tarikat.orgHAYATI VE TARİHTEKİ YERİ
Şeyh Yâsin’in halifesi
Hocazâde Muhammed Tâhir Efendi, Paşa Baba ve Tophânevî adlarıyla tanındı. İstanbul’da Rifâiyye’yi yayan Şamlı Şeyh Yâsin’in halifelerindendir. Aynı irşad halkasında Osman Himâyetî ile Mehmed Sâdık Efendi de bulunuyordu; bu üç halife ve yetiştirdikleri dervişler XIX. yüzyıl İstanbul’undaki Rifâî tekke ağının genişlemesinde etkili oldu.
Üsküdar Rifâî Âsitânesi
Şeyh Yâsin’in ardından Üsküdar Rifâî Âsitânesi’nde postnişinlik yaptı. Bu görev, Tophane’de kendi adına anılan dergâhla karıştırılmamalıdır: Âsitâne ana irşad merkezi, Paşa Baba Tekkesi ise onun kurduğu müstakil İstanbul dergâhıdır.
Paşa Baba Tekkesi
Tophane-Firuzağa çevresindeki Paşa Baba Dergâhı, kaynaklarda Hocazâde Tekkesi adıyla da geçer. Tâhir Efendi’nin kabri Taksim Sıraselviler üzerindeki bu dergâhın hazîresindedir. Tekke kaydı, Rifâiyye’nin Üsküdar’daki merkezinden Beyoğlu ve Tophane çevresine uzanan şehir içi yayılmayı gösterir.
Minhâcü’l-Mürîdîn
Ona nispet edilen Minhâcü’l-Mürîdîn, İstanbul Rifâî çevresinin fütüvvet erkânı ve tarikat âdâbına dair başlıca metinlerinden biridir. Eser, şeyhin yalnız tekke idaresiyle değil, yolun usulünü yazılı olarak aktarmasıyla da anıldığını gösterir.
Vefatı ve devam eden post hattı
1227/1812’de vefat etti. Üsküdar Âsitânesi’nde ondan sonra Ali Rızâ Efendi, Mehmed Sâdık Hilmi Efendi ve Seyyid Feyzullah Efendi’nin yer aldığı post zinciri devam etti. Böylece Paşa Baba’nın tarihî yeri, hem Şeyh Yâsin’den aldığı hilâfette hem de iki ayrı İstanbul mekânına bağlanan irşad mirasında belirginleşir.