HAYATI VE TARİHTEKİ YERİ
Çerkeş'ten İstanbul'a
Şaban b. Mehmed, 1060/1650'de Çerkeş'te doğdu. İstanbul'a giderek Rebîülevvel 1079/Ağustos-Eylül 1668'deki sefer teşrifatında İmam-ı Sultânî İbrahim Efendi'den mülâzemet aldı. “Köse” ayırt edici lakabıdır.
Medrese ve kadılık çizgisi
Hızır Çelebi, Dizdâriyye, Siyavuş Paşa, Kürkçübaşı, İbrahim Paşa-yı Atîk, Sahn-ı Semân, Muîd Ahmed, Bayram Paşa, Haseki Sultan ve Süleymaniye medreselerinde görev yaptı. Galata, Bursa, Kahire ve İstanbul kadılıklarında bulundu.
Anadolu kazaskerliği
1139/1727'de Anadolu kazaskeri oldu; 25 Cemâziyelâhir 1140/7 Şubat 1728'de hastalığı sebebiyle görevden ayrıldı. Uzun arpalık listesi yaşanmış ikamet veya tasavvuf ağı gibi kullanılmadı.
Vefatı ve şahsiyeti
7 Receb 1140/18 Şubat 1728 gecesi vefat etti. Fâtih Camii'ndeki cenaze namazından sonra Eyüp civarına defnedildi. Kaynak onu yararlı ilimlerle meşgul, iyi huylu, doğru, iffetli ve zühd sahibi bir âlim olarak anar; bu vasıflar açık intisap olmadan tarikat aidiyeti sayılmadı.
Eğitim ve irşad çevresi
Adı geçen başlıca bağlar Koca Reis Mustafa Efendi (talebesi) şeklindedir.
Görev ve hareket çizgisi
Kayıtlarda öne çıkan duraklar 1668 dolaylarında İstanbul (görev), 1680 dolaylarında Hızır Çelebi Medresesi (müderris), 1684 dolaylarında Dizdâriye Medresesi (müderris), 1685 dolaylarında Siyâvuş Paşa Medresesi (müderris) ve 1688 dolaylarında Kürkçübaşı Medresesi (müderris) olarak sıralanır. Bu seçki bütün tayinleri değil, hayat çizgisini görünür kılan başlıca durakları gösterir.