Ara
Menü

Balım Sultan

Balım Sultan, XVI. yüzyıl başında Hacıbektaş pîr evini ve Bektaşî erkânını yeniden düzenleyen; mücerred babalık ve Babagân hattıyla ilişkilendirilen ikinci kurucu şahsiyettir.

Vefat
1516
Unvan
Bektaşiyye'nin pîr-i sânîsi ve erkân düzenleyicisi

Köken rivayetleri

Balım Sultan'ın doğumu, ailesi ve Hacı Bektâş soyuyla ilişkisi hakkında birbiriyle uyuşmayan rivayetler vardır. Dimetoka çevresindeki Seyyid Ali Sultan Dergâhı'yla ilişkisi güçlüdür; kitâbelerdeki “Hacı Bektâş'ın torunu” ifadesi tarihî soy belgesi gibi alınmaz.

Pîr evine gelişi

II. Bayezid döneminde Hacıbektaş'taki pîr evinin başına geçtiği kabul edilir. Osmanlı yönetiminin Anadolu'daki Safevî etkisine karşı Mevlevî ve Bektaşî merkezleri destekleme siyaseti bu tayinin bağlamlarından biridir.

Erkân ve mücerredlik

Bektaşî geleneği Balım Sultan'ı pîr-i sânî sayar. Mücerred babalar teşkilatı, on iki terkli tâc, merkezî erkân ve hiyerarşinin düzenlenmesi onun adına bağlanır. Bu unsurların hepsinin bir tarihte sıfırdan ortaya çıktığı değil, onun döneminde sistemleştiği belirtilmelidir.

Vefatı ve türbesi

Balım Sultan 1516'da vefat etti. Hacı Bektâş Külliyesi'ndeki kümbeti 1519'da Şehsuvaroğlu Ali Bey tarafından yaptırıldı.

Bektaşiyye on iki terkli tâc
BAĞLI YOLUN MADDÎ HAFIZASIBektaşiyye on iki terkli tâc

On iki terkli Bektaşî tâcı. Kitap, tepedeki teslim taşının müze sergilemesi sırasında sonradan eklendiğini özellikle kaydeder.

Ağ ve yol

KİŞİLER AĞIBağlantılarını aç2 doğrudan bağlantıAğda gör →
YOL ATLASISilsiledeki yerini açÖnceki ve sonraki halkalarla birlikte

Şeyh, halife, aile ve post ağı

ETKİ KAYNAĞIHacı Bektâş-ı VelîDoğrudan görüşme değil; Balım Sultan'ın pîr-i sânî olarak Hacı Bektâş merkezini kurumsallaştırmasıHOCASI / ŞEYHİSeyyid Ali Sultan (Kızıldeli)Kızıldeli Dergâhı çevresindeki yetişme ve Rumeli-Hacıbektaş kurumsal köprüsü