Ne arıyorsunuz?

Tâhirülmevlevî

Tâhirülmevlevî (Mehmed Tâhir Olgun, 1877-1951), Yenikapı Mevlevîhânesi'nde 1001 günlük çilesini tamamlamış son mesnevîhanlardan; Fâtih ve Süleymaniye camilerinde verdiği Mesnevî dersleri, şerhleri ve edebiyat tarihi çalışmalarıyla Osmanlı'dan Cumhuriyet'e uzanan bir ilim ömrü bırakmıştır.

↗03

Bursalı Mehmed Tâhir Bey

Bursalı Mehmed Tâhir Bey (1861–1925), Rumeli ve Anadolu kütüphanelerini, yazmaları ve mezar taşlarını tarayarak Osmanlı ilim, edebiyat ve tasavvuf mirasını belgeleyen; Harîrîzâde ve Muhammed Nûrü’l-Arabî’ye bağlı Melâmî şeyhi, subay, öğretmen, mebus ve modern Türk bibliyografyasının öncü ismidir.

↗04

Hâfız Tâhir Nevşâhî

Hâfız Tâhir Nevşâhî, Hâci Muhammed Nevşâh Gencbahş’ın halifesi olarak Keşmir’de irşad faaliyeti yürüttüğü kaydedilen sûfîdir.

↗05

Hocazâde Muhammed Tâhir Paşa Baba

Hocazâde Muhammed Tâhir Efendi (ö. 1227/1812), Paşa Baba adıyla tanınan; Şeyh Yâsin’den hilâfet alıp Üsküdar Rifâî Âsitânesi postuna geçen, Tophane’deki Paşa Baba Tekkesi’ni kuran Rifâî şeyhidir.

↗06

Şeyh Abdülhalîm Efendi b. Tâhir Efendi

Abdülhalîm Efendi (1825–1896), İstanbullu; Abdullah Efendi’den Rifâî hilâfeti alan, Kozyatağı’nda dergâh kuran ve tanbur, sînekeman ile ney icrasında tanınan şeyhtir.

↗07

Şeyh Yâsîn eş-Şâmî

Şeyh Yâsîn eş-Şâmî, 1100/1689’dan sonra İstanbul’da Rifâî irşadını sürdüren; Evrâd-ı Rifâiyye ile kıyam zikrini öğrettiği ve Osman Himâyetî, Sâdık Efendi ile Hoca-zâde Tâhir Efendi’yi yetiştirdiği kaydedilen şeyhtir.

↗08

Sözlük

Tâhir

Temiz. Mü'min tayyib ( güzel, hoş ) ve tâhirdir. (Hadîs-i şerîf-İhyâ)

↗09

Sözlük

Ezvâc-I Tâhirât

Peygamber efendimizin temiz ve çok mübârek hanımları, mü'minlerin anneleri. Peygamber efendimiz, ezvâc-ı tâhirâtının ilki olan hazret-i Hadîce'nin vefâtından bir yıl sonra, elli beş yaşında iken Allahü teâlânın emri ile ikinci olarak hazret-i Ebû Bekr'in kızı Âişe (radiyallahü anhâ) ile evlendi. Diğerlerini hep Âişe'den (r.anhünne) sonra dînî, siyâsî sebeplerle veyâ merhamet ve ihsân ederek nikâh etti. Bunların hepsi dul idi. Çoğu yaşlı idi. (Muhammed Nişancı) Peygamber efendimiz kadınlara âit yüzlerle nâzik bilgileri müslüman kadınlarına ezvâc-ı tâhirâtı yolu ile bildirdi. Hanımları bir olsaydı, bütün kadınların o tek hanımından sorması güç ve hattâ imkânsız olurdu. Peygamber efendimiz Allahü teâlânın dînini tam olarak bildirmek için çok evlenmek yükünü de omuzlarına aldı. (Muhammed Nişancı)

↗10

Sözlük

Zevcât-I Tâhirât

Peygamber efendimizin iffetli, pâk, muhterem zevceleri. Mü'minlerin anneleri. (Bkz. Ezvâc-ı Tâhirât) Peygamber efendimiz ikinci defâ olarak elli beş yaşında iken hazret-i Ebû Bekr'in kızı, hazret-i Âişe ile evlendi. Diğer Zevcât-ı Tâhirâtı bundan sonra dînî, siyâsî sebeplerle ve merhâmet ve ihsân ederek nikâh etti. (İmâm-ı Ahmed Kastalânî)

↗11

Kudüs

Kudüs · Filistin · 1124 Şevvalinde, ertesi yıl başından geçerli olmak üzere Tâhir Mehmed Efendi’nin yerine getirildiği ilk mevleviyeti; 1125 Şâbanında azledildi. İlişkili kişi dosyası Evliyâzâde Ali Fâiz Efendi : Evliyâzâde Ali Fâiz Efendi (ö. 10 Kasım 1726), medrese basamaklarından Kudüs, Şam ve Medine kadılıklarına yükselen; kaynakta halka iyi muamele eden derviş tabiatlı bir kadı ve Fâiz mahlaslı şair olarak anılan Osmanlı âlimidir.

↗12

Tâhir Ağa Tekkesi

İstanbul · Türkiye · Fatih Âşık Paşa mahallesindeki tekke; uzun yıllar postnişinliğini yapmış, 1782 Tüfekhâne yangınında yandıktan sonra da hazîresine defnedilmiştir. Vasiyeti üzerine mezarının üstü açık bırakılmış, taşı hâcegân tâcı biçiminde yapılmıştır; türbe 1921'de Hüseyin Vassâf tarafından tamir ettirilmiştir. Konum yaklaşıktır.

↗13

Gimri

Gimri · Dağıstan (Rusya) · Doğduğu köy. 1832'de burada yapılan savaşta Molla Muhammed şehid düştü, Şâmil ağır yaralı kurtuldu; köy sonradan General Lanskoy tarafından tahrip edildi. İlişkili kişi dosyası Şeyh Şâmil : Şeyh Şâmil (1797–1871), Nakşibendî-Hâlidî terbiyesi almış Dağıstanlı âlim ve imam; Rus işgaline karşı Kuzey Kafkasya direnişini yaklaşık yirmi beş yıl yöneten liderdir.

↗14

Hz. Hâlid (Eyüp Sultan) Türbesi

İstanbul · Türkiye · Sefîne'ye göre Hâfız-ı İzmîdî, mürşid arayışında ümitsizliğe düştüğü sırada bir gece âlem-i mânâda burada aradığı zâtın kendisine gösterildiğini ve Üsküdar cihetinin işaret edildiğini nakleder. Koordinat türbenin bilinen yeri için yaklaşık değerdir.

↗15

Tirse Köyü

İznik, Bursa · Türkiye · Abdürrahim Tirsî'nin doğduğu, İznik yakınlarındaki köy. Babası Bayezid Fakih burada imamlık yapıyordu ve rivayete göre Bolulu İsfendiyaroğlu Ahmed Bey'in akrabalarındandı. Nisbesi bu köyden gelir. Köyün bugünkü yeri kesinleştirilmediği için koordinat verilmemiştir.

↗16

Denizli (Laodikiya)

Denizli · Türkiye · Sefîne, Nüzûlî'nin Divanındaki “Lazkiyeli” nisbesinin Suriye'deki Lazkiye'yi değil, Denizli'nin nâm-ı kadîmi olan Laodikiya'yı kastettiğini Bursalı Tâhir Bey'in tetkikine dayanarak kaydeder. Metin doğum yerini açıkça yazmaz; buradaki bağ yalnız nisbe tesbitine dayanır. Koordinat şehir merkezi için yaklaşık değerdir.

↗17

Yenikapı Mevlevîhânesi

İstanbul · Türkiye · İntisap ettiği, 1001 günlük çilesini çıkardığı ve vasiyeti üzerine annesinin yanına defnedildiği dergâh. İlişkili kişi dosyası Tâhirülmevlevî : Tâhirülmevlevî adıyla tanınan Tâhir Olgun, Mesnevî dersleri ve şerhi, edebiyat tarihi çalışmaları, tercümeleri ve dergiciliğiyle son dönem Mevlevî kültürünü Cumhuriyet devrine taşıdı.

↗18

Şâbân-ı Velî Türbesi ve Dergâhı

Kastamonu · Türkiye · Beşinci postnişini olarak otuz üç yıla yakın irşad ettiği dergâh; türbeyi bizzat inşa ettirmiş ve camiyi tarikat âsitânesine dönüştürmüştür. Vefatında türbe içinde şeyhi Muhyiddin Efendi'nin kabrinin yanına defnedilmiştir.

↗19

Kesriye (Kastorya)

Kastoria · Yunanistan · 1117/1705'te doğduğu ve tahsile başladığı şehir; Balıkesir'de doğduğu yolundaki kayıt doğru değildir. Babası Saraybosna'dan buraya hicret etmiştir. İlişkili kişi dosyası Abdullah Salâhî Uşşâkî : Abdullah Salâhî Uşşâkî (1705–1783), Tâhir Ağa Tekkesi’ndeki meşihatı, çok yönlü telif ve şerh faaliyeti ve Uşşâkîliğin Salâhiyye koluyla XVIII. yüzyıl tasavvuf hayatının merkez şahsiyetlerindendir.

↗20

Ahulgoh

Ahulgoh · Dağıstan (Rusya) · 1839'da seksen gün savunulan kale; 4000 kişiyle direnildi, Ruslar binlerce kayıp verdi. Kafkasya direnişinin dönüm noktası. İlişkili kişi dosyası Şeyh Şâmil : Şeyh Şâmil (1797–1871), Nakşibendî-Hâlidî terbiyesi almış Dağıstanlı âlim ve imam; Rus işgaline karşı Kuzey Kafkasya direnişini yaklaşık yirmi beş yıl yöneten liderdir.

↗21

Taşkasap (Fındıkzade)

İstanbul · Türkiye · 13 Eylül 1877'de doğduğu semt; Büyük Fatih yangınında evi, kütüphanesi ve telifleri burada yandı. İlişkili kişi dosyası Tâhirülmevlevî : Tâhirülmevlevî adıyla tanınan Tâhir Olgun, Mesnevî dersleri ve şerhi, edebiyat tarihi çalışmaları, tercümeleri ve dergiciliğiyle son dönem Mevlevî kültürünü Cumhuriyet devrine taşıdı.

↗22

Eşrefoğlu Rûmî Dergâhı ve Türbesi

İznik, Bursa · Türkiye · Çocukluğunda babasıyla birlikte Eşrefoğlu Rûmî'nin sohbetlerine katılmak için geldiği, sonra şeyhinin himayesinde yetiştiği ve nihayet postnişini olduğu dergâh. Eşrefoğlu'nun 874'te (1469) vefatının ardından vasiyeti gereğince buranın postuna geçti. Safer 926'da (Şubat 1520) İznik'te vefat edince şeyhinin yanına defnedildi. Koordinat İznik merkezine göre yaklaşık verilmiştir.

↗23

İstanbul'da Melâmî Şeyhleri ve Tekkeler

Nûru'l-Arabî çevresinin şehirdeki temas ve temsil mekânları üzerine iki kaynağın birlikte ve kaynak türleri ayrılarak okunmasına dayalı editoryal dosya.

↗24

Bursalı Mehmed Tâhir'in Melâmî Tanıklığı

Yakın çevre bilgisi, bibliyografya ve menâkıbnâme dilini birlikte okumak üzerine iki kaynağın birlikte ve kaynak türleri ayrılarak okunmasına dayalı editoryal dosya.

↗25

İstanbul'dan Balkanlar'a Rifâî-İzzeddînî Silsilesi

İstanbul Rifâî âsitânelerini, postnişin zincirlerini, zâkirbaşı-musiki çevresini ve Balkan dergâhlarını kişi–mekân ilişkileriyle izleyen ayrıntılı ağ dosyası.

↗26

Nevşâhiyye: Pencap'tan Keşmir, Kâbil ve Kandehar'a

Sahenpâl merkezi, aile postu ve bölgesel halifeler üzerine kişi, eser, mekân ve silsile bağlantılarını birleştiren ayrıntılı dosya.

↗27

Mesnevîhanlar ve Şerh Geleneği

Mevlevîhâneden cami dersine, sözlü takrirden kapsamlı şerhlere

↗28

Abdullah Salâhaddîn-i Uşşâkî: Hayatı, Eserleri ve Salâhiyye

Salâhî’nin bürokrasi, tekke, şiir, şerh ve çoklu icazet çevresini Uşşâkîlik içinde konumlandıran kaynak dosyası.

↗29

SÛFÎ KELİMESİNİN KÖKÜ

Avârifü’l-Maârif · 6. bölüm · Hz. Enes b. Mâlik (r.a) demiştir ki: “Rasûlullah (s.a.v), bir kölenin bile dâvetine gider, merkebe biner ve yün elbise giyerdi.” 31 Sûfîler, bu hadis-i şerife uyarak hem daha yumuş

↗30

SÛFİLERE GÖRE EVLİLİK VE BEKARLIK

Avârifü’l-Maârif · 21. bölüm · Sûfi, Allah için bekarlığı tercih ettiği gibi; Allah için de evliliğe adım atar. Bekarlığın bir maksat ve dönemi olduğu gibi, evliliğin de bir gaye ve zamanı vardır. Sâdık bir müri

↗31

Sayfalar 3–12

Muzaffer Ozak Külliyatı · SALÂH BİLİCİ KİTABEVİ YAYINLARI - No: 42 5846 Sayılı Kanun gereğince te'lif hakları müessesemize aittir. Taklit edenler mes'uldür. Dizgi: ÖZAL Matbaası - Baskı: ARBEN Matbaası Ista

↗32

Sayfalar 9–16

Muzaffer Ozak Külliyatı · Okuduğum âyet-i celile, işte o günü yani ölüm gününü, başka bir tâ'birle zâlimin mazlûmun eline geçeceği kıyâmet gününü anlatmaktadır. Bu şiddetli ve dehşetli günün başlangıcı düny

↗33

Sayfalar 37–43

Muzaffer Ozak Külliyatı · nur, herhangi bir kimseyi çağırır gibi Yâ Ahmed, Yâ Muhammed diye çağırırsanız bütün hayırlı amellerinizi iptal etmiş olursunuz. Siz, bunun farkına bile varamazsınız. Dikkat ediniz

↗34

Sayfalar 36–43

Muzaffer Ozak Külliyatı · yüz mü çevireyim? Hayır!.. Ne kadar kötü ve günahkâr bir kul olsam da, Rabbimle münasebetimi kesmem ve kulluğumu unutmam, der ve oradan uzaklaşır. Bir kaç yıl sonra, Şeyh Şibli haz

↗35

Sayfalar 59–65

Muzaffer Ozak Külliyatı · lallahu aleyhi ve sellem efendimizle müşerref olur. Efendimiz kendisine sorar: — Sana tevdi olunan emaneti neden yerine getirmedin? — Hangi emaneti yâ Resûlallah? — Bağdat'ta alış-

↗36

Sayfalar 88–95

Muzaffer Ozak Külliyatı · şeylemiştir. Binaenaleyh, islâm dininin bu iki yüce şahsiyetine hürmet ve riayet etmek, ümmet-i Muhammed'den olan her kişi için vâciptir. HATENEYN, yani, Hz. Osman-ı Zin-nûreyn ve

↗37

Sayfalar 149–155

Muzaffer Ozak Külliyatı · yet buyurmasaydın, kendiliğimizden Hak yolunu bulamazdık, bizleri huzurundan mahrum eyleme... Sana ve rizayı ilâhiyyene varan o dosdoğru yolda bizleri sâbit-kadem eyle... Sen, bizl

↗38

Sayfalar 176–181

Muzaffer Ozak Külliyatı · an oku, okut. Sadaka ver. İlle mevlûdu şerif kıraat et. Nebiyyi zişan için para sarf et. Onun yoluna sarf olunan para, ona bildirilir. Ona verdiğin salâtı, o bilir. Elinden geldiği

↗39

Sayfalar 214–221

Muzaffer Ozak Külliyatı · memiştir. Hayvanlar da, tıpkı insanlar gibi yerler, içerler, yediklerini ve içtiklerini çıkarırlar, yeniden acıkırlar, dişileri ile çiftleşirler ve ürerler, sıcaktan veya soguktan

↗40