ARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
37 sonuç · toplam 320 · “Sohbet” · 1/2
01Abdülazîz b. Ebû Bekir el-Mehdevî
Abdülazîz el-Mehdevî (yaklaşık 1150–1224), Ebû Medyen çevresinde yetişen, Tunus’ta bir tedris ve sohbet merkezi yöneten; İbnü’l-Arabî’nin Rûhu’l-kuds ve el-Fütûhâtü’l-Mekkiyye’de özel bir muhatap olarak andığı, Ahmed el-Bûnî’nin de ‘şeyhimi…
Abdüllatîf en-Nakşibendî
Abdüllatîf en-Nakşibendî (ö. 1563-64), Emîr Buhârî’nin halifesi Hâce Mahmud Efendi’nin müridi, damadı ve Fâtih’teki hânkāhın halefidir; İstanbul’daki erken Ahrârî-Nakşibendî mirasını tekke, sohbet ve kitap hizmetiyle sürdürmüştür.
Abdürrahîm el-Kınâî
Abdürrahîm el-Kınâî (1127–1196), Mağrib’de yetişip Ebû Medyen çevresinden aldığı irşadı Kınâ’ya taşıyan; Mâlikî ilmi, helâl kazanç, hizmet ve sohbeti birleştirerek Yukarı Mısır’da kalıcı bir tesir oluşturan âlim ve mürşiddir.
Ahmed Amiş Efendi
Ahmed Amiş Efendi (1807-1920), Tırnova’daki muallimlikten Fatih sertürbedarlığına uzanan hayatında Kuşadavî irşadı sohbet, melâmet ve teveccüh merkezli bir yöntemle İstanbul’un ilim ve kültür çevrelerine taşıdı.
Bezcizâde Mehmed Muhyiddin Efendi
Bezcizâde Mehmed Muhyiddin Efendi (ö. 1020/1611), Konya ve Lârende’de yetişip İstanbul ile Üsküdar’da irşad, vaaz, şiir ve mûsikiyi birleştiren; Halvetî terbiyesiyle Melâmî-Hamzavî sohbet çevresinin kesişiminde duran sûfî, şair ve bestekârd…
Boyabadlı Sinan Dede
Boyabadlı Sinan Dede (ö. 976/1568-69), zâhirî ilimleri tahsil ettikten sonra Tosyalı Nasuh Efendi’nin yanında Halvetî terbiyesini tamamlayan; Gezencik’te kurduğu zâviyede sohbet ve cehrî zikir meclisleriyle irşadda bulunan XVI. yüzyıl şeyhi…
Ebû Ali el-Fârmedî
Ebû Alî Fazl b. Muhammed el-Fârmedî (401-477/1010-1084), Kuşeyrî’nin öğrencisi, Ebû Saîd-i Ebü’l-Hayr’ın sohbetlerinden etkilenen, seyrüsülûkunu Cürcânî yanında tamamlayan ve sonraki Hâcegân-Nakşibendî silsilesinde iki kolu birleştiren Hora…
Hâce Alâeddin Attâr
Alâeddin Attâr (ö. 802/1400), Bahâeddin Nakşibend’in damadı ve doğrudan halifesi; hafî zikir, murakabe ve sohbet terbiyesini ilk Nakşibendî kuşağa taşıyan Buharalı şeyhtir.
Hacı Bayrâm-ı Velî
Yaklaşık 1340’ta Ankara çevresinde doğduğu düşünülen Hacı Bayrâm-ı Velî (ö. 1430), Somuncu Baba’nın terbiyesini sohbet, ortak emek ve şehir dayanışmasıyla birleştirerek Bayramiyye’yi kuran sûfî ve şairdir.
Hâfız Abdullah Kârî Taşkendî
Abdülvahid Sayramî'nin halifesi Abdullah Kârî, Taşkent-Koyluk merkezli sohbetleriyle Fergana, Cizzah ve komşu bölgelerde Hüseyniyye devamını taşıdı.
Hâfız Kāsım Yağcıoğlu (Kāsım Baba)
Hâfız Kāsım Yağcıoğlu (Mart 1934–9 Mart 2025), Alucra ve Boyluca’dan Samsun, Trakya ve İstanbul’a uzanan hayatında hıfz, imamet, Kur’an tedrisi, talebe hizmeti ve sohbeti birleştiren; Haydar Baba’dan gelen Halvetî-Şâbânî irşad hattının son…
İbrâhim er-Reşîd
İbrâhim er-Reşîd, Ahmed b. İdrîs'in uzun süre sohbet ve hizmetinde bulunan; İsmâil en-Nüvvâb, Ahmed er-Rendrâvî ve Ali es-Sayravî adlı üç halifesi kaydedilen sûfîdir.
Mehmed Tevfik Bosnevî Efendi
Mehmed Tevfik Bosnevî (ö. 1866), “Hammâmî” ve “Büyük Aziz” adlarıyla tanınan; Kuşadalı İbrâhim Efendi’den sonra yirmi yıl boyunca sohbet, mektup ve tefsir meclisleriyle Kuşadaviyye irşadını sürdüren Halvetî-Şâbânî mürşiddir.
Muhammed Emîn en-Nakşibendî
Muhammed Emîn en-Nakşibendî (ö. 1813), Kerkük’ten İstanbul ve Bursa’ya uzanan tahsil ve irşad hayatında tefsir, hadis ve Mesnevî dersleri veren; sohbetleri Kitâbü’l-Vâkıât’ta derlenen Nakşibendî şeyhidir.
Muhammed Emîn-i Tokadî
Muhammed Emîn-i Tokadî, 18. yüzyıl İstanbul’unda Nakşibendî-Müceddidî irşadını temsil eden; ilim, sohbet ve halife ağıyla etkili olmuş sûfîdir.
Muzaffer Ozak
Muzaffer Ozak (1916, İstanbul – 13 Şubat 1985); vâiz, sahaf ve Halvetî-Cerrâhî şeyhi. Sahaflar Çarşısı'ndaki dükkânını bir sohbet meclisine çevirmiş, Cerrâhiyye'yi Avrupa ve Amerika'ya taşımıştır . Şiirlerinde “Aşkî” mahlasını kullanır.
Neccâr-zâde Mehmed Sıddık Efendi
Neccâr-zâde Mehmed Sıddık Efendi (ö. 1208/1793-94), babası Mustafa Rızâ’nın ardından 1746’da Beşiktaş’taki hankâhın postuna geçen; Esfâr-ı Erba‘a adlı eseri ve Makālât-ı Sıddıkiyye’de korunan sohbet çevresiyle tanınan Nakşibendî-Müceddidî ş…
Ömer Dede Sikkînî (Bıçakçı Emîr Dede)
Ömer Dede Sikkînî (Emîr/Bıçakçı Dede, ö. 1475), Hacı Bayrâm-ı Velî’nin doğrudan halifesi, Göynük merkezli Bayramî-Melâmî irşad çizgisinin ilk kutbu ve taç-hırka yerine sohbet ile melâmeti öne çıkaran kurucu sûfîdir.
Özbekler Şeyhi Edhem Efendi
Buharalı Edhem Efendi (ö. 1898), Üsküdar Özbekler Tekkesi şeyhi; döküm, demir ve marangozluk öğreten sanatkâr, sohbet ehli ve 1876 Mevkib-i Hümâyun kumandanıdır.
Saîdüddin Fergānî
Saîdüddin Fergānî (yaklaşık 1223-1300), Necîbüddin Ali b. Büzgaş’ın terbiyesinde yetişen, Sadreddin Konevî’nin sohbetine katılan ve İbnü’l-Fârız’ın Tâiyye’sine yazdığı Farsça-Arapça şerhlerle Ekberî düşünceyi sistemleştiren sûfî müelliftir.
Selâhaddin Zerkûbî
Kuyumcu Selâhaddîn-i Zerkûb, Şems-i Tebrîzî'nin kayboluşundan sonra Mevlânâ'nın sohbet ve temsil halkasında yaklaşık on yıl merkezî konum üstlendi.
Seyyid Burhâneddin Muhakkık-ı Tirmizî
Seyyid Burhâneddin Muhakkık-ı Tirmizî (561/1166 veya 565/1169, Tirmiz – 638-639/1241); Bahâeddin Veled'in halifesi ve Mevlânâ'nın mürşidi . Ahmed Avni Konuk'a göre Mevlânâ'nın yegâne mürşidi odur; Şems ise sohbet arkadaşıdır . Ma'ârif müell…
Seyyid Nûreddin Efendi (Koca Nûreddin)
Seyyid Nûreddin Efendi (1654-1747), Kocamustafapaşa’daki Sünbül Efendi Âsitânesi’nde 1680’de posta geçen; yaklaşık seksen yıllık irşadı, sade sohbet üslûbu, I. Mahmud’la teması ve zikir sırasında vefat anlatısıyla tanınan Sünbülî şeyhidir.
Sun‘ullah-ı Gaybî
Sun‘ullah-ı Gaybî, Kütahya'da yetişen ve Olanlar Şeyhi İbrâhim Efendi'ye bağlanan Bayramî-Melâmî şair; Dîvân, Sohbetnâme ve çok sayıdaki risalenin müellifidir.