TARİHİ VE İLİŞKİLERİ

Sohbetnâme'de belirttiğine göre 1059'da (1649) İstanbul'a giderek Olanlar Şeyhi İbrâhim Efendi'ye intisap etti; bu yolculuğa muhtemelen babasının tavsiyesiyle çıkmıştı. 1649-1655 arasında şeyhinin sohbetlerine katıldı ve dinlediklerini Sohbetnâme'de derledi. Kaynak tekkenin adını ve semtini vermez, yalnızca İstanbul'a gidildiğini söyler; bu sebeple koordinat şehir düzeyinde bırakılmıştır. Uzunçarşılı'ya dayanan 1076/1665 tarihli ikinci İstanbul yolculuğu ise kaynakta ihtiyatla kaydedilir: Gaybî kendi eserlerinde böyle bir yolculuktan söz etmez.

Mekân türü: intisap yeri
Dönem: XVII. yüzyıl
Bugünkü durum: Haritadaki işaret kişi coğrafyası kaydından aktarılmış yaklaşık konumdur; yapının güncel fizikî durumu ve kesin parseli ayrıca doğrulanmalıdır.
Konum güveni: Yaklaşık tarihî çevre

KAYIT DAYANAĞIKişi dosyasının kaynakları — Sun‘ullah-ı Gaybî

Tahsilini muhtemelen çocukluk ve gençlik dönemlerini geçirdiği Kütahya’da yapan Sun‘ullah Gaybî, İstanbul’a babasının tavsiyesi üzerine İbrâhim Efendi’ye intisap etmek için gitmiş olmalıdır. Yerel atlas içindeki doğrulanmış şehir merkezi kullanıldı. Coğrafya notu kişi dosyasıyla eşleştirilmiştir; koordinat güveni mekân kaydındaki ayrı alanda değerlendirilmelidir. Bağlantılı kişi dosyasında kullanılan kaynaklar: TEZLER Halvetiyye OCR paketi; SUN‘ULLAH GAYBÎ — BİLAL KEMİKLİ. Mekân ilişkisi kişi biyografisinden yapılan coğrafya çıkarımıdır; yapı konumu ve güncel durum ayrı güven alanlarında değerlendirilir.

BAĞLI ŞAHSİYETSun‘ullah-ı GaybîSun‘ullah-ı Gaybî, Kütahya'da yetişen ve Olanlar Şeyhi İbrâhim Efendi'ye bağlanan Bayramî-Melâmî şair; Dîvân, Sohbetnâme ve çok sayıdaki risalenin müellifidir.

AYNI MEKÂNIN DİĞER KİŞİ BAĞLANTILARI

26 mekân kaydı ve 26 kaynak bağlamı bu dosyada birleştirilmiştir.

BU DOSYADA BİRLEŞEN KAYITLAR

İstanbulYiğitbaşı Ahmed Şemseddin MarmaravîBir ara gidip tarikatlar arasındaki ihtilâfları bir sonuca bağladığı ve “Yiğitbaşı” lakabını aldığı şehir; ihtilâfların ne olduğu kaynaklarda kayıtlı değildir. İlişkili kişi dosyas

İstanbulSun‘ullah-ı GaybîSohbetnâme'de belirttiğine göre 1059'da (1649) İstanbul'a giderek Olanlar Şeyhi İbrâhim Efendi'ye intisap etti; bu yolculuğa muhtemelen babasının tavsiyesiyle çıkmıştı. 1649-1655 a

İstanbulOsman Hulûsi Ateş14 Haziran 1990'da İstanbul'da vefat etti; naaşı defnedilmek üzere Darende'ye götürüldü. Kaynak İstanbul'da hangi semtte vefat ettiğini belirtmez. İlişkili kişi dosyası Osman Hulûs

İstanbulHasan-ı Adlî EfendiTahsiline devam etmek için geldiği şehir. Devrin meşhur âlimlerinin ders ve sohbetlerine devam etti; zâhirî ilimleri Kemâleddin Taşköprüzâde'den okudu. Kaynak bu dönemde kadılık ve

İstanbulİstanbullu Halil Reşkî ÇelebiKaynakta “İstanbulî Halîl Çelebi” diye tanıtılır ve 1131 senesi civarında İstanbul'da vefat ettiği kaydedilir; hakkında bilinen tek yer bilgisi budur. İlişkili kişi dosyası İstanbu

İstanbulKalburcu Şeyhi AhmedŞeyh Sinân Karamânî'nin hizmetinde bulunup Abdüllatîf Efendi'nin sohbetlerinden istifade ettikten sonra geldiği şehir. Burada Kütahyalı Merkez Efendi'nin yanında hizmet etti ve ond

İstanbulKurızâde Ahmed EfendiKaynak, kendisinin İstanbul'da (Dârüssaltanati'l-aliyye mahmiyye-i Kostantiniyye) dünyaya geldiğini kaydeder; On İki Divan kasabası babası Lâgarî Ali Efendi'nin memleketidir. İlişk

İstanbulİzzî Süleyman EfendiDoğduğu şehir; babası IV. Mehmed'in kızı Hatice Sultan'ın Baltacılar kethüdâsıydı. Dîvân-ı Hümâyun kâtipliğinden vak'anüvisliğe uzanan bütün kariyeri burada geçmiştir. İlişkili kiş

İstanbulFasîh Ahmed DedeXVII. yüzyılın ikinci çeyreğinin başlarında doğduğu şehir; Dîvân-ı Hümâyun kâtipliği ve Köprülüzâde Fâzıl Ahmed Paşa'nın hazine kâtipliği burada geçmiştir. İlişkili kişi dosyası Fa

İstanbulBalcızâde Mustafa Afîf EfendiKaynak onun İstanbul'dan zuhur ettiğini ve 1131 tarihinde yine İstanbul'da vefat ettiğini kaydeder. İlişkili kişi dosyası Balcızâde Mustafa Afîf Efendi : Balcızâde Mustafa Afîf Efe

İstanbulMuhammed Ma‘sûm SirhindîHalifesi Murad Buhârî'nin Şam ile birlikte irşad faaliyetini sürdürdüğü şehir; Osmanlı coğrafyasındaki Müceddidîliğin kaynağıdır. İlişkili kişi dosyası Muhammed Ma‘sûm : Muhammed M

İstanbulÖmer FuâdîHalvetiyye'nin Sünbüliyye ve Sivâsiyye kollarının merkezi; Şâbâniyye ancak XVII. yüzyılın ikinci yarısında Karabaşiyye ve Nasûhiyye vasıtasıyla buraya girebilmiştir. İlişkili kişi

İstanbulNaîmî Çeşmecizâde NimetullahDoğum yeri olarak kaydedilen şehir; müderrisliği de burada geçmiştir. İlişkili kişi dosyası Naîmî Çeşmecizâde Nimetullah : Naîmî Çeşmecizâde Nimetullah (ö. Ramazan 974/Mart-Nisan 1

İstanbulYağlıkçızâde Mehmed EfendiDârüssaltanati'l-aliyye mahmiyye-i Kostantiniyye'den zuhur ettiği, yani İstanbullu olduğu kaydedilir. İlişkili kişi dosyası Yağlıkçızâde Mehmed Efendi : Yağlıkçızâde Mehmed Efendi

İstanbulBirrî Mehmed DedeKaragöz oyunlarının ve perde gazeli geleneğinin en yaygın olduğu merkez; türün edebî ölçüsü burada oluşmuştur. İlişkili kişi dosyası Birrî Mehmed Dede : Birrî Mehmed Dede (1080/166

İstanbulLâmiî ÇelebiHiç gitmediği hâlde eserleriyle tanındığı başkent; Hüsn ü Dil 'i Yavuz Sultan Selim'e buradan takdim etmiştir. İlişkili kişi dosyası Lâmiî Çelebi : Bursalı Lâmiî Çelebi, Emîr Ahmed

İstanbulMehmed Muhyiddin Üftâdeİleri yaşlarında birçok defa gittiği ve Kanûnî Sultan Süleyman'ın davet edip hürmet gösterdiği şehir; vakfetmek istediği köyleri burada reddetmiştir. İlişkili kişi dosyası Mehmed M

İstanbulÂrifî Fethullah Çelebi1545 tarihli arşiv kaydına göre bulunduğu, kasideleriyle Kanûnî'nin dikkatini çektiği ve evinde minyatür atölyesi kurulan şehir. İlişkili kişi dosyası Fethullah-ı Acemî (Ârif) : Fe

İstanbulİbnü’n-Nakīb el-Halebî (Garsüddin Halil)Padişahın daveti üzerine geldiği ve resmî vazife kabul etmeksizin tabiplik yapıp ilim meclislerinde ders verdiği şehir. 965'te (1557) ikinci kez dönüp 971'de (1563) burada vefat et

İstanbulÜmmî SinânDevlet ricâlinin isteğiyle oğullarından birini halifesi Niyâzî-i Mısrî ile buraya gönderdiği rivayet edilir. İlişkili kişi dosyası Ümmî Sinân : Ümmî Sinân (ö. 1657), Elmalı merkezl

İstanbulSofyalı Bâlî EfendiTahsilini tamamladığı şehir; Şeyh Bedreddin aleyhine mektup yazdığı padişah (Kanûnî) da buradadır. İlişkili kişi dosyası Sofyalı Bâlî Efendi : Sofyalı Bâlî Efendi (ö. 1553), Ustrum

İstanbulAbdullah BosnevîBosna'da başladığı tahsiline devam ettiği şehir; Fusûs şerhi 1290'da burada da basılmıştır. İlişkili kişi dosyası Abdullah Bosnevî : Abdullah Bosnevî (1584–1644), Bayramî-Melâmî te

İstanbulŞeyhî Mehmed EfendiOcak 1668'de doğduğu şehir; dedesi simkeşbaşı Mehmed Ağa, babası şair ve Nakşî şeyhi Simkeşzâde Hasan Feyzi Efendi'dir. İlişkili kişi dosyası Şeyhî Mehmed Efendi : Şeyhî Mehmed Efe

İstanbulİmâm-ı Rabbânî Ahmed SirhindîMüceddidiyye'nin Osmanlı topraklarındaki merkezi; Mektûbât burada Müstakimzâde tarafından 1158/1745'te Türkçeye çevrilmiş, XIX. yüzyılda Hâlidiyye ile birlikte şehrin baskın Nakşî

İstanbulAbdurrahman CâmîFâtih Sultan Mehmed'in iki defa davet ettiği, II. Bayezid ile mektuplaştığı ve eserlerinin sağlığında yayıldığı Osmanlı başşehri; ed-Dürretü'l-fâhire buraya gönderilmiş, fakat Fâti

İstanbulEşrefoğlu RûmîMenâkıbnâmeye göre, Fâtih Sultan Mehmed'in hanımı Mükerreme Sultan'ın tedavisi için birkaç defa tekrarlanan davet üzerine gittiği şehir. Rivayet menkıbe niteliğindedir; konum şehir