Ara
Menü

Reîsü'l-etıbbâ Mehmed Efendi

Reîsü'l-etıbbâ Mehmed Efendi (ö. 1723), tıp, matematik ve aklî ilimlerde yetişmiş; saray hekimliğinden Osmanlı hekimbaşılığına yükselmiş âlim ve tabiptir.

Vefat
1723
Unvan
Hekimbaşı, saray hekimi, müderris ve kadı

İstanbul'da yetişmesi

İstanbul'da doğan Mehmed Efendi, temel ilimlerden sonra tıp ve hikmet tahsiline yöneldi. Aklî ilimler ile matematikte maharet kazandı; bir Osmanlı âliminden mülâzemet aldıktan sonra saray hekimleri zümresine katıldı.

Medrese ve saray hekimliği

Ahmed Yorganî, Yusuf Paşa, Kāsım Paşa, İbrahim Paşa ve Sahn-ı Semân medreselerinde görev yaptı; ardından Rüstem Paşa Medresesi'ne yükseldi. Böylece tıp mesleğini ilmiye kariyeriyle birlikte sürdürdü.

Hekimbaşılık

1119 Şâbanında/1707'de Hekimbaşı Nuh Efendi'nin vefatı üzerine reîsü'l-etıbbâ tayin edildi. Tekirdağ kazası arpalığına Edirne pâyesi eklendi; ardından Mekke, İstanbul ve Anadolu pâyesi aldı. 1127 Saferinde/1715'te hekimbaşılık görevi Tabip Ömer Efendi'ye devredildi.

Kadılık görevleri

Hekimbaşılıktan sonra Kudüs kadılığına tayin edildi. Basra kadılığına nakli gerçekleşmeyince İstanbul'a döndü; daha sonra Mekke kadılığına getirildi. 1136 Muharreminde/1723'te bu görevden ayrıldı.

Şam'da vefatı

Görevden ayrıldıktan sonra Şam'a ulaştı. 1136 Saferinde/1723'te rahatsızlanarak vefat etti ve Sâlihiye'de defnedildi. Kaynak onu tıp ve matematik bilgisiyle tanınan, güzel huylu, hoşsohbet, dürüst ve temiz yaradılışlı bir âlim olarak anar.

Kimlik sınırı

Kaynakta şahsın adı yalnız Mehmed olarak verilir. Aynı dönemin başka hekimbaşı ve tabipleriyle karışmaması için kayıt, reîsü'l-etıbbâ unvanı ve 1723 tarihli vefat çizgisiyle ayrı tutulmuştur; herhangi bir tarikat intisabı kaydedilmemiştir.

Ağ ve yol