Seyyid Muhammed el-Ensârî er-Rifâî el-Kādirî

Bağdat, Erzincan ve Sivas

Seyyid Muhammed el-Ensârî 1860'ta, Bağdat'ta Abdülkādir Geylânî Dergâhı postnişini Şerâfeddin el-Ensârî el-Kādirî'nin oğlu olarak dünyaya geldi. Babasına intisap ederek Kādirî sülûkunu tamamladı. Daha sonra Erzincan üzerinden Sivas'a geçti ve Abdullah el-Hâşimî'ye bağlandı; ondan Rifâî-Sayyâdî hilâfeti aldı.

İstanbul'a gönderilişi

Abdullah el-Hâşimî tarafından irşad için İstanbul'a gönderildi. Ensârî ailesi XIX. yüzyılın sonlarında Kasımpaşa'ya yerleşti. Metruk durumdaki Aynî Ali Baba Kādirî Dergâhı'nı yeniden inşa ederek yapıya Rifâî-Kādirî meşihatı koydu.

Çürüklük çevresi

Sefîne-i Evliyâ, Sivaslı Muhammed Ömer Rüşdî'nin Kasımpaşa Çürüklük'te Seyyid Muhammed el-Ensârî'ye intisap ettiğini ve altı yıl onun nispet dairesinde kaldığını bildirir. Bu kayıt, Ensârî'nin Kasımpaşa'daki faaliyetinin yalnız Aynî Ali Baba yapı adıyla sınırlı olmadığını; Çürüklük diye anılan Rifâî çevresiyle de ilişkili olduğunu gösterir. İki adın aynı bina olduğu ise eldeki metinlerle kesinleştirilmemiştir.

Erkân ve halifeler

Tarikat içi risâle onu Rifâî ve Kādirî erkânını birlikte sürdüren, İstanbul dışında Anadolu'ya da halifeler gönderen bir şeyh olarak anlatır. Oğlu Seyyid Muhyiddin el-Ensârî genç yaşta Bartın Rifâî Dergâhı'na postnişin tayin edildi.

Vefatı

Seyyid Muhammed el-Ensârî 14 Kasım 1939'da vefat etti ve Kulaksız Kabristanı'nda İdrîs-i Muhtefî'nin başucu hizasına defnedildi.