ARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
36 sonuç · “Hızır”
01Balım Sultan
Balım Sultan (Hızır Balı, ö. 922/1516 [?]), Dimetoka’daki Kızıldeli çevresinden Hacıbektaş pîr evine gelen; Bektaşiyye’nin merkezî teşkilâtını, mücerredlik ve on iki post erkânını sistemleştirdiği için pîr-i sânî kabul edilen mutasavvıftır.
Depegöz Hızır Efendi (Hızrî)
Depegöz lakabıyla tanınan Hızır Efendi (ö. 970/1562-63), Merhabâ Efendi’den mülâzemet alan; Edirne, Gelibolu ve Bursa medreselerinde ders veren Hızrî mahlaslı Osmanlı âlim ve şairidir.
Edirneli Hasan Dede
Edirneli Hasan Dede b. Hızır (ö. 976/1568-69), Sünbül Sinan’a intisap edip Merkez Efendi’nin hizmetinde bulunan, Kahire’de İbrâhim Gülşenî yanında sülûkünü tamamlayan ve Şam’da uzlet içinde vefat eden Halvetî şeyhidir.
Erzurûmîzâde Abdürrahim Aziz Efendi
Erzurûmîzâde Abdürrahim Aziz Efendi, 1098/1686-87’de mülâzemet alan; Hızır Çelebi, Ali Efendizâde Dârülhadisi, Abdurrahman Paşa ve Nişancı Paşa-yı Atîk medreselerinde görev yapan Osmanlı müderrisidir. 1131/1719’da ağır hastalığı sebebiyle emekliye ayrılmış, daha sonra kaybolmuş; ölüm tarihi bilinmemektedir.
Îcâdî Hayreddin Hızır el-Amasî
Îcâdî Hayreddin Hızır el-Amasî (910/1504-05–Receb 976/Aralık 1568-Ocak 1569), Şeyh Cemal yanında yetişip Amasya'da vaaz, hadis ve tefsir öğreten Halvetî şeyhtir.
Kutbüddin Bahtiyâr Kâkî
Kutbüddin Bahtiyâr Kâkî (569/1174 veya 582/1186, Ûş – 14 Rebîülevvel 633 / 27 Kasım 1235, Delhi); Çiştiyye'yi Delhi'ye taşıyan şeyh . Peksimeti altına çevirdiği rivayetinden “Kâkî”, mektebe Hızır'ın götürdüğü menkıbesinden “Bahtiyâr” denmiştir. Kutub Minâr'ın adı ondan gelir.
Manastırlı Hızır Bâlî Efendi
Hızır Bâlî Efendi (ö. yaklaşık 970/1562-63), Manastır'da attarlığı bırakıp Sirozlu Kâtibzâde'nin yanında Halvetî terbiyesi gören ve memleketinde cami ile zâviye kuran şeyhtir.
Muk‘ad Hızır Dede
Muk‘ad Hızır Dede (ö. 1512), Mihalıç çevresinden Bursa’ya gelen; Hacı Bayrâm-ı Velî’nin halifesi ve Üftâde’nin yaklaşık sekiz yıl hizmet ettiği Bayramî şeyhidir.
Yayabaşızâde Hızır Efendi
Yayabaşızâde Hızır Efendi (ö. 1005/1596), yeniçeri ocağından ilim ve irşad hayatına geçmiş; Vişne Mehmed Efendi’den yetişerek Şemsi Paşa ve Mehmed Ağa zâviyelerinde görev yapmış Halvetî şeyhidir.
Hızır
Kur’ân’ın Kehf sûresinde Hz. Mûsâ’nın kendisinden ilim öğrendiği kul ile gelenekte özdeşleştirilen mânevî rehber. Tasavvuf kültüründe darda kalanlara yardım, beklenmedik rehberlik, âb-ı hayat ve ledün ilmiyle ilişkilendirilir. Bazı sembolik açıklamalarda Hızır bast hâlinin, İlyas ise kabz hâlinin remzi kabul edilir. Her gördüğünü Hızır, her geceyi Kadir bil.
Hızır günleri
Hızır günleri a. Halk arasında yaz günlerinin başlangıcı sayılan 6 mayıs “hıdrellez” günü başlayıp 26 ekim (8 kasım) gününe kadar 186 gün süren eski takvim dönemi için kullanılan bir terim h {bk. hıdrellez).
Balım Sultan Türbesi, Hacıbektaş
Nevşehir · Türkiye · Hacı Bektâş-ı Velî Türbesi'nin yanındadır; kapı kitâbesinde Hacı Bektaş soyundan Resul Balı'nın oğlu olarak gösterilir — nesebi hakkındaki üç iddiadan birinin tek yazılı dayanağı budur. İlişkili kişi dosyası Balım Sultan : Balım Sultan (Hızır Balı, ö. 922/1516 [?]), Dimetoka’daki Kızıldeli çevresinden Hacıbektaş pîr evine gelen; Bektaşiyye’nin merkezî teşkilâtını, mücerredlik ve on iki post erkânını sistemleştirdiği için pîr-i sânî kabul edilen mutasavvıftır.
Tatarlar Cebbânesi
Edirne · Türkiye · Edirne'deki Tatarlar cebbânesi (kabristanı). Hızır Efendi'nin doğduğu şehirde, bu kabristanda medfun olduğu kaydedilir. İlişkili kişi dosyası Depegöz Hızır Efendi (Hızrî) : Depegöz lakabıyla tanınan Hızır Efendi (ö. 970/1562-63), Merhabâ Efendi’den mülâzemet alan; Edirne, Gelibolu ve Bursa medreselerinde ders veren Hızrî mahlaslı Osmanlı âlim ve şairidir.
Emîr Sultan Camii
Bursa · Türkiye · 1529-1536 arasında hatipliğine tayin edildiği ve Emîr Sultan'ın mânevî işaretiyle kabul ettiğini söylediği, vefatına kadar yaklaşık elli yıl sürdürdüğü görev yeri. İlişkili kişi dosyası Mehmed Muhyiddin Üftâde : Mehmed Muhyiddin Üftâde (ö. 1580), Bursa’da yetişen, Hızır Dede yanında sülûkünü tamamlayan ve Aziz Mahmud Hüdâyî’yi yetiştiren Celvetiyye pîridir.
Hacı Bektâş-ı Velî Dergâhı
Nevşehir · Türkiye · 907'de (1501) II. Bayezid tarafından başına getirildiği dergâh; Bektaşîliğin yeniden düzenlenmesi buradan yürütüldü. İlişkili kişi dosyası Balım Sultan : Balım Sultan (Hızır Balı, ö. 922/1516 [?]), Dimetoka’daki Kızıldeli çevresinden Hacıbektaş pîr evine gelen; Bektaşiyye’nin merkezî teşkilâtını, mücerredlik ve on iki post erkânını sistemleştirdiği için pîr-i sânî kabul edilen mutasavvıftır.
Seyyid Ali Sultan (Kızıl Deli) Zâviyesi
Dimetoka · Yunanistan · Doğduğu ve şeyhlik yaptığı büyük Bektaşî tekkesi; II. Bayezid'in eskiden beri ilgi duyduğu bu zâviyede tanışmışlardır. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Balım Sultan : Balım Sultan (Hızır Balı, ö. 922/1516 [?]), Dimetoka’daki Kızıldeli çevresinden Hacıbektaş pîr evine gelen; Bektaşiyye’nin merkezî teşkilâtını, mücerredlik ve on iki post erkânını sistemleştirdiği için pîr-i sânî kabul edilen mutasavvıftır.
Bursa Ulucamii
Bursa · Türkiye · Güzel sesiyle ezan okuduğu camilerden; birkaç akçelik maaşı kabul ettiği için rüyada uyarılınca ezan okumayı bırakmıştır. İlişkili kişi dosyası Mehmed Muhyiddin Üftâde : Mehmed Muhyiddin Üftâde (ö. 1580), Bursa’da yetişen, Hızır Dede yanında sülûkünü tamamlayan ve Aziz Mahmud Hüdâyî’yi yetiştiren Celvetiyye pîridir.
Sivîstan (Sehvân)
Sehwan · Pakistan · 957/1550'de doğduğu Sind şehri; dağlarında uzlet yaşayan Kādirî şeyhi Hızır Sivîstânî'ye burada intisap etmiştir. İlişkili kişi dosyası Miyân Mîr : Miyân Mîr (ö. 1045/1635), Lahor'da altmış yılı aşan irşadı, geniş halife çevresi ve hükümdarlar karşısındaki bağımsız tavrıyla Hindistan Kādirîliğinin başlıca temsilcilerindendir.
Araplar mahallesi
Bursa · Türkiye · 900/1495 civarında doğduğu mahalle; babası Manyas'tan gelip Bursa'ya yerleşmiştir. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Mehmed Muhyiddin Üftâde : Mehmed Muhyiddin Üftâde (ö. 1580), Bursa’da yetişen, Hızır Dede yanında sülûkünü tamamlayan ve Aziz Mahmud Hüdâyî’yi yetiştiren Celvetiyye pîridir.
Dimetoka
Didymoteicho · Yunanistan · Baha Said'in naklettiği rivayete göre Sersem Ali Baba'nın bir Sırp prensesiyle evlendiği ve Balım Sultan'ın doğduğu şehir. İlişkili kişi dosyası Balım Sultan : Balım Sultan (Hızır Balı, ö. 922/1516 [?]), Dimetoka’daki Kızıldeli çevresinden Hacıbektaş pîr evine gelen; Bektaşiyye’nin merkezî teşkilâtını, mücerredlik ve on iki post erkânını sistemleştirdiği için pîr-i sânî kabul edilen mutasavvıftır.
Amasya
Amasya · Türkiye · Babasının şeyhi Hacı Hızır'ın halifesi Muslihuddin Efendi'ye intisap ettiği şehir; ilk Halvetî hattının merkezidir. İlişkili kişi dosyası Şemseddin Ahmed Sivâsî : Şemseddin Ahmed Sivâsî (1520–1597), Kara Şems diye tanınan; Halvetiyye’nin Şemsiyye kolunu Sivas merkezli olarak teşkilâtlandıran, irşad, tedris, şiir ve telif faaliyetlerini birlikte yürüten mutasavvıftır.
Edirne
Edirne · Türkiye · II. Bayezid'in şehzadelik ve saltanat yıllarında Rumeli'deki merkezi; Dimetoka tekkesiyle ilişkisinin coğrafî zemini. İlişkili kişi dosyası Balım Sultan : Balım Sultan (Hızır Balı, ö. 922/1516 [?]), Dimetoka’daki Kızıldeli çevresinden Hacıbektaş pîr evine gelen; Bektaşiyye’nin merkezî teşkilâtını, mücerredlik ve on iki post erkânını sistemleştirdiği için pîr-i sânî kabul edilen mutasavvıftır.
Manyas
Balıkesir · Türkiye · Babasının Bursa'ya gelmeden önce bulunduğu yer. İlişkili kişi dosyası Mehmed Muhyiddin Üftâde : Mehmed Muhyiddin Üftâde (ö. 1580), Bursa’da yetişen, Hızır Dede yanında sülûkünü tamamlayan ve Aziz Mahmud Hüdâyî’yi yetiştiren Celvetiyye pîridir.
İsmâil Hakkı Bursevî: Hayatı, Eserleri ve Şerh Dünyası
Celvetî irşad hattı İsmâil Hakkı Bursevî, tahsilini Edirne ve İstanbul çevresinde sürdürdü; Atpazarî Osman Fazlı’ya intisap ederek Üsküp ve Köprülü’de görev yaptı, ardından Bursa’ya halife tayin edildi. Şeyhini sürgünde bulunduğu Kıbrıs’ta ziyaret etmesi, irşad ilişkisinin siyasî baskı dönemlerinde de sürdüğünü gösteri
BEY’AT-HIRKA VE İRŞÂD
Avârifü’l-Maârif · 12. bölüm · Hırka giymek; mürşid ile mürid arasında bir bağlantı ve müridin nefsi ile kendi arasında mürşidinin hakemliğini kabul etmesidir. Şeriatta dünyevî bir maslahat ve iş için bir başkas
SEMÂ HAKKINDA SÛFİLERİN GÖRÜŞÜ
Avârifü’l-Maârif · 22. bölüm · Allahu Teâlâ buyurmuştur ki "Sözü dinleyip de en güzeline uyan kullarımı müjdele! Onlar Allah’ın hidâyete ulaştırdığı kimselerdir. Ve onlar, gerçek akıl sahipleridir.” (Zümer (39),
Sayfalar 57–65
Muzaffer Ozak Külliyatı · İRŞAD ONIKINCİ DERS MÜNDERECAT: Ramazana ait mev'ize, âyeti kerime ve hadisi şerifler, meâlleri ile; Oruç ve teravihin faziletiyle verilen ilâhi ecirler ve insanlara ibret verecek
Sayfalar 66–72
Muzaffer Ozak Külliyatı · Halbuki, biz; «Allah'a iyman» ve «Ona ibadet etmek için» halk olunduk. Onu bilen ve ona ibadet kılana, ebedi bir hayat verilir ki, ölümü yok; bir mülk verilir ki, zevali yok, bir g
Sayfalar 73–78
Muzaffer Ozak Külliyatı · — 73 _ Hızır Aleyhisselâm, Cenab-i Allaha münacaat edip: «Yarabbi! Bana bir defter verip, o defterde sevdiklerinin ismini bildirdin. Bu zatın ismi burada yok. Bu kimlerdendir?» ded
Sayfalar 133–140
Muzaffer Ozak Külliyatı · yatıyor ve biraz sonra da onu bu son yolculuğuna hazırlayacaksınız, amel sandığı olan mezarında amelleriyle başbaşa kalacak... Onun haline bakın da ibret alın, bu dünya âleminde bo
Sayfalar 169–175
Muzaffer Ozak Külliyatı · le ya erham-er-râhimiyn.. Ehl-i-beyt-i Mustafa hürmetine, rahmet ve bereketinle bizleri islâh eyle ey ulu Allah! Ey Ehl-i-beyt! Allahu teâlâ, sizden bütün kirlilikleri (Günalları)
Sayfalar 168–176
Muzaffer Ozak Külliyatı · ümmetimin Yahudileridirler. Bunlar, kafalarını traş ettirirler, seslerini yükselterek bağırır gibi Allah'ı zikrederler ve kendilerini ebrâr tarikinden zannederler. Halbuki, bunlar
Sayfalar 200–206
Muzaffer Ozak Külliyatı · dar şehzade diye bilinen çingene oğlanı da bütün kırlar ve ormanlar üzerine âmir tayin ederek eline ferman vermiş ve saraydan uzaklaştırmıştı. Kanarya kafesine girmiş, o zamana kad
Sayfalar 180–185
Muzaffer Ozak Külliyatı · Bak, bu hikâyeyi ibretle oku. Sarhoşlukla, bilmeyerek anasını inciten bir kimsenin kabirde gördüğü azabı sana ve bana ibret levhası olarak önümüze serecektir. Aman içkiden sakın. Z
Sayfalar 207–213
Muzaffer Ozak Külliyatı · kuşbaşı ve bir kısmını da pirzola haline getirmeli ve bunları parçalar halinde vilâyetlere göndererek halka teşhir etmeli ve padişahını aldatmaya kalkanın sonunun böyle olacağı her
Sayfalar 333–340
Muzaffer Ozak Külliyatı · HAZRET-i PIR NUREDDIN-iL CERRAHI KUDDİSE SIRRAH-ÜL FETTAHININ EVRÂD-I ŞERIFİ DUASIDIR. Allahım! Hz. Muhammed'e ve âline rahmet ve in'am, bereket ve ihsan, selâm ve senâ buyur. Nası