HAYATI VE TARİHTEKİ YERİ
Çocukluğu ve hat tahsili
1642’de İstanbul’da doğdu. Babası Haseki Sultan Camii müezzini Ali Efendi’dir. Köprülüzâde Mustafa Paşa çevresinde yetişti. İlk hat derslerini Derviş Ali’den aldı; onun yönlendirmesiyle Suyolcuzâde Mustafa Eyyûbî’nin öğrencisi oldu ve 1070/1659’da, on sekiz yaşında sülüs ve nesih icâzeti aldı. Daha sonra Nefeszâde Seyyid İsmâil Efendi’den Şeyh Hamdullah üslûbunun inceliklerini öğrendi.
Hat sanatındaki yeniliği
Sülüs ve nesihte harf ölçülerini, satır düzenini ve okunabilirliği yeniden dengeleyerek kendine mahsus bir üslûp kurdu. Bu üslûp sonraki Osmanlı hattatlarının ana meşk yollarından biri oldu. Ağakapılı İsmâil Efendi’ye nispet edilen “Hüsn-i hattı biz bildik, Osman Efendimiz yazdı” sözü onun sanat çevresindeki yerini özetler.
Mushaflar ve hilyeler
Kaynak yirmi beş mushaf yazdığını, hilyelerinin ise yüzlerle ifade edildiğini kaydeder. Hilye-i şerifenin klasik levha tertibinin yaygınlaşmasında belirleyici rol oynadı. Eserleri saray, cami, kütüphane ve özel koleksiyonlara dağıldı.
Hocalığı ve tevazuu
Pazartesi ve çarşamba günleri ders verir; günlerden birini yoksul, diğerini varlıklı talebelere ayırırdı. Yolda kendisine ulaşan öğrencilerin meşklerini dahi bir kenara çekilip tashih ettiği aktarılır. 1695’te II. Mustafa’nın hat hocası oldu; saray yakınlığına rağmen sade yaşayışını korudu.
Sünbülî irtibatı
Seyyid Alâeddin Efendi’ye intisap etti ve Sünbül Efendi Hânkāhı’nda zâkirbaşılığa kadar yükseldi. Güzel sesi ve mûsiki bilgisiyle cuma zikirlerine katıldı. Hânkāhta yazı çalışması için aydınlık bir hücresi bulunuyordu.
Vefatı
Uzun yıllar süren yoğun çalışmanın ardından felç geçirdi; tedaviyle kısmen iyileşse de 1110/1698’de vefat etti. Sünbül Efendi Hânkāhı hazîresine defnedildi. Rahîmî Bey’e ait na‘t, memuriyet ve 1727 vefat bilgileri Hâfız Osman’ın dosyasına ait değildir.