ARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
76 sonuç · toplam 1652 · “tab'” · 2/4
01Dâvûd-i Kayserî
Dâvûd-i Kayserî (yak. 1260 – 751/1350), Orhan Gazi'nin 1336'da İznik'te açtığı ilk Osmanlı medresesinin ilk müderrisi; vahdet-i vücûdu felsefî mahiyette yorumlayan ilk sûfî müellif ve tabiatı enerjiyle açıklayan bir tabiat filozofu.
Ebü’l-Gays Saîd b. Süleyman b. Cemîl
Ebü’l-Gays Saîd b. Süleyman b. Cemîl (ö. 651/1253), Yemen tabakat kaynaklarında ilk terbiyesini Zebîd’de Ali b. Abdülmelik b. Eflah’tan alan, Ali b. Ömer el-Ehdel’in yanında kemale erdiği aktarılan ve Gaysiyye nispetine adını veren sûfîdir.
Ebü’l-Hasan Ali el-Kureşî el-Hekkârî
Ebü’l-Hasan Ali el-Kureşî el-Hekkârî (409-486/1018-1093), tabakat kaynaklarında âlim, muhaddis ve zâhid olarak anılan; Kādirî hırka silsilelerinde Ebü’l-Ferec et-Tarsûsî ile Ebû Sa‘d el-Muharrimî arasında gösterilen erken dönem sûfîsidir.
Emîr Sultan Dergâhı Şeyhi İbrâhim Çelebi
Şeyh İbrâhim Çelebi (ö. 1078/1667), babası Mustafa b. Mehmed’in ardından 1649’da genç yaşta Bursa Emîr Sultan Dergâhı postuna geçen ve yaklaşık on sekiz yıl irşad hizmetinde bulunan on üçüncü postnişindir.
Evliyâzâde Ali Fâiz Efendi
Evliyâzâde Ali Fâiz Efendi (ö. 10 Kasım 1726), medrese basamaklarından Kudüs, Şam ve Medine kadılıklarına yükselen; kaynakta halka iyi muamele eden derviş tabiatlı bir kadı ve Fâiz mahlaslı şair olarak anılan Osmanlı âlimidir.
Genç Ali Efendi
Genç Ali Efendi (ö. Şâban 1122/Eylül-Ekim 1710), göçebe Türkmen bir aile çevresinden ilim tahsiline geçen; Edirne Selimiye Camii’nde ders, Muradiye’de imamet ve Gazi Mihal Bey Camii’nde hitabet hizmeti yürüten Osmanlı âlimidir.
Hasan-ı Basrî
Hasan-ı Basrî (21/642, Medine – Receb 110 / Ekim 728, Basra); Basralı meşhur tâbiî, âlim ve zâhid. Allah korkusunu esas alan Basra zühd okulunun kurucusu , tarikat silsilelerinin çoğunda Hz. Ali'den sonraki halkadır.
Hz. Muhammed Mustafa
Hz. Muhammed, İslâm’ın son peygamberi, Kur’an’ın ilk muhatabı ve Müslüman hayatının temel örneğidir. Tasavvufî yollar onu tarih içinde kurulmuş bir tarikatın mensubu olarak değil; tevhid, kulluk, ihsan, merhamet ve güzel ahlâkın müşterek ne…
İBRÂHÎM-İ DESSÛKÎ HAZRETLERİ
İBRÂHÎM-İ DESSÛKÎ HAZRETLERİ Mısbâh-ı esrâr-ı tarîkat, miftâh-ı envâr-ı hakîkat, kutbu’l-aktâb İbrâhîm ed-Dessûkî hazretleri, eâzım-ı ulemâ-yı İslâmiyye’den ve ecille-i ricâl-i tarîkat-ı aliyyeden olup, aktâb- ı erbaa sırasına girmiş ve sil…
İsmâil Ata
İsmâil Ata, çocuk yaşta babasını kaybettikten sonra Hârizm, Buhara, Semerkant ve Hucend'de eğitim gören; Kazıgurt'ta irşad yürüten ve oğlu Hoca İshak'ın Hadîkatü'l-ârifîn'inde sözleri korunan Yesevî şeyhidir.
Kâsım b. Muhammed b. Ebû Bekir
Kāsım b. Muhammed b. Ebû Bekir (Hz. Osman devri – 106-107 / 725-726, Kudeyd); fukahâ-yi seb'a dan tâbiî fakihi ve muhaddis. Hz. Ebû Bekir'in torunu, Hz. Âişe'nin yeğeni; Ca'fer es-Sâdık onun torunudur ve Nakşî silsilesinin ilk halkalarından…
Kaygusuz Abdal
Kaygusuz Abdal (ö. 848/1444 [rivayet]), Abdal Mûsâ'nın müridi; menâkıbnâmesi, Kahire'de kurduğu Kasrü'l-ayn Dergâhı ve manzum-mensur eserleriyle Alevî-Bektaşî edebiyatının kurucusu sayılan mutasavvıf şair.
Köse Şaban Efendi
Köse Şaban Efendi (1650-1728), Çerkeş'ten yetişip Galata, Bursa, Kahire ve İstanbul kadılıklarının ardından Anadolu kazaskerliğine yükselen Osmanlı âlimidir.
Medhî İlyas Bey
Medhî İlyas Bey (ö. 1011/1603), sipahilikten Divan-ı Hümâyun kâtipliğine geçmiş; Kanije seferinin fetihnâmelerini yazmış ve Arapça inşâsıyla tanınmış Osmanlı reisülküttâbıdır.
Muabbir Hasan Efendi
Mostarlı Muabbir Hasan Efendi (ö. 1097/1686), Bosnevî Osman Efendi'ye yirmi yıl hizmet edip hilâfet alan; Vefa Camii vaizliği ve rüya tabirindeki şöhretiyle tanınan Nakşibendî şeyhidir.
Muhammed Âlim Sıddîkī (Âlim Şeyh)
Muhammed Âlim Sıddîkī (1564-65–1634), Pîrim Şeyh’in halifesi, Aliâbâd merkezli Yesevî mürşidi ve Ahmed Yesevî’den kendi devrine uzanan tarikat hafızasını Lemehât min nefehâti’l-kuds’ta koruyan tabakat müellifidir.
Muhammed b. Abdullah el-Hânî
Hâlid el-Bağdâdî'nin çevresinde yetişen Muhammed el-Hânî, el-Behcetü's-seniyye adlı âdâb kitabı ve Şam, İstanbul, Anadolu ile Irak'a gönderdiği halifelerle etkili oldu.
Muhammed Emîn en-Nakşibendî
Muhammed Emîn en-Nakşibendî (ö. 1813), Kerkük’ten İstanbul ve Bursa’ya uzanan tahsil ve irşad hayatında tefsir, hadis ve Mesnevî dersleri veren; sohbetleri Kitâbü’l-Vâkıât’ta derlenen Nakşibendî şeyhidir.
Muhyiddin İbnü'l-Arabî
Muhyiddin İbnü'l-Arabî (17 Ramazan 560 / 28 Temmuz 1165, Mürsiye – 22 Rebîülâhir 638 / 10 Kasım 1240, Dımaşk); Şeyhü'l-Ekber . el-Fütûhâtü'l-Mekkiyye ve Fusûsü'l-hikem müellifi. Kendisine mal edilen “vahdet-i vücûd” tabiri eserlerinde bir t…
Muhzır Kulu Sinan Efendi
Muhzır Kulu Sinan (ö. Receb 973/Ocak-Şubat 1566), Bayezid, Selim, Haseki ve Süleymaniye camilerinde imamlık ve hitabet görevleri üstlenmiş meşhur kāri ve mûsikişinastır.
Nev‘îzâde Atâullâh Atâyî
Nev‘îzâde Atâullâh Atâyî (1583–1636/37 [?]), Rumeli kadılıklarında edindiği gözlem ve belge tecrübesini 1135 biyografili Hadâ’iku’l-Hakā’ik'e taşıyan Osmanlı şairi, âlimi ve tabakat yazarıdır.
Reîsü'l-etıbbâ Mehmed Efendi
Reîsü'l-etıbbâ Mehmed Efendi (ö. 1723), tıp, matematik ve aklî ilimlerde yetişmiş; saray hekimliğinden Osmanlı hekimbaşılığına yükselmiş âlim ve tabiptir.
Reîsületıbbâ Ömer b. Osman Efendi
Reîsületıbbâ Ömer b. Osman Efendi (1069/1659-1136/1724), medrese ve kadılık yoluyla saray hekimliğine, hekimbaşılığa ve Rumeli kazaskerliğine yükselen; medrese, mektep ve sebil yaptıran Osmanlı tabip ve âlimidir.
Sadr Ata
Sadr Ata, Buhara'da ilim tahsil ettikten sonra Zengi Ata'ya intisap eden dört halifeden; Taşkent ile Deştikıpçak sahasında devam eden Yesevî irşad çizgisinin başlıca halkalarındandır.