ŞAHSİYET DOSYASI

Îcâdî Hayreddin Hızır el-Amasî

Îcâdî Hayreddin Hızır el-Amasî (910/1504-05–Receb 976/Aralık 1568-Ocak 1569), Şeyh Cemal yanında yetişip Amasya'da vaaz, hadis ve tefsir öğreten Halvetî şeyhtir.

Doğum: 1504
Vefat: 1569
Unvan: Halvetî şeyh, Amasya vaizi ve Haremeyn yolcusu

HAYATI VE TARİHTEKİ YERİ

Amasya'da ilim tahsili

910/1504-05'te Amasya'da doğdu. Dönemin âlimlerinden ilim tahsil edip çeşitli fenlerde yetkinleştikten sonra resmî ilmiye yolundan tasavvufa yöneldi.

Şeyh Cemal ve zâviye postu

Halvetî şeyhi Cemal Efendi'nin yanında terbiyesini tamamladı. Şeyhi onu önde gelen müridlerinden saydı ve vefatından sonra zâviyesine halef tayin etti. Kaynak Cemal Efendi'yi ayırt edecek tam nispet vermediğinden canlıdaki adaşlardan biriyle tahminî bağ kurulmamıştır.

Amasya'da vaaz ve öğretim

Daha sonra Amasya'ya geçerek vaaz, hadis ve tefsir öğretimi yaptı. Şehzade Bayezid'in babası Kanûnî'ye af talebi için gönderdiği heyette Amasya Müftüsü Cürcân Efendi ile birlikte yer aldı; isyan tekrarlanınca ikisi de bir süre hapsedildi, suçsuzlukları anlaşılınca serbest bırakıldılar.

Medine'de vefatı

Ömrünün sonunda hac ve Medine ziyareti için yola çıktı. Receb 976/Aralık 1568-Ocak 1569'da Medine'de vefat ederek Cennetü'l-Bakī‘e defnedildi.

COĞRAFÎ HAFIZA2 coğrafî bağlantı

Koordinatlı mekânŞehir düzeyi2 nokta · 0 kesin koordinat. Kümeye tıklayarak yaklaşın; tek noktadan mekân dosyasını açın.

İLİŞKİLİ GÖRÜNÜMLER

Ağ ve yol

YOL BAĞLAMIHalvetiyyeYol dosyasını aç →Kişi kaydındaki tarihî yol bağlantısı; sıralı silsilede halka olduğunu tek başına göstermez.Yolun irşad atlasını aç →

KİŞİLER AĞIBağlantılarını aç1 doğrudan bağlantıAğda gör →

BİYOGRAFİK KAYIT

Hayatından kayıtlar

Belge, tarih ve biyografi kaynaklarından kısa bilgi kartları

1 kayıt

İlk 1 kayıt gösteriliyor

TARİHÎ KAYIT

Şehzade Bayezid'in af heyeti

Amasya Müftüsü Cürcân Efendi ile birlikte Şehzade Bayezid'in af talebini Kanûnî'ye iletmekle görevlendirildi; siyasî çatışmanın yenilenmesi üzerine hapsedildi ve ardından aklandı.

Metni gösterMetni daralt

Bu kayıt şeyhin yalnız zâviye içinde değil, şehzade–sultan arasındaki aracılık ve güven ağında da rol aldığını gösterir.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı. Kaynak: Nev‘îzâde Atâyî, Hadâ’iku’l-Hakâ’ik fî Tekmileti’ş-Şakā’ik, s. 668-676.

BAĞLANTILAR · VERİTABANI

Şeyh, halife, aile ve post ağı

BELGELİ TARİHÎ BAĞCürcân Efendi (Muhyiddin Mehmed b. İbrâhim)Şehzade Bayezid'in sulh mektubunda birlikte şahitlik ettiler; beraber hapsedilip soruşturma sonunda serbest bırakıldılar.

Bu bağın kanıt fişi

İlişki kimliği: 408
Yön: 1466 → 1296
Tür: Belgeli tarihî bağ
Hat / varyant: Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Eser / belge: Nev‘îzâde Atâyî, Hadâ’iku’l-Hakā’ik fî Tekmileti’ş-Şakā’ik
Baskı / nüsha: Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Cilt: Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Sayfa: 298-309
Varak: Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Tarih: Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Doğrulama: Konum aktarılmış; özgün nüsha karşılaştırması bekliyor

Kaynakta aktarılan künye: Nev‘îzâde Atâyî, Hadâ’iku’l-Hakā’ik fî Tekmileti’ş-Şakā’ik, s. 298-309

İlişki / dönem açıklaması: Şehzade Bayezid'in sulh mektubunda birlikte şahitlik ettiler; beraber hapsedilip soruşturma sonunda serbest bırakıldılar.

Her ilişki kendi kimliği ve hattıyla korunur. Künye veya sayfa bulunması, tarihî iddianın bağımsız olarak doğrulandığı anlamına gelmez.

SAYFA KAYNAKÇASI

Bu dosyada izlenebilen kaynaklar

Bu liste biyografi, ilişki, anlatı ve mekân kayıtlarında açıkça taşınan kaynak künyelerini bir araya getirir. Paragraf düzeyinde kaynağı belirlenmemiş iddialara sonradan dipnot uydurulmaz.

[1]Nev‘îzâde Atâyî, Hadâ’iku’l-Hakâ’ik fî Tekmileti’ş-Şakā’ik, s. 668-676
[2]Nev‘îzâde Atâyî, Hadâ’iku’l-Hakā’ik fî Tekmileti’ş-Şakā’ik, s. 298-309

Ortak kaynak kataloğunu aç →