TARİHİ VE İLİŞKİLERİ

Hactan sonra Anadolu'ya geçen Irâkī'nin Sadreddin Konevî'nin hizmetine girdiği şehir. Konevî'nin İbnü'l-Arabî'nin Fusûsü'l-hikem ve el-Fütûhâtü'l-Mekkiyye sini şerhettiği derslerine katıldı; Lemaât 'ı burada kaleme aldı. Mevlânâ Celâleddin ve Mevlevî çevreleriyle yakın dostluklar kurdu, Mevlânâ'nın medresesindeki semâ törenlerinde bulundu.

Mekân türü: sehir
Dönem: XIII. yüzyıl
Bugünkü durum: Haritadaki işaret kişi coğrafyası kaydından aktarılmış yaklaşık konumdur; yapının güncel fizikî durumu ve kesin parseli ayrıca doğrulanmalıdır.
Konum güveni: Yaklaşık tarihî çevre

KAYIT DAYANAĞIKişi kaynak denetimi — Fahreddin Irâkī

Bu mekân kaydı bağlantılı kişi dosyasındaki coğrafya notundan ayrıştırılmıştır. Birincil kaynak künyesi ve kesin konum doğrulaması tamamlanmadan harita işareti yapı parseli olarak yorumlanmamalıdır. Bağlantılı kişi dosyasının kaynak denetimi: Kimlik: TDV ve Iranica aynı kişi, tam ad, Kumcân doğumu ve 688/1289 Şam vefatında birleşir. Ana rota: TDV İA XII/84-86; Encyclopaedia Iranica VIII/538-540; Eflâkî kayıtları; divan mukaddimesinin geç tarihli oluşuna dair modern tenkit. Eser kapısı: Lemaât ve divan sabit; Uşşâknâme/Dehnâme ile Istılâhât nispetleri problemli olduğundan ihtilaf katmanında sunuldu. Coğrafya: Kumcân-Hemedan yaklaşık; Mültan, Konya, Tokat, Sinop, Kahire ve Şam tarihî bağları doğrulanmış. Şam’da kesin mezar noktası üretilmedi. İlişki: Bahâeddin Zekeriyyâ (mürşid), Sadreddin Konevî (ders halkası), Mevlânâ (yakın çevre), Muînüddin Pervâne (hâmî). Kurumsal kol veya doğrusal silsile tahmini yapılmadı. Çıktı: biyografi tamamen yeniden kuruldu; tarihî kayıt, geç divan mukaddimesi ve menkıbevî anlatı ayrıştırıldı. Mekân ilişkisi bu kaynak katmanlarıyla hazırlanan biyografinin coğrafya çıkarımıdır; kesin konum ayrıca mekân dosyasında değerlendirilir.

BAĞLI ŞAHSİYETFahreddin IrâkīFahreddin Irâkī (1213-1289), Bahâeddin Zekeriyyâ’nın Mültan hankahında yetişen; Sadreddin Konevî ve Mevlânâ çevresiyle buluşarak Lemaât’ı kaleme alan Farsça tasavvuf şiirinin büyük temsilcisidir.

AYNI MEKÂNIN DİĞER KİŞİ BAĞLANTILARI

15 mekân kaydı ve 15 kaynak bağlamı bu dosyada birleştirilmiştir.

BU DOSYADA BİRLEŞEN KAYITLAR

KonyaMuhammed Kudsî el-KonevîKaynak: dersler kesildiğinde Konya'ya gidip beş ay Ödemişli Hasan Kudsî Efendi'nin sohbetinde bulundu ve icâzet aldı. Hasan Kudsî, Mevlânâ Hâlid-i Bağdâdî tarafından Konya'ya gönde

KonyaBahâeddin VeledAlâeddin Keykubad'ın daveti üzerine geldiği ve son iki yılını geçirip 23 Şubat 1231'de vefat ettiği şehir; emîrler, vezirler ve sultan kendisine mürid oldu. İlişkili kişi dosyası B

KonyaEvhadüddin-i Kirmânî1205 civarında İbnü'l-Arabî ile görüştüğü şehir; Selçuklu Sultanı Gıyâseddin Keyhusrev ile iyi ilişkiler kurdu, buna karşılık Mevlevî çevrelerin kendisine muhalif olduğu ileri sürü

KonyaFerîdüddin AttârKendisini “âşıkların önderi” sayan, onu “ruh” Senâî'yi “ruhun iki gözü” olarak niteleyen Mevlânâ'nın şehri; Attâr'ın anlatım tarzı burada geliştirilmiştir. İlişkili kişi dosyası Fe

KonyaDâvûd-i KayserîHocası Kadı Sirâceddin el-Urmevî'nin 1273'te başkadı tayin edildiği şehir. Sadreddin Konevî'nin öğrencisi olduğu iddiası buraya dayandırılır, fakat doğru değildir. İlişkili kişi do

KonyaEbü’l-Hasan el-HarakānîBâyezîd ile ilişkisine dair menkıbeyi nakleden ve ondan derinden etkilenen Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî'nin şehri. İlişkili kişi dosyası Ebü’l-Hasan el-Harakānî : Ebü’l-Hasan Ali b. A

KonyaMuhyiddin İbnü'l-ArabîMecdüddin İshak ile birlikte geldiği ve Evhadüddîn-i Kirmânî ile görüştüğü şehir; 612'de (1215) ikinci defa gelmiştir. Üvey oğlu Sadreddin Konevî'nin merkezidir. İlişkili kişi dosy

KonyaFahreddin IrâkīHactan sonra Anadolu'ya geçen Irâkī'nin Sadreddin Konevî'nin hizmetine girdiği şehir. Konevî'nin İbnü'l-Arabî'nin Fusûsü'l-hikem ve el-Fütûhâtü'l-Mekkiyye sini şerhettiği derslerin

KonyaFasîh Ahmed DedeMevlevîliğin âsitânesi; Münşeât 'ının bir nüshası da Konya İl Halk Kütüphanesi'ndedir (Uzluk koleksiyonu). İlişkili kişi dosyası Fasîh Ahmed Dede : İstanbullu Fasîh Ahmed Dede, Div

KonyaHüsâmeddin Çelebi622'de (1225) doğduğu şehir; babası buranın ve yöresinin ahî şeyhiydi, kendisi de bütün ahîlerle birlikte Mevlânâ'nın hizmetine girdi. İlişkili kişi dosyası Hüsâmeddin Çelebi : Hüs

KonyaHasan Hüsâmeddin Uşşâkî1003/1594'te vefat ettiği şehir; naaşı vasiyeti üzerine İstanbul'a nakledilmiştir. İlişkili kişi dosyası Hasan Hüsâmeddin Uşşâkî : Hasan Hüsâmeddin Uşşâkî (yaklaşık 1475–1001/1592-

KonyaHacı Bayrâm-ı VelîŞeyhi Somuncu Baba'nın, sonradan idam edilecek Şeyh Bedreddin Simâvî ile buluşup birlikte halvete girdiği şehir; Hacı Bayram hakkındaki şikâyetin muhtemel arka planı. İlişkili kişi

Konyaİbrâhim TennûrîAile çevresinde başlayan öğrenimini sürdürdüğü ve Müderris Sarı Yâkub Efendi'den icâzet aldığı şehir. İlişkili kişi dosyası İbrâhim Tennûrî : Akşemseddin’in halifesi İbrâhim Tennûr

KonyaSeyfeddin BâharzîÜçüncü oğlu Muzhirüddin Mutahhar'ın gidip Mevlânâ ile görüştüğü şehir (Eflâkî, s. 273). İlişkili kişi dosyası Seyfeddin Bâharzî : Necmeddîn-i Kübrâ'nın halifesi Seyfeddin Bâharzî,

KonyaŞihâbeddin Ömer es-Sühreverdî618'de (1221) halifeden aldığı menşuru I. Alâeddin Keykubad'a götürdüğü şehir; Bahâeddin Veled ile burada görüşmüştür. İlişkili kişi dosyası Şihâbeddin Ömer es-Sühreverdî : Bu kayı