tarikat.orgARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
34 sonuç · “ensâr”
01Medyeniyye (Şuaybiyye)
Ebû Medyen Şuayb el-Ensârî'nin Endülüs, Fas, Bicâye ve Tilimsân arasında gelişen irşadına nispet edilen; Mağrib'in sonraki tasavvuf yollarını derinden etkileyen erken tarikat.
Çeleb Hüseyin Efendi
Çeleb Hüseyin Efendi (ö. 1107/1696), Ayaş’tan İstanbul’a gelerek Galata Sarayı’nda yetişen, saray hizmetinden ilmiye mesleğine geçen ve Buhâriyye’den Sahn-ı Semân’a uzanan medrese hattında müderrislik yapan Osmanlı âlimidir.
Ebû Medyen Şuayb el-Ensârî
Ebû Medyen Şuayb el-Ensârî (ö. 594/1198), Endülüs’ten Fas ve Bicâye’ye uzanan ilim–irşad yolculuğuyla Medyeniyye çevresini kuran; Şâzeliyye, İbnü’l-Arabî ve bütün Mağrib tasavvufu üzerinde kalıcı tesir bırakan sûfîdir.
Hâfız İsmâil Hakkı Efendi
Hâfız İsmâil Hakkı Efendi (1852-1913), Zeyrek'te muallimlikten saray imamlığına yükselen; Ya‘kūb Han ve Şâbânî çevresiyle irtibatlı kāri ve sûfîdir.
Kiçi Mehmed Efendi
Kiçi Mehmed b. Osman (ö. 25 Rebîülevvel 1054/1644), Arnavut kökenli; Süleymaniye Camii’nde halka ders veren, sarayda küçük oda hocalığı ve Kara Mustafa Paşa Medresesi müderrisliği yapan âlimdir.
Seyyid Muhammed el-Ensârî er-Rifâî el-Kādirî
Bağdat'taki Kādirî çevresinden gelip Sivas'ta Abdullah el-Hâşimî'den Rifâî-Sayyâdî hilâfeti alan Seyyid Muhammed el-Ensârî, Kasımpaşa'da Aynî Ali Baba Dergâhı'nı ihya etti; Sefîne onu Çürüklük'teki irşad çevresinin şeyhi olarak da kaydeder.
Şemseddin Ahmed el-Ensârî
Şemseddin Ahmed el-Ensârî (ö. 13 Safer 1009/1600), Gence’den Osmanlı ilim çevresine gelmiş; büyük medreseler, Şam, Edirne, İstanbul ve Kahire kadılıkları ile Anadolu ve Rumeli kazaskerliklerinde bulunmuş çok yönlü âlimdir.
Şeyh Abdülmüteâl (Abdül‘âl) el-Ensârî
Şeyh Abdülmüteâl, diğer adıyla Halife Abdül‘âl el-Ensârî (ö. 20 Zilhicce 733/4 Temmuz 1333), Ahmed el-Bedevî’nin tayin ettiği halefi; Tanta zâviyesini imar eden, dört büyük Ahmedî evi ve Mevlid-i Kebîr düzenini kurumsallaştıran Bedevî şeyhidir.
Şeyh Fahri Ahmed Efendi
Şeyh Fahrî Ahmed Efendi (ö. 1214/1799), irşad nispeti kaynaklarda farklı gösterilen; İstanbul'da vefat edip Kasımpaşa Ali Efendi Dergâhı'na defnedilen Şarköylü sûfîdir.
Şeyh Muhammed Ömer Rüşdî Efendi
Sivas doğumlu kunduracı Muhammed Ömer Rüşdî, Kasımpaşa Çürüklük'te altı yıl Seyyid Muhammed el-Ensârî'nin çevresinde bulundu; ardından Uşşâkî sülûkunu tamamlayarak 1927'de icazet aldı.
Tabib Süleyman Efendi
Tabib Süleyman Efendi (ö. 1726), Reisü'l-etıbbâ Nuh Efendi'nin ailesine hocalık ederken tıp öğrenen, saray tabipleri arasına giren ve medreselerde ders veren Osmanlı hekimidir.
Yûsufzâde Abdullah Hilmi Efendi
Yûsufzâde Abdullah Hilmi Efendi (1674/75–1754), Amasya'da yetişen; saray hocalığı, hadis ve kıraat tedrisi yapan, Buhârî ve Müslim şerhleri başta olmak üzere çok sayıda eser yazan âlim-sûfîdir.
ensârî
Muhammed ile “muhâcirîn”e Mekke’den Medine’ye hicretleri boyunca yardım eden, İslâm dininin kuruluşuna ve yayılmasma hizmet eden (kimse).
ensâr
ensâr ç. a [Ar. nâsır’ın ç. b. ] “Yardım edenler, yardımcılar. ” anlamında Hz. Muhammed ile “muhâcirîn”e Mekke’den Medine’ye hicretleri boyunca yardım eden Medîneli Müslümanlar için kullanılan bir terim. Bu söz, sonradan İslâm dininin kuruluşuna ve yayılmasma hizmet eden şahsiyetler için de anlam genişlemesine uğrayarak kullanılmıştır. Bu Müslümanlarm yaptığı hizmetler ve asil davramşları Kur’ân-ı Kerîm’de mealen şöyle övülmüştür: “Onlardan evvel (Medine’yi) yurt ve iman (evi) edinmiş olan kimseler, kendilerine hicret edenlere sevgi beslerler. ” (Haşr suresi, 59 / 9). Hz. Peygamber de “Her kim ensarı severse Allah da onu sever, her kim de ensara buğz ederse Allah da ona buğz eder. ” diyerek onları övmüştür. Buhârî, “ensâr” konusunu kitabının “Kitâbu Menâkıbi’l- Ensâr” başlıklı bölümünde Hz. Peygamber’in hadislerine dayanarak etraflıca incelemiştir.
Ensâriyye
Abdullah el-Ensârî (Ö.481/ 1048)’ye dayandırılan bir tasavvuf okulu. Hereviyye adıyla da anılır.
Ebû Zekeriyyâ ez-Zevâvî Camii
Bicâye · Cezayir · Hac dönüşü Bicâye'ye yerleşen Ebû Medyen'in ders vermeye başladığı camidir; sabah namazlarından sonra burada yaptığı tasavvufî sohbetler büyük ilgi görmüş, uzak beldelerden ziyaretçi çekmiştir. İlişkili kişi dosyası Ebû Medyen Şuayb el-Ensârî : Ebû Medyen Şuayb el-Ensârî (yaklaşık 1121–1198), Endülüs'ten Mağrib'e uzanan ilim ve irşad hayatıyla Medyeniyye'ye adını veren, Kuzey Afrika tasavvufunun etkili sûfîsidir.
Aynî Ali Baba Tekkesi
İstanbul · Türkiye · Ailesine ait Şişhane mevkiindeki evlerinin yakınında bulunan dergâh; Osman Hâdî Efendi Rifâîlik geleneğiyle burada tanışmış ve küçük yaşta Muhammed el-Ensârî'ye burada intisap etmiştir. Dergâhta dinî bilgilerin yanı sıra alperenlik ve ahîlik edebiyle esnaflık da öğrenmiştir. Metrûk bir bina iken, Sivas nakîbüleşrâfı ve 'Arap Şeyh' mahlasıyla bilinen Seyyid Abdullah el-Hâşimî el-Mekkî er-Rifâî'nin görevlendirmesiyle Muhammed el-Ensârî tarafından ihya edilmiş, 1915 yılında yeniden inşa ettirilen dergâhta Kādirî-Rifâî meşihatı kurulmuştur. Mustafa Sâfî Efendi'ye intisabından sonra da, Muhyiddin Ensârî döneminde dahil, buraya ziyaretlerini sürdürmüştür.
İsmihan Sultan Medresesi
İstanbul · Türkiye · 1113 Şevval'inin 14. günü, mûsıla-i Süleymâniyye itibarıyla Hazret-i Ebâ Eyyûb-i Ensârî civarındaki bu dârülifâdeye tayin edildi. İlişkili kişi dosyası Kevâkibîzâde Mustafa Efendi : Kevâkibîzâde Mustafa Efendi (1649-1725), Kudüs, Bursa, Halep, Mekke ve İstanbul görevlerinde bulunan; fıkıh ve zikir hayatıyla tanınan Osmanlı âlimidir.
Ayni Ali Baba Dergâhı
Kasımpaşa, İstanbul · Türkiye · Kādirî-Rifâî şeyhi Muhyiddin Ensârî Efendi'nin sohbetlerine katıldığı dergâh; Muzaffer Ozak da aynı yıllarda buraya devam etmiştir. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Sefer Dal : Safer Dal (1926–1999), Fahreddin Erenden ve Muzaffer Ozak halkasında yetişen; Cerrâhî Âsitânesi postnişinliği, tekke mûsikisi arşivi ve eserleriyle yakın dönem irşad mirasını taşıyan şeyhtir.
Eyüp Sultan (Ebû Eyyûb el-Ensârî kabri)
İstanbul · Türkiye · Fâtih'in isteği üzerine sahâbî Ebû Eyyûb el-Ensârî'nin kabrini keşfettiği yer; sonraki Osmanlı cülûs merasimlerinin mekânı burası olacaktır. İlişkili kişi dosyası Akşemseddin : Şemseddin Muhammed b. Hamza, Akşemseddin (1390-1459), Hacı Bayrâm-ı Velî’nin halifesi, Şemsiyye-i Bayramiyye’nin pîri; âlim, hekim, şair ve İstanbul’un fethinin manevî rehberlerindendir.
Çürüklük
İstanbul · Türkiye · Kasımpaşa Rifâî merkezi Çürüklük Tekkesi XIX. yüzyılda Kasımpaşa'da faal Rifâî merkezleri arasında kaydedilir. Seyyid Muhammed el-Ensârî Sefîne-i Evliyâ, Muhammed Ömer Rüşdî Efendi'nin burada Seyyid Muhammed el-Ensârî er-Rifâî'ye intisap ettiğini ve altı yıl onun çevresinde kaldığını açıkça bildirir. Bu nedenle tekke Ensârî'nin kişi dosyasına bağlandı. Aynî Ali Baba ile ilişki Tarikat içi risâle Ensârî ailesinin Kasımpaşa'daki Aynî Ali Baba Dergâhı'nı ihya ettiğini de anlatır. Çürüklük ile Aynî Ali Baba'nın aynı yapı olduğuna dair açık ifade bulunmadığından iki mekân birleştirilmemiş; aynı şeyhin faaliyet çevresindeki ayrı adlar olarak tutulmuştur.
Eyüp Sultan — Fetih Hafızası
İstanbul · Türkiye · Akşemseddin’in coğrafi hafızası Ebû Eyyûb el-Ensârî’nin kabrinin keşfi anlatısıyla ilişkilendirilen tarihî çevre. Yapıyla ilişkili kişi Şemseddin Muhammed b. Hamza, Akşemseddin (1390-1459), Hacı Bayrâm-ı Velî’nin halifesi, Şemsiyye-i Bayramiyye’nin pîri; âlim, hekim, şair ve İstanbul’un fethinin manevî rehberlerindendir. Kayıt, Akşemseddin’in hayat güzergâhındaki bu yapıyla ilişkisini izlemek üzere kişi dosyasına bağlanmıştır.
RIBAT VE TEKKELERDEKİ SÛFİLERİN ÖZELLİKLERİ
Avârifü’l-Maârif · 15. bölüm · Bil ki; rıbat ve tekkelerin (mânevi bir eğitim müessesesi olarak) te’sisi, hidayet üzerindeki İslâm ümmetinin bir süsü (iftihar tablosudur). Rıbat ve tekkelerde yaşayan sûfilerin,
SEMÂ ÂDABI
Avârifü’l-Maârif · 25. bölüm · Bu bölüm, semâ’ın edeblerini, sema yaparken düşen hırkayı parçalamanın hükmünü, bu hususta büyüklerin işâretlerini, bu konuda tavsiye edilen ve sakındırılan durumları içine almakta
SÛFİLERİN AHLÂKI
Avârifü’l-Maârif · 30. bölüm · 1-TEVÂZU. Sûfilerin en güzel ahlâkı Tevâzudur. Kul, tevâzu elbisesinden daha güzel bir elbise giymemiştir. Tevâzu ve hikmet hâzinesine sahip olan bir kimse, herkes onu nasıl görüyo
Sayfalar 42–50
Muzaffer Ozak Külliyatı · Allah celle celâluhu; bu âyet-i celillerle, kâfirlerin cehennemde görecekleri şiddetli âzabı beyan buyurmakta ve diğer bir âyet-i kerimede de: «innâ a'tednâ lil-kâfiriyne selasile
Sayfalar 73–80
Muzaffer Ozak Külliyatı · ENVÂR-ÜL-KULÛB (Kalblerin Nurları) DERS: 21 MUNDERECAT! El-Bakara sûre-i celilesinin 186. âyet-i kerimesinin tefsiri- Kur'an-ı aziyı, Levh-i mahfuzda olduğu gibi tertip ve tanzim e
Sayfalar 123–129
Muzaffer Ozak Külliyatı · oğlu Ebu Katade'den emanet aldığım elbiseyi giyerek huzuru Resûlüllah'a dahil olmak üzere giderken ashap bölük bölük gelerek Affı ilâhî ve lûtf-u Nebeviyye mazhar olduğumu tebliğ v
Sayfalar 116–121
Muzaffer Ozak Külliyatı · — Haydi, şimdi bana işledigin günahı söyle! buyurdu. O genç, gözyaşlarıyla konuşmağa başladı: — Yâ Resülallah! Ben, alçak ve igrenç bir insanım. Benim işlediğim günahı, hayvanlar b
Sayfalar 173–179
Muzaffer Ozak Külliyatı · Ey mü'min ve muvahhid kardeşim!.. Ezan-ı Muhammediyye'yi duyduğun zaman bu duaları okursan mağfur olursun: Eşhedü en la ilâhe illallah vahdehu la şerike lehu Muhammeden abdühu ve R
Sayfalar 168–175
Muzaffer Ozak Külliyatı · buyurauğu hiçbir ni'mete hakkiyle ve lâyıkıyle şükretmege muktedir olmadığını, olamayacağını anlaması, aczini itiraf etmesidir. Böyle yapanlar, şükür ve meşkûr, muhib ve mahbub anc
Sayfalar 225–232
Muzaffer Ozak Külliyatı · tinit mi? Hak, mağlûp olur mu? Bu şartlara dikkat ve riayet eden erlere yardımını esirger mi? Hak celle ve alâ, zât-ı ülühiyyetini zikreden kullarını aslâ yalnız bırakmaz ve onlarl
Sayfalar 289–299
Muzaffer Ozak Külliyatı · Kevkeben dürriyen şemsen mudiyyen kameren nuriyyen nurâniyyen beşiren neziren sirâcen müniren sallallahu aleyhi ve alâ âlihi ve evlâdihi ve ashabihi ve ezvâcihi ve etba'ihi ve hule
Sayfalar 277–284
Muzaffer Ozak Külliyatı · — 277 _ böyledir, emr-i peygamberi böyledir. Tekrar ediyorum, hürriyet ve istiklâlinden mahrum edilmiş bir ülkede cuma namazı kılınmaz, hacca gidilmez. Hürriyet ve istiklâlinden ma