ARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
1762 sonuç · toplam 1762 · “Hat” · 1/74
01Hat
Ayva tüyü, delikanlının yüzündeki sakal. tas. a Gayb âlemi. b Varlık mertebelerinin en yakını olan âlem-i ervahın taayyünatına işaret c Mücerret ruhlar âleminden ibaret olan kibriya âlemi (sr). Hatt u hâlin iki böldü bu cihânın halkını Biri…
Hatib Mahmud Çelebi
Hatib Mahmud Çelebi (ö. 1012/1603), tecvid ve kıraat ilimlerinin yanında mûsiki ve edvâr bilgisiyle tanınmış; Süleymaniye Dârülkurrâsı’nda muallimlik ve Ayasofya’da hatiplik yapmış Osmanlı sanatkârıdır.
Hatibzâde Mollâ Mehmed
Hatibzâde Mollâ Mehmed (ö. 945/1538-39), Çivizâde ve Sa‘dî Efendi çevrelerinde yetişen; astronomi okutan, daha sonra resmî ilmiye yolundan ayrılarak kalenderâne bir hayat seçen Kastamonulu âlimdir.
Hattat Hâfız Osman Efendi
Hattat Hâfız Osman (1642–1698), sülüs ve nesih yazıda Osmanlı hat üslûbunu yenileyen; mushaf ve hilye tertibinde kalıcı tesir bırakan, Sünbül Efendi Hânkāhı’nda zâkirbaşılık yapan sanatkâr ve derviştir.
Hattatzâde Abdullah Efendi
Hattatzâde Abdullah Efendi (ö. 1722), nesih hattıyla tanınan Hattat İsmail Efendi'nin oğlu; İstanbul medreselerinde görev yapan Osmanlı âlimidir.
Hattat ve müstensih
Dülgerzâde Mehmed Efendi · Tefsir, fıkıh ve kelâm metinlerini tashih ve notlarla istinsah etti.
Hâtıra ve mektupları
Tahirü’l-Mevlevî (Tahir Olgun) · Matbuat hayatını ve yargılanmasını anlattığı hâtıratı ile çile yıllarında ve sonrasında yazdığı mektup dosyaları.
Hatıralarım
Veled Çelebi İzbudak · Son Osmanlı ve erken Cumhuriyet devrinin Mevlevî, kültür ve siyaset çevrelerine dair şahsî tanıklıkları.
Hat ve istinsah mirası
Ubeydullah-ı Akşehirî · Güzel yazı ve kıymetli kitap istinsahıyla tanınması.
Hatem
Çı. Mühür, yüzük, son. tas. Sâlikin bütün makamları katetmesi ve nihayete ermesi (sr). Hâtemü'lenbiya Son peygamber. Hatm-ı nübüvvet zamanla sınırlı olup Hz. Peygamber'le sona erdiği halde, hatm-ı velayet zamanüstüdür; ezelden ebede kadar s…
Hâtif
le) Gaibten gelen ses, sâlikin kalbinde tecelli eden ve onu Hakk’a davet eden ses. Hatm-ı hace (« | > (ختم Nakşi tarikatinde toplu olarak icra edilen bir zikir ve dua biçimi. Genellikle Pazartesi ve cuma geceleri okunur. Aptes alınıp kıbley…
Hatre
(e (خطر + Hatârât Kalbe gelen şeyler. tas. Reddedilmesi imkânsız biçimde kulu Hakk’a davet eden his (daiye). Manevi yolculuk ve ruhi hallerle ilgili olmak üzere kalbe gelen şeyler.
Hatve
(e (خطو Adım. tas. Sâlikin tasavvuf yolunda attığı adım (sr). Havas i ar. س) ١ (خو Mutasavvıflar insanları önce ikiye ayırır: Avam yani halk, havas yani nitelikli kişiler. Genellikle süfi olmayanlar, âlim bile olsalar avam sayılr, Havas ise…
hâtır
“Fikir, zihin, kalb” anlamında olan bu terim, tasavvuf inancında kalbe gelen manevî hitap için kullanılmıştır.
hatim
ÇaU) [Ar.] Kâbe’nin kuze cephesinde altm oluğun akmak ta olduğu yanm dairelik yerd yapılan duvar. Buna “hazîre İsmâ'îl” de denilmiştir.
hatmü’l-evliyâ
“Evliyaların sonuncusu.” anlamındaki bu terim, tasavvuf dünyasında üç ulu kişi için kullanılmştır. Birincisi Hz. İsa, İkincisi Muhammed Mehdî, üçüncüsü ise Şeyh Muhiddin-i Arabi’dir.
hatm
Çü.) [Ar.] İnsanın anlayı ve duyuş yeteneğinin köreltili işlemez duruma getirilmesi an lammda kelâm terimi. hattâr a. [< Ar.hatr] “Hainli etmek.” anlammdaki “hatr” sö zünün ism-i tafdili, yani müba lağalı ismi olan bu söz, “İnsanla ra hainl…
hatmü’l-enbiyâ
“Peygamberlerin sonuncusu.” anlamında Hz. Peygamber için kullanılan terim.
hat, -ttı
îslâm’m doğu şu ile birlikte Arap harflerini yazılış sisteminden kaynaklana ve bütün İslâm kültür ve mede niyetinde önemli bir yer edine güzel yazı sanatı için kullanıla bir terim. “Hüsn-i hat” olara da adlandırılan bu yazı sanat Emevî, Abb…
hâtır-ı nefsânî
Nefis ve dünya muhabbeti
hâtır-ı nâşâd
Kalbe gelen manevî hitap
hâtır-ı melekî
Ahiret sevgisi ve coşkusu
hâtır-ı rahmânî
Allah sevgisi ve coşkusu
Hâtem-i kebîr
“Büyük mühür” anlamında Hz. Ali için kullanılan tasavvufî unvanlardan biri. Velâyet anlayışı içindeki sembolik yeri ifade eder.