HAYATI VE TARİHTEKİ YERİ
Hacı Bayram çevresi
Bursa’da bıçakçılık yaptığı için “Bıçakçı” ve “Sikkînî” lakaplarıyla anıldı. Hacı Bayrâm-ı Velî’ye intisap ederek onun sohbet ve irşad çevresinde yetişti.
Bayramî Melâmîliği
Hacı Bayram’ın vefatından sonra Akşemseddin’le birlikte yolun başlıca iki yorum çizgisinden birini temsil etti. Ömer Dede’ye nispet edilen çevre, özel tarikat kıyafeti ve görünür merasim yerine iç tevhid, sır saklama, helâl kazanç ve melâmet tavrını öne çıkardı.
Gelenek ve ihtilaflı anlatılar
Taçların ateşe atılması gibi meşhur rivayetler, Bayramiyye içindeki farklı irşad üsluplarını sembolleştiren menkıbelerdir; tarihî olay gibi kesinleştirilmemelidir. Ömer Dede’nin halifeleri yoluyla ikinci devre Melâmîlik Osmanlı coğrafyasında geniş bir çevreye yayıldı.