tarikat.orgHAYATI VE TARİHTEKİ YERİ
Boyluca’da başlayan hayat
Hâfız Kāsım Yağcıoğlu, Mart 1934’te Giresun’un Alucra ilçesine bağlı Boyluca köyünde doğdu. Yedi çocuklu ailenin altıncı çocuğuydu. Aile çevresi “Şeyhoğlu” adıyla anılıyordu. Babası Mehmed Efendi Delilli köyündendi ve Tokat’ta medrese tahsili görmüştü; annesi Firdevs Hanım Çakmanoz köyündendi. Baba tarafından dedesi Halil Efendi de medrese tahsilli bir din görevlisi ve irşad ehli olarak hatırlanır.
Hıfzı ve ilk dinî eğitimi
Çocuk yaşta Samsun’a gönderildi. Muhittin Efendi ile Selman Efendi’nin yanında hıfzını tamamladı; aile anlatısına göre 1943 dolaylarında, dokuz-on yaşlarındayken hâfız oldu. Bu yıllarda Nakşî Açıkbaş Ömer Efendi’nin sohbetlerini de dinledi. Böylece Kur’an eğitimi ile tasavvufî sohbet çevresi daha çocukluk döneminde birlikte şekillendi.
Trakya’da imamet ve Kur’an hizmeti
1950’li yıllarda Edirne ve Trakya çevresinde imam-hatiplik yaptı. Bulunduğu yerlerde Kur’an öğretim halkaları kurdu; yerel halkın katkısıyla Kur’an kursu ve okul hizmetlerinin gelişmesine öncülük etti. Bu dönem onun irşad anlayışında vaazdan önce eğitim, kurum ve süreklilik fikrini belirginleştirdi.
İstanbul’daki tahsil ve icazet çevresi
İstanbul’a geldikten sonra Serezli İsmail Efendi ve Ermenekli Saffet Efendi gibi hocalardan ders aldı; geçimini temin etmek için hafta sonları inşaatlarda çalıştı. 1957’de Yahya Efendi Dergâhı’nın son postnişini Abdülhay Öztoprak’tan Nakşî ve Kādirî dersleriyle icazet aldı. Nakşî terbiyesini Abdülhay Efendi’nin halifesi Albay Şemsî Efendi’nin yanında da sürdürdü. Aynî Ali Baba Kādirî-Rifâî Dergâhı şeyhi Muhittin Ensârî’den ayrıca icazet aldığı kaydedilir. Bu çoklu temaslar, onun temel Halvetî-Şâbânî aidiyetini ortadan kaldırmaz; farklı tarikat çevreleriyle kurduğu eğitim ve icazet bağlarını gösterir.
Şâbânî nispeti
Kasım Baba’nın Halvetî-Şâbânî yolu, çocukluk yıllarında Giresun’daki Haydar Baba dergâhıyla kurduğu temasla ilişkilendirilir. Mehmed Emin Şebinkarahisârî ile arasında mürşid–halife bağı yoktur; önceki kayıtta yer alan bu bağlantı tashih edilerek kaldırılmıştır. Doğrudan icazet halkası ayrıca belgelenmeden kesin bir isimle doldurulmayacaktır.
Boyluca’daki türbedarlık
1966’da Boyluca’ya dönerek aile ve bölge hafızasında atası kabul edilen Seyyid Mahmûd Çağırgân-ı Velî’nin türbesinde yaklaşık yedi yıl hizmet etti. Kaynaklarda onun mizacı Üveysîlik kavramıyla da anlatılır; bu niteleme tarihî biyografiden ayrı, mürşidini görmeden mânevî terbiye alma fikrini ifade eden gelenek içi bir yorumdur.
Bereketzâde Camii ve İstanbul yılları
Otuz yılı aşkın süre Karaköy’deki Bereketzâde Camii’nde imam-hatiplik yaptı. Emekliliğinden sonra da sohbetlerini, Kur’an eğitimini ve öğrencilere desteğini sürdürdü; Arap Camii Kur’an kursunda hizmet etti. Onun İstanbul’daki faaliyetleri, tekke merkezli klasik post düzeninden ziyade cami, ders halkası, talebe yardımı ve sürekli sohbet üzerinden yürüyen geç dönem irşad biçiminin bir örneğidir.
Vefatı
9 Mart 2025’te doksan bir yaşında vefat etti. Cenaze namazı İstanbul Fatih Camii’nde kılındı; ardından Alucra Merkez Camii’nde uğurlanarak Boyluca köyünde toprağa verildi.
Tarih ihtilafı ve okuma sınırı
Aile arşivi ile yaygın biyografik kayıtlar doğum yılını 1934 verirken, 2012 tarihli sempozyum bildirisine ait bir özet kaydında 1936 geçer. Ana kronolojide 1934 esas alınmış, ihtilaf saklanmamıştır. Kasım Baba’nın birden fazla tarikattan ders ve icazet alması da bütün yolların tek çizgi olduğu anlamına gelmez; Şâbânî post bağı ile Nakşî, Kādirî ve Rifâî eğitim temasları ayrı ilişki türleri olarak okunmalıdır.
