ARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
171 sonuç · toplam 171 · “edebiyat” · 2/8
01Sa‘dî-i Şîrâzî
Sa'dî-i Şîrâzî (yak. 610-615/1213-1218 – 691/1292), Gülistân ve Bostân 'ın müellifi; gazeli müstakil bir tür olarak mükemmelliğe kavuşturmuş, sözleri atasözüne dönüşmüş ve tesiri Fars edebiyatını aşarak Türk, Urdu ve Batı dünyasına ulaşmışt…
Tahirü’l-Mevlevî (Tahir Olgun)
Tahirü’l-Mevlevî, son Osmanlı ve erken Cumhuriyet dönemleri arasında Mesnevî tedrisi, dinî edebiyat, şerh ve dergicilik faaliyetleriyle Mevlevî kültürünü taşıyan müelliftir.
Tâhirülmevlevî
Tâhirülmevlevî (Mehmed Tâhir Olgun, 1877-1951), Yenikapı Mevlevîhânesi'nde 1001 günlük çilesini tamamlamış son mesnevîhanlardan; Fâtih ve Süleymaniye camilerinde verdiği Mesnevî dersleri, şerhleri ve edebiyat tarihi çalışmalarıyla Osmanlı'd…
Takıyyüddin b. Abdülkādir el-Mısrî
Takıyyüddin b. Abdülkādir el-Mısrî (yaklaşık 1543-1597), Gazze doğumlu Hanefî âlim; Mısır medreselerinde ders vermiş, Hanefî ulemâ tabakatı ve dil-edebiyat eserleri yazmıştır.
Virânî Baba
Virânî Baba, hayatının ayrıntıları rivayetlerle çevrili; Ehl-i beyt ve On İki İmam sevgisini, tasavvuf ve Hurûfî kavramlarla işleyen divanı ve İlm-i Câvidân adlı risalesiyle Alevî-Bektaşî edebiyatında belirginleşen şairdir.
Ezher ve üç dilli tahsil
Ahmed Celâleddîn Dede (Baykara) · Ezher dersleri, özel hocalar ve Mevlevîhâne çevresi içinde Arapça, Farsça, dinî ilimler ve edebiyat tahsil etti.
Türkçe bülbülnâme geleneğindeki halkası
Birrî Mehmed Dede · Manzum ve mensur karışık yazdığı Bülbülnâme, Türk edebiyatında XVI. yüzyıldan itibaren gelişen bülbülnâme-Gül ü Bülbül dizisinin bir halkası olarak anılır.
Farsça sahada ilk Mesnevî şârihlerinden
Mevlânâ Ya‘kūb-i Çerhî · Fars edebiyatında Mesnevî'nin ilk şârihleri Abdurrahman-ı Câmî, Ya‘kūb-i Çerhî ve Hüseyin Vâiz-i Kâşifî olarak sayılır.
Şehrengîz-i Bursa
Bursalı İsmâil Belîğ · 1707-08’de Kite’de tamamladığı 269 beyitlik eser, Bursa’nın mahallî edebiyat hafızasını taşır.
Hilye-i Enbiyâ'nın peygamber kıssaları literatüründeki yeri
Neşâtî Ahmed Dede · 187 beyitlik Hilye-i Enbiyâ, Türk edebiyatında Hz. Süleyman'la ilgili kıssaların anlatıldığı eserler sıralanırken Kemaloğlu İsmâil'in Ferahnâme'si ve Ömer Fuâdî'nin Bülbüliyye'si gibi metinlerle birlikte anılmaktadır.
Mirsâdü'l-ibâd mine'l-mebde' ile'l-meâd
Necmeddîn-i Dâye · Kübrevî edebiyatının en çok okunan kitabı.
Gülistân
Sa‘dî-i Şîrâzî · Fars edebiyatının şaheserlerinden; nazım-nesir karışık ahlâk kitabı.
Nehcü’l-belâga ve aidiyet meselesi
Hz. Ali el-Mürtezâ · Şerîf er-Radî’nin derlediği hutbe, mektup ve sözler İslâm edebiyatının en etkili metinlerinden birini oluşturur; ancak bütün parçaların Hz. Ali’ye aidiyeti aynı derecede doğrulanamaz.
1135 biyografili Şakāik zeyli
Nev‘îzâde Atâullâh Atâyî · Hadâ’iku’l-Hakā’ik, Osmanlı ilmiye, edebiyat ve meşâyih çevresinden 1135 hâl tercemesini bir araya getirir.
Tercüme ve istinsah faaliyeti
Seyyid Muhammed Emin Paşa · Tasavvuf, hikmet, edebiyat ve muhâdarât sahalarında on sekiz tercümesi bulunduğu; ayrıca güzel hattıyla kitaplar istinsah ettiği kaydedilir.
Farsça şerhleri
Sürûrî Mustafa Çelebi · Fars edebiyatı ve tasavvuf klasiklerine yazdığı şerhler.
Devse
Çiğneme, döğme, tas. Sa'diye tarikatinde bir ayin. Bu ayin 300 kadar dervisin yüzü koyun Yanyana yatması ve şeyhin de bunların üzerinden atıyla geçmesi şeklinde icra edilirdi. İnsanları ve Müslümanları aşağılayıcı bir ni- teliği bulunduğu i…
fahr
Sözlükte, “Övünme, büyüklenme” anlamındaki bu söz, İslâmî edebiyatta “Şairlerin kendilerinden, geçmişinden, inanç, din ve mezhebinden, şiir sanatındaki meziyetlerinden ve ustalıklarından, şahsî mal veya eşyalarından övgüyle söz ettikleri şi…
Gill
Gönülde meydana gelen bilginin neticesi ve meyvesi (is). Ruzbihan Bakli, “kırmız gül Allah'ın mehabetinden bir parçadır,” hadisine vurgu yapar. Allah'ı gül bulutlarından kırmızı, yüce bir gül şeklinde tahayyül eder. Tasavvuf edebiyatında gü…
Molla
Âlim ve medrese mensubu. Tasavvuf edebiyatında kelime bazen yalnız dış bilgiyle yetinen, ilmini hâl ve ahlâkla doğrulamayan zâhir ehli tipini eleştirmek için kullanılır. Bu eleştiri ilme değil, bilginin gurur ve şekilciliğe dönüşmesine yöne…
Muizdver
254) 1. İşçi, ücretle çalışan. 2, tas. Muamele ehli, Allah'tan ecir ve sevap almak için çalışan, böylece cehennemden kurtulup cennete girmek için çabalayan kimse, abit. Halbuki arifler, Allah emrettiği ve O'nun hakkı olduğu için ibadet eder…
Şah
x, Kral, Padisah, sultan, 2. tas. Safi, veli, şeyh. Pek çok mutasavvıfa ve tarikat şeyhine şah (sultan, Padişah) unvanı verilmişti. İlk süfilerden Şah Şucâ' Kirmâni bu unvanla anılır, Özellikle Orta Asya ve Hindistan mutasavvıfları bu unvan…
Tarikat
Yol tas Hakk’a ermek için tutulan, birtakım kuralları ve ayinleri bulunan yol. Mutasavvıflara göre tüm insanların, hatta bütün yaratıkların alıp verdiği nefes sayısınca Allah’a yol gider. İlk süfiler, kendilerinden tecrübeli ve yaşlı üstatl…
üslûp, -bu
üslûp, -bu a. LjUÎ) [Ar.] İslâmî edebiyatmm temel değerlerinden olan, duygu ve düşüncelerin sanath bir biçimde yazıya dökülmesi ve kişinin kendi kimliğini yazılarma yansıtması anlamında kullanılan sanat ve edebiyat terimi.