tarikat.org
Ara ⌕TR
Ara
Menü

BİRLEŞTİRİLMİŞ ŞEHİR DOSYASI

Semerkant

Semerkant · Özbekistan

15 kayıt · 15 şahsiyet bağlantısı · hiçbir içerik silinmeden tek dosyada

TARİHİ VE İLİŞKİLERİ

Ubeydullah Ahrâr'a intisap edip seyrüsülûkünü tamamladığı ve icâzet aldığı şehir; mürşidi görev alanı olarak burada Anadolu'yu gösterdi.

İlişkili kişi dosyası

Abdullah-ı İlâhî: Simavlı Abdullah-ı İlâhî (ö. 896/1491), Ubeydullah Ahrâr’ın halifesi olarak Nakşibendiyye’nin Ahrârî yorumunu Anadolu ve Rumeli’ye taşıyan; Simav, İstanbul ve Vardar Yenicesi çevrelerini etkileyen, Türkçe ve Arapça eserleriyle aşk, vahdet, seyrüsülûk ve melâmet düşüncesini işleyen âlim-sûfîdir.

Mekân türü
intisap yeri
Dönem
XV. yüzyıl
Bugünkü durum
Kişi kartı araştırmasında doğrulanan tarihî bağlantı
Konum güveni
Yaklaşık tarihî çevre
KAYIT DAYANAĞIKişi kartı kaynak paketi — Abdullah-ı İlâhî

Koordinat hassasiyeti: city Bağlantılı kişi kartının temel kaynakları: TDV İslâm Ansiklopedisi, “Abdullah-ı İlâhî”, c. 1, s. 110-112; Evliya Çelebi, Seyahatnâme, VIII, 175-176; Zâdü'l-müştâkīn, Süleymaniye Ktp., İbrâhim Efendi, nr. 420, vr. 15b; Zâdü'l-müştâkīn, vr. 86a; ayrıca 8 kaynak daha. Mekân ilişkisi bu kaynak paketinden hazırlanan kişi biyografisinin coğrafya çıkarımıdır; her ayrıntının tek tek aynı kaynakta geçtiği ileri sürülmez.

BAĞLI ŞAHSİYETAbdullah-ı İlâhîAbdullah-ı İlâhî (Molla İlâhî, Simavî; ö. 896/1491), Ubeydullah Ahrâr'a intisap edip Nakşibendiyye'yi Anadolu ve Rumeli'de yayan mutasavvıf; Şeyh Bedreddin'in Vâridât 'ının ilk şârihidir.

AYNI MEKÂNIN DİĞER KİŞİ BAĞLANTILARI

Bahâeddin Veledgöç durağı — Belh'ten ayrıldıktan sonra 1212'den önce gittiği ve kuşatma sırasında oğlu Mevlânâ ile Şahsiyet dosyasına git →Abdullah-ı İlâhîintisap yeri — Ubeydullah Ahrâr'a intisap edip seyrüsülûkünü tamamladığı ve icâzet aldığı şehir; mürŞahsiyet dosyasına git →Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmîyolculuk durağı — Fîhi mâ fîh 'ten, Hârizmşah'ın kuşatması sırasında burada bulundukları anlaşılır —Şahsiyet dosyasına git →Hoca Ahmed Yesevîtarihî bağ — Timur'un başkenti; Yesi'deki külliyeyi yaptıran gücün merkezi. Kendisini onun neslindenŞahsiyet dosyasına git →Mecdüddin Bağdâdîtarihî bağlam — Hârizmşah Alâeddin Muhammed'in son yıllarındaki merkezlerinden; Cengiz Han ile yapılŞahsiyet dosyasına git →Bahâeddin Nakşibendyayılma merkezi — Halifesi Ya'kūb-i Çerhî'nin yetiştirdiği Ubeydullah Ahrâr'ın merkezi; NakşibendiyyŞahsiyet dosyasına git →Hasan Hüsâmeddin Uşşâkîşeyhinin menşei — Mürşidi Seyyid Ahmed-i Semerkandî'nin nisbesini aldığı şehir; Kübreviyye ve NûrbahŞahsiyet dosyasına git →Bâyezîd-i Bistâmîmenkıbe yeri — Etrafına toplananları dağıtmak için Firavun'un sözünü tekrarladığı rivayet edilen şehŞahsiyet dosyasına git →Seyyid Ahmed-i Buhâriintisap yeri — Devrin en meşhur mutasavvıfı Ubeydullah Ahrâr'a intisap ettiği ve Abdullah-ı İlâhî ilŞahsiyet dosyasına git →Hâce Abdülhâlik Gucdüvânîintisap yeri (ihtilâflı) — Bazı kaynaklara göre Yûsuf el-Hemedânî ile burada karşılaşıp intisap etmiŞahsiyet dosyasına git →Seyyid Emîr Külâlreddedilen ziyaret — Timur'un başşehri; torununun oğlunun kaydına göre Emîr Külâl burada Timur'u ziyŞahsiyet dosyasına git →Sa‘deddîn-i Kâşgarîintisap yeri — Şeyhi Nizâmeddin Hâmûş'un çoğunlukla yaşadığı ve dolayısıyla ona burada intisap etmişŞahsiyet dosyasına git →Muhammed Pârsâhadis meclisi — Uluğ Bey'in çağırmasıyla geldiği ve İbnü'l-Cezerî ile hadis meclisinin kurulduğu başŞahsiyet dosyasına git →Zengi Atahalife kabri — Birinci halifesi Uzun (Usullük) Hasan Ata'ya nisbet edilen bir mezarın bulunduğu şehiŞahsiyet dosyasına git →Sultan Veledaile menşei — Annesi Gevher Hatun'un babası Lala Şerefeddin'in memleketi. İlişkili kişi dosyası SultŞahsiyet dosyasına git →
15 mekân kaydı ve 15 kaynak bağlamı bu dosyada birleştirilmiştir.

BU DOSYADA BİRLEŞEN KAYITLAR

SemerkantBahâeddin VeledBelh'ten ayrıldıktan sonra 1212'den önce gittiği ve kuşatma sırasında oğlu Mevlânâ ile birlikte bulunduğu şehir; Hârizmşah'ın eline geçince muhtemelen Belh'e döndü. İlişkili kişi d
SemerkantAbdullah-ı İlâhîUbeydullah Ahrâr'a intisap edip seyrüsülûkünü tamamladığı ve icâzet aldığı şehir; mürşidi görev alanı olarak burada Anadolu'yu gösterdi. İlişkili kişi dosyası Abdullah-ı İlâhî : Si
SemerkantMevlânâ Celâleddîn-i RûmîFîhi mâ fîh 'ten, Hârizmşah'ın kuşatması sırasında burada bulundukları anlaşılır — yolculuğun ilk yönünü gösteren kayıt. İlişkili kişi dosyası Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî : Mevlânâ C
SemerkantHoca Ahmed YesevîTimur'un başkenti; Yesi'deki külliyeyi yaptıran gücün merkezi. Kendisini onun neslinden sayanlardan Şeyh Zekeriyyâ da Semerkantlıdır. İlişkili kişi dosyası Hoca Ahmed Yesevî : Hoca
SemerkantMecdüddin BağdâdîHârizmşah Alâeddin Muhammed'in son yıllarındaki merkezlerinden; Cengiz Han ile yapılan savaşta yenilmesiyle hânedan tarihe karışmıştır. Menkıbe bu sonu şeyhin bedduasına bağlar. İl
SemerkantBahâeddin NakşibendHalifesi Ya'kūb-i Çerhî'nin yetiştirdiği Ubeydullah Ahrâr'ın merkezi; Nakşibendiyye'nin Orta Asya'daki hâkim tarikat hâline gelmesi buradan yürümüştür. İlişkili kişi dosyası Bahâed
SemerkantHasan Hüsâmeddin UşşâkîMürşidi Seyyid Ahmed-i Semerkandî'nin nisbesini aldığı şehir; Kübreviyye ve Nûrbahşiyye icâzetleri ondan gelmiştir. İlişkili kişi dosyası Hasan Hüsâmeddin Uşşâkî : Hasan Hüsâmeddin
SemerkantBâyezîd-i BistâmîEtrafına toplananları dağıtmak için Firavun'un sözünü tekrarladığı rivayet edilen şehir. İlişkili kişi dosyası Bâyezîd-i Bistâmî : Ebû Yezîd Tayfûr b. Îsâ b. Sürûşân el-Bistâmî, er
SemerkantSeyyid Ahmed-i BuhâriDevrin en meşhur mutasavvıfı Ubeydullah Ahrâr'a intisap ettiği ve Abdullah-ı İlâhî ile tanıştığı şehir. İlişkili kişi dosyası Seyyid Ahmed-i Buhârî : Seyyid Ahmed-i Buhârî (ö. 994/
SemerkantHâce Abdülhâlik GucdüvânîBazı kaynaklara göre Yûsuf el-Hemedânî ile burada karşılaşıp intisap etmiştir; Buhara rivayetiyle çelişir. İlişkili kişi dosyası Hâce Abdülhâlik Gucdüvânî : Abdülhâlik Gucdüvânî, Y
SemerkantSeyyid Emîr KülâlTimur'un başşehri; torununun oğlunun kaydına göre Emîr Külâl burada Timur'u ziyaret etmeyi reddetmiştir. İlişkili kişi dosyası Seyyid Emîr Külâl : Seyyid Emîr Külâl (1284–1370), Mu
SemerkantSa‘deddîn-i KâşgarîŞeyhi Nizâmeddin Hâmûş'un çoğunlukla yaşadığı ve dolayısıyla ona burada intisap etmiş olması gereken şehir; Buhara ile birlikte Nakşibendîliğin ilk iki merkezidir. İlişkili kişi do
SemerkantMuhammed PârsâUluğ Bey'in çağırmasıyla geldiği ve İbnü'l-Cezerî ile hadis meclisinin kurulduğu başşehir; Mirza Halîl'in onu Buhara'dan uzaklaştırma teşebbüsü de buradan gelmiştir. İlişkili kişi
SemerkantZengi AtaBirinci halifesi Uzun (Usullük) Hasan Ata'ya nisbet edilen bir mezarın bulunduğu şehir. İlişkili kişi dosyası Zengi Ata : Asıl adının Ay Hoca olduğu nakledilen Zengi Ata, Hakîm Ata
SemerkantSultan VeledAnnesi Gevher Hatun'un babası Lala Şerefeddin'in memleketi. İlişkili kişi dosyası Sultan Veled : Sultan Veled (1226–1312), Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî’nin oğlu; Hüsâmeddin Çelebi’nin