HAYATI VE TARİHTEKİ YERİ
İştip’ten İstanbul’a
Hasan b. Muhammed b. Ali, Adlî mahlası ve Adlullah lakabıyla tanındı; künyesi Ebü’l-Mütevekkil’dir. Rumeli’de İştip’te doğdu. İlim tahsilinde Taşköprülüzâde Kemal Efendi’den faydalandı.
Tasavvuf terbiyesi
Halvetî-Sünbülî şeyhi Hasan Necmeddin Efendi’ye hizmet ederek hilâfet aldı. Balat Dergâhı meşîhatinde bulundu; Yanya ve Manastır çevrelerinde irşad hizmeti yürüttü. Şeyhinin vefatı üzerine İstanbul’a çağrıldı ve Kocamustafapaşa’daki Sünbül Efendi Âsitânesi’nin postnişinliğini üstlendi.
Eseri ve şiirleri
Tergībât adlı bir eseri bulunduğu kaydedilir. Tevhid ve ilâhî aşk eksenindeki manzumeleri, şeriat ile hakikati birbirinden ayırmayan Sünbülî irşad anlayışını yansıtır. Eski OCR metnindeki uzun kaside satırları tashih edilmeden biyografi içine yığılmamış, seçilmiş beyitleri ayrı içerik kaydında korunmuştur.
Vefat tarihindeki ihtilâf
Hadîkatü’l-cevâmi‘ onun hac dönüşünde Medine’de 1009/1600’de vefat ettiğini kaydeder. Hüseyin Vassâf bu bilgiyi kabul etmez; başka vefeyât kayıtları ve tarih manzumesi 1026/1617 yılını destekler. Bu sebeple ana tarih 1617 olarak gösterilmiş, ihtilâf saklanmamıştır.
Kabri
Vefatından sonra müstakil bir kabre defnedildiği aktarılır. Eski dosyanın sonunda başlayan Seyyid Muhammed Efendi biyografisi Hasan-ı Adlî’ye ait değildir.