Ara
Menü

Mehmed Muhyiddin Üftâde

Mehmed Muhyiddin Üftâde (ö. 1580), Bursa’da yetişen, Hızır Dede yanında sülûkünü tamamlayan ve Aziz Mahmud Hüdâyî’yi yetiştiren Celvetiyye pîridir.

Doğum
1490
Vefat
1580
Unvan
Celvetiyye’nin pîri; Bursa’nın müezzin, vaiz ve irşad ehli

Hayatı

15. yüzyıl sonlarında Bursa’da doğdu. Gençliğinde Ulucami ve Doğanbey çevresinde müezzinlik yaptı; güzel sesi ve ilâhileriyle tanındı. “Üftâde” mahlası, dünyalık beklentiden düşme ve gönlü Hakk’a verme anlamı çevresinde açıklanır.

Tasavvuf eğitimi

Hızır Dede ve Bursa’daki Celvetî-Bayramî çevrelerinden faydalandı. Vaaz, zikir, hizmet ve sohbeti bir araya getiren irşad anlayışı geliştirdi. Sâlikin yalnız halvete çekilmesini değil, olgunlaştıktan sonra halka hizmet için celvete dönmesini vurguladı.

Hüdâyî ve irşad mirası

En meşhur halifesi Aziz Mahmud Hüdâyî’dir. Hüdâyî’nin kaydettiği Vâkıât, Üftâde’nin sohbetleri ve seyrüsülûk uygulamaları için temel kaynaklardan biridir. Kendisine nispet edilen şiirler Celvetî irfanının sade dilini taşır.

Vefatı

1580’de Bursa’da vefat etti. Pınarbaşı’ndaki türbesi ve çevresi Celvetiyye hafızasının önemli merkezidir.

Celvetiyye on üç terkli tâc-ı şerifi
BAĞLI YOLUN MADDÎ HAFIZASICelvetiyye on üç terkli tâc-ı şerifi

On üç terkli Celvetî tâcı. Kubbe merkezindeki düğme, Cüneydî destar ve üstten sarkan taylasanla tanımlanır.

Ağ ve yol

Kavram dünyası

İlk 1 kayıt gösteriliyor

TARİHÎ KAYIT

Celvet, hizmet ve şehir hayatı

Üftâde’nin terbiyesi halvete kapanmayı değil, ibadet, hizmet, vaaz ve halk içinde kalp dikkatini birlikte yürütmeyi öne çıkarır.

Metni gösterMetni daralt

Celvetiyye adı daha sonra kurumsallaşsa da Üftâde çevresindeki zemin Bursa camileri, müezzinlik, vaaz, geçim ve mürid sohbeti içinde oluşmuştur. Hüdâyî’nin Vâkıât’ı bu terbiyenin günlük soru-cevap hafızasını taşır.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı. Kaynak: Üftâde ve Celvetiyye.