tarikat.orgTARİHİ VE İLİŞKİLERİ
Halifesi Murad Buhârî'nin Şam ile birlikte irşad faaliyetini sürdürdüğü şehir; Osmanlı coğrafyasındaki Müceddidîliğin kaynağıdır.
İlişkili kişi dosyası
Muhammed Ma‘sûm: Muhammed Ma‘sûm Sirhindî, İmâm-ı Rabbânî'nin oğlu ve halifesi; Mektûbât-ı Ma‘sûmiyye'si, geniş halife ağı ve Murad Buhârî üzerinden Osmanlı coğrafyasına ulaşan tesiriyle Müceddidiyye'nin ikinci kuşağını şekillendiren isimdir.
- Mekân türü
- halife merkezi
- Dönem
- XVI–XVII. yüzyıl
- Bugünkü durum
- Kişi kartı araştırmasında doğrulanan tarihî bağlantı
- Konum güveni
- Yaklaşık tarihî çevre
En tanınmış halifelerinden Murad Buhârî, Müceddidî irşadını Hicaz ve Şam üzerinden İstanbul'a taşıdı. Yerel atlas içindeki doğrulanmış şehir merkezi kullanıldı. Coğrafya notu kişi dosyasıyla eşleştirilmiştir; koordinat güveni mekân kaydındaki ayrı alanda değerlendirilmelidir. Bağlantılı kişi kartının temel kaynakları: TDV İslâm Ansiklopedisi, “Muhammed Ma'sûm Sirhindî”; nşr. Esrâr Muhammed Han, Karaçi 1396/1976; nşr. M. İkbâl Müceddidî, Lahor 1981; Ezkâr-ı Ma'sûmiyye, Lahor 1384/1965. Mekân ilişkisi bu kaynak paketinden hazırlanan kişi biyografisinin coğrafya çıkarımıdır; her ayrıntının tek tek aynı kaynakta geçtiği ileri sürülmez.
AYNI MEKÂNIN DİĞER KİŞİ BAĞLANTILARI
Yiğitbaşı Ahmed Şemseddin Marmaravîlakabını aldığı yer — Bir ara gidip tarikatlar arasındaki ihtilâfları bir sonuca bağladığı ve “YiğitŞahsiyet dosyasına git →Sun‘ullah-ı Gaybîintisap yeri — Sohbetnâme'de belirttiğine göre 1059'da (1649) İstanbul'a giderek Olanlar Şeyhi İbrâhŞahsiyet dosyasına git →Osman Hulûsi Ateşvefat yeri — 14 Haziran 1990'da İstanbul'da vefat etti; naaşı defnedilmek üzere Darende'ye götürüldüŞahsiyet dosyasına git →Hasan-ı Adlî Efenditahsil yeri — Tahsiline devam etmek için geldiği şehir. Devrin meşhur âlimlerinin ders ve sohbetleriŞahsiyet dosyasına git →İstanbullu Halil Reşkî Çelebisehir — Kaynakta “İstanbulî Halîl Çelebi” diye tanıtılır ve 1131 senesi civarında İstanbul'da vefat Şahsiyet dosyasına git →Kalburcu Şeyhi Ahmedintisap yeri — Şeyh Sinân Karamânî'nin hizmetinde bulunup Abdüllatîf Efendi'nin sohbetlerinden istifŞahsiyet dosyasına git →Kurızâde Ahmed Efendisehir — Kaynak, kendisinin İstanbul'da (Dârüssaltanati'l-aliyye mahmiyye-i Kostantiniyye) dünyaya geŞahsiyet dosyasına git →İzzî Süleyman Efendidoğum ve görev yeri — Doğduğu şehir; babası IV. Mehmed'in kızı Hatice Sultan'ın Baltacılar kethüdâsıŞahsiyet dosyasına git →Fasîh Ahmed Dededoğum ve görev yeri — XVII. yüzyılın ikinci çeyreğinin başlarında doğduğu şehir; Dîvân-ı Hümâyun kâtŞahsiyet dosyasına git →Balcızâde Mustafa Afîf Efendisehir — Kaynak onun İstanbul'dan zuhur ettiğini ve 1131 tarihinde yine İstanbul'da vefat ettiğini kaŞahsiyet dosyasına git →Muhammed Ma‘sûm Sirhindîhalife merkezi — Halifesi Murad Buhârî'nin Şam ile birlikte irşad faaliyetini sürdürdüğü şehir; OsmaŞahsiyet dosyasına git →Ömer Fuâdîrakip merkez — Halvetiyye'nin Sünbüliyye ve Sivâsiyye kollarının merkezi; Şâbâniyye ancak XVII. yüzyŞahsiyet dosyasına git →Naîmî Çeşmecizâde Nimetullahsehir — Doğum yeri olarak kaydedilen şehir; müderrisliği de burada geçmiştir. İlişkili kişi dosyası Şahsiyet dosyasına git →Yağlıkçızâde Mehmed Efendisehir — Dârüssaltanati'l-aliyye mahmiyye-i Kostantiniyye'den zuhur ettiği, yani İstanbullu olduğu kaŞahsiyet dosyasına git →Birrî Mehmed Dedetürün merkezi — Karagöz oyunlarının ve perde gazeli geleneğinin en yaygın olduğu merkez; türün edebîŞahsiyet dosyasına git →Lâmiî Çelebitesir sahası — Hiç gitmediği hâlde eserleriyle tanındığı başkent; Hüsn ü Dil 'i Yavuz Sultan Selim'eŞahsiyet dosyasına git →Mehmed Muhyiddin Üftâdepadişah daveti — İleri yaşlarında birçok defa gittiği ve Kanûnî Sultan Süleyman'ın davet edip hürmetŞahsiyet dosyasına git →Ârifî Fethullah Çelebiikamet ve nakkaşhâne — 1545 tarihli arşiv kaydına göre bulunduğu, kasideleriyle Kanûnî'nin dikkatiniŞahsiyet dosyasına git →İbnü’n-Nakīb el-Halebî (Garsüddin Halil)vefat yeri — Padişahın daveti üzerine geldiği ve resmî vazife kabul etmeksizin tabiplik yapıp ilim mŞahsiyet dosyasına git →Ümmî Sinântesir sahası — Devlet ricâlinin isteğiyle oğullarından birini halifesi Niyâzî-i Mısrî ile buraya gönŞahsiyet dosyasına git →Sofyalı Bâlî Efenditahsil yeri — Tahsilini tamamladığı şehir; Şeyh Bedreddin aleyhine mektup yazdığı padişah (Kanûnî) dŞahsiyet dosyasına git →Abdullah Bosnevîtahsil — Bosna'da başladığı tahsiline devam ettiği şehir; Fusûs şerhi 1290'da burada da basılmıştır.Şahsiyet dosyasına git →Şeyhî Mehmed Efendidoğum yeri — Ocak 1668'de doğduğu şehir; dedesi simkeşbaşı Mehmed Ağa, babası şair ve Nakşî şeyhi SiŞahsiyet dosyasına git →İmâm-ı Rabbânî Ahmed Sirhindîeserinin yayıldığı yer — Müceddidiyye'nin Osmanlı topraklarındaki merkezi; Mektûbât burada MüstakimzŞahsiyet dosyasına git →Abdurrahman Câmîyazışma ve tesir sahası — Fâtih Sultan Mehmed'in iki defa davet ettiği, II. Bayezid ile mektuplaştığŞahsiyet dosyasına git →Eşrefoğlu Rûmîziyaret — Menâkıbnâmeye göre, Fâtih Sultan Mehmed'in hanımı Mükerreme Sultan'ın tedavisi için birkaçŞahsiyet dosyasına git →
26 mekân kaydı ve 26 kaynak bağlamı bu dosyada birleştirilmiştir.