HAYATI VE TARİHTEKİ YERİ
Manisa’da yetişmesi
Asıl adı Mehmed’dir. Dîvânındaki doğum tarihi manzumesi 1669 yılını verir. Kaynaklar düzenli tahsilinin ayrıntılarını kaydetmez; Manisa Sultan Camii Dârüşşifâsı’nın ikinci tabibi Ahmed Efendi’den faydalı ilimler okuduğu belirtilir.
Mevlevî terbiyesi
Şiirlerindeki açık ifadeler ve Esrâr Dede’nin tezkiresi, Manisa Mevlevîhânesi şeyhlerinden Nakşî Ali Dede ile Lutfî Efendi’nin sohbetlerine katıldığını gösterir. Bin bir günlük çilesini tamamladıktan sonra “Dede” oldu; şeyhlerinin izniyle evlenip attarlık yaptı.
Edebî çevresi
Manisa’daki edebî meclislerde Sâbit, Nâbî ve Seyyid Vehbî çevresiyle teması anlatılır. Nâbî ve Sâbit’in gazellerine yazdığı nazireler, Birrî’nin yerel tekke çevresiyle geniş divan şiiri dolaşımı arasındaki yerini gösterir.
Vefatı
Manisa’da vefat ederek Mevlevîhâne avlusuna defnedildi. Kaynaklarda 1713 ve 1715–1716 tarihleri geçer; mezar taşı kaybolduğu için 1716 yaklaşık tarih olarak kullanılır.
Eserleri
Dîvânı ile bülbül merkezli alegorik mesnevisi Bülbüliyye bilinen eserleridir. Dîvânında na‘t, medhiye, gazel ve başka türlerin yanında Mevlânâ, semâ, Mevlevîlik ve tasavvuf açık biçimde yer alır.
