ARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
903 sonuç · toplam 903 · “Tâbi” · 3/38
01Bakkālzâde Mehmed Efendi
Bakkālzâde Mehmed Efendi (ö. 18 Rebîülâhir 1004 / 21 Aralık 1595), tıp ile matematiksel astronomiyi birleştiren; yaklaşık 1585–1595 arasında müneccimbaşılık, ayrıca hassa tabipliği ve reîsületıbbâlık yapan Osmanlı âlimidir.
Bolevîzâde Seyyid Ahmed Saîd Efendi
Bolevîzâde Seyyid Ahmed Saîd Efendi (1672-1729), İstanbul’un yüksek medreselerinden Kudüs, Şam, Yenişehir ve Medine kadılıklarına ilerleyen; derviş tabiatı ve yumuşak ahlâkıyla anılan Osmanlı âlimidir.
Dâvûd-i Kayserî
Dâvûd-i Kayserî (yak. 1260 – 751/1350), Orhan Gazi'nin 1336'da İznik'te açtığı ilk Osmanlı medresesinin ilk müderrisi; vahdet-i vücûdu felsefî mahiyette yorumlayan ilk sûfî müellif ve tabiatı enerjiyle açıklayan bir tabiat filozofu.
Evliyâzâde Ali Fâiz Efendi
Evliyâzâde Ali Fâiz Efendi (ö. 10 Kasım 1726), medrese basamaklarından Kudüs, Şam ve Medine kadılıklarına yükselen; kaynakta halka iyi muamele eden derviş tabiatlı bir kadı ve Fâiz mahlaslı şair olarak anılan Osmanlı âlimidir.
Hasan-ı Basrî
Hasan-ı Basrî (21/642, Medine – Receb 110 / Ekim 728, Basra); Basralı meşhur tâbiî, âlim ve zâhid. Allah korkusunu esas alan Basra zühd okulunun kurucusu , tarikat silsilelerinin çoğunda Hz. Ali'den sonraki halkadır.
Hz. Muhammed Mustafa
Hz. Muhammed, İslâm’ın son peygamberi, Kur’an’ın ilk muhatabı ve Müslüman hayatının temel örneğidir. Tasavvufî yollar onu tarih içinde kurulmuş bir tarikatın mensubu olarak değil; tevhid, kulluk, ihsan, merhamet ve güzel ahlâkın müşterek ne…
İBRÂHÎM-İ DESSÛKÎ HAZRETLERİ
İBRÂHÎM-İ DESSÛKÎ HAZRETLERİ Mısbâh-ı esrâr-ı tarîkat, miftâh-ı envâr-ı hakîkat, kutbu’l-aktâb İbrâhîm ed-Dessûkî hazretleri, eâzım-ı ulemâ-yı İslâmiyye’den ve ecille-i ricâl-i tarîkat-ı aliyyeden olup, aktâb- ı erbaa sırasına girmiş ve sil…
Kâsım b. Muhammed b. Ebû Bekir
Kāsım b. Muhammed b. Ebû Bekir (Hz. Osman devri – 106-107 / 725-726, Kudeyd); fukahâ-yi seb'a dan tâbiî fakihi ve muhaddis. Hz. Ebû Bekir'in torunu, Hz. Âişe'nin yeğeni; Ca'fer es-Sâdık onun torunudur ve Nakşî silsilesinin ilk halkalarından…
Medhî İlyas Bey
Medhî İlyas Bey (ö. 1011/1603), sipahilikten Divan-ı Hümâyun kâtipliğine geçmiş; Kanije seferinin fetihnâmelerini yazmış ve Arapça inşâsıyla tanınmış Osmanlı reisülküttâbıdır.
Muabbir Hasan Efendi
Mostarlı Muabbir Hasan Efendi (ö. 1097/1686), Bosnevî Osman Efendi'ye yirmi yıl hizmet edip hilâfet alan; Vefa Camii vaizliği ve rüya tabirindeki şöhretiyle tanınan Nakşibendî şeyhidir.
Muhammed b. Abdullah el-Hânî
Hâlid el-Bağdâdî'nin çevresinde yetişen Muhammed el-Hânî, el-Behcetü's-seniyye adlı âdâb kitabı ve Şam, İstanbul, Anadolu ile Irak'a gönderdiği halifelerle etkili oldu.
Muhyiddin İbnü'l-Arabî
Muhyiddin İbnü'l-Arabî (17 Ramazan 560 / 28 Temmuz 1165, Mürsiye – 22 Rebîülâhir 638 / 10 Kasım 1240, Dımaşk); Şeyhü'l-Ekber . el-Fütûhâtü'l-Mekkiyye ve Fusûsü'l-hikem müellifi. Kendisine mal edilen “vahdet-i vücûd” tabiri eserlerinde bir t…
Reîsü'l-etıbbâ Mehmed Efendi
Reîsü'l-etıbbâ Mehmed Efendi (ö. 1723), tıp, matematik ve aklî ilimlerde yetişmiş; saray hekimliğinden Osmanlı hekimbaşılığına yükselmiş âlim ve tabiptir.
Reîsületıbbâ Ömer b. Osman Efendi
Reîsületıbbâ Ömer b. Osman Efendi (1069/1659-1136/1724), medrese ve kadılık yoluyla saray hekimliğine, hekimbaşılığa ve Rumeli kazaskerliğine yükselen; medrese, mektep ve sebil yaptıran Osmanlı tabip ve âlimidir.
Seyyid Abdullah Nâsih Efendi (Himmetzâde)
Seyyid Abdullah Nâsih Efendi (d. 1865), Himmetzâde ailesinden gelen; Üsküdar Salı Tekkesi’nde Himmetî-Bayramî erkânını sürdüren ve askerî tabiplikten emekli olan şeyhtir.
Sifâlîzâde Mehmed Efendi
Sifâlîzâde Mehmed Efendi (ö. 977/1569), dinî ilimlerden sonra tıbba yönelmiş; Fatih Dârüşşifâsı'nda başhekimlik ve saray hekimliği yapmış Osmanlı tabibidir.
ŞEYH SA’DEDDÎN-İ CÜVEYNÎ
ŞEYH SA’DEDDÎN-İ CÜVEYNÎ Kibâr-ı meşâyıh u ulemâdandır. Keşfû’l-Mahcûb ve Secencelü’l-Ervâh unvânlı eserleri meşhûrdur. Dîger ba'zı te’lîfâtı varmış. 650/(1252) senesinde âlem-i bakâya rıhlet etmiştir. Sadreddîn-i Konevî hazretleriyle musâh…
Şeyh Sun‘ullah el-Celvetî
Sun‘ullah el-Celvetî (ö. 1095/1684), Atpazarı Şeyhi Osman Efendi'nin hizmetinde yetişen; Bursa Nalbantzâde Mahallesi'nde irşad eden, kıraat, ta‘lik yazı ve rüya tâbiriyle tanınan şeyhtir.
Kuşbaz diliyle yazılmış bir mektup
Şeyh Seyyid Mehmed Vahyî Efendi · Divanında yer alan iki mensur mektuptan biri baştan sona mûsiki terimleriyle, diğeri kuş adları ve kuşbaz tabirleriyle örülmüş mizahî bir metindir.
Şerhu'l-Emsile
Lâlî Ahmed Çelebi Saruhânî · Medrese sarf öğretiminin ilk kitabı olan el-Emsile'ye yazdığı Arapça şerh, eserin belli başlı Arapça şerhleri arasında Sürûrî'nin şerhinden hemen sonra sayılır ve 1305'te (1887-88) İstanbul'da basılmıştır.
Târîh-i Uşşâkīzâde
Uşşâkīzâde Seyyid İbrahim Hasîb Efendi · 1106'dan (1695) 1124'e (1712) kadar yıl yıl yazılmış, olayların yanı sıra o yıl vefat eden ulemânın biyografilerini de veren, âdeta bir ilmiye tarihi niteliği kazanmış vekayi'nâmedir.
Hadîs-i Erbaîn fî hukūki's-selâtîn
Şeyh Ömer Ziyâeddin Efendi · Saltanat ve hilâfeti savunmak üzere 1908'de neşrettiği kırk hadis kitabı.
Miftâhu't-teşbîh
Muîdî Mehmed Çelebi · Divan şiirindeki teşbihlere dair, Osmanlı sahasında Türkçe yazılan üçüncü belâgat kitabı; Enîsü'l-uşşâk örnek alınarak yirmi bir bab ve bir hâtime halinde düzenlenmiştir.
Hüccetü'l-ebrâr ve divanı
Sultan Ahmed b. Mahmûd Hazînî · Bilinen eserleri arasında Hüccetü'l-ebrâr adlı bir kitabı ile bir divanı da sayılır.