sultan başlıca halifelerindendir. Vefatından sonra Şemsiyye ve Melâmiyye-i Bayrâmiyye başta olmak üzere farklı yorum çizgileri gelişti.

Şiir ve vefatı

Az sayıdaki Türkçe şiiri tevhid, insanın kendini bilmesi ve gönül şehri kavramlarıyla tanınır. 1430’da Ankara’da vefat etti; türbesi kendi adıyla anılan caminin yanındadır.