ARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
281 sonuç · toplam 281 · “Hâfıza” · 3/12
01Ebû Bekir Abdülazîz el-Geylânî
Ebû Bekir Abdülazîz b. Abdülkādir el-Geylânî (532–602/1138–1205-06), Bağdat’ta yetişip el-Cezîre ve Musul havzasında ders ve vaaz veren; Akre’deki türbesi çevresinde kalıcı Kādirî hafıza oluşturan Hanbelî âlimdir.
Ebü’l-Haccâc Yûsuf el-Uksurî
Ebü’l-Haccâc Yûsuf el-Uksurî (ö. 642/1244), Abdürrahîm el-Kınâî ve Abdürrezzâk el-Cezûlî’den faydalanan; devlet görevini bırakarak Luksor’da geniş bir irşad halkası kuran ve türbesi şehrin dinî hafızasının merkezine dönüşen sûfîdir.
Esrâr Dede
Esrâr Dede (1749-1797), Şeyh Gâlib'in müridi ve yakın dostu; Dîvânı, Tezkire-i Şuarâ-yı Mevleviyye, Mübâreknâme ve Fütüvvetnâme'siyle Galata Mevlevîhânesi'nin edebî hafızasını taşıyan şair ve tezkirecidir.
Hasan Demir (Timur) Baba
Hasan Demir veya Timur Baba, XVI. yüzyıl Deliorman’ında Akyazılı Sultan çevresine bağlanan; velâyetnâmesi, pehlivanlık hafızası ve İsperih yakınındaki tekke-türbesiyle Rumeli Bektaşîliğinin başlıca ziyaret odaklarından biri hâline gelen gaz…
Hüseyin el-Hatîbî
Hüseyin el-Hatîbî, Sefîne-i Evliyâ’nın Mevlevî aile hafızasında Mevlânâ’nın ataları arasında andığı; hakkındaki anlatılar tarihî nesep kaydından çok menâkıbevî bir soy hikâyesi niteliği taşıyan şahsiyettir.
Hz. Ali el-Mürtezâ
Hz. Ali el-Mürtezâ, ilk müslümanlardan, Hz. Peygamber’in amcazadesi ve damadı, Hz. Fâtıma’nın eşi, Hasan ile Hüseyin’in babası ve dördüncü râşid halifedir. İlim, adalet, cesaret, zühd ve Ehl-i beyt mirasıyla İslâm tarihinin; silsile, velâye…
Kalender Çelebi (Kalender Şah)
Kalender Çelebi, Hacıbektaş pîr evi ve Çelebiler soy hafızasıyla ilişkilendirilen; 1526–1527'de malî, siyasî ve dinî sebeplerle büyüyen Orta Anadolu ayaklanmasına liderlik eden tarihî şahsiyettir.
Konrapalı Muslihuddin Efendi
Konrapalı Muslihuddin, Hayreddin-i Tokadî tarafından irşadla görevlendirilen; yol üzerindeki Şa‘bân-ı Velî buluşması ve tevazu imtihanıyla Şâbâniyye hafızasında yer alan Halvetî şeyhidir.
Köstekçi Hüseyin Dede
Köstekçi Hüseyin Dede (ö. 1079/1668-69), Kazdağı'ndan İstanbul'a gelip Ahmed Paşa Medresesi'nde yaşayan; köstek işçiliği ve meczupluk hafızasıyla tanınan tarihî şahsiyettir.
Muhammed Âlim Sıddîkī (Âlim Şeyh)
Muhammed Âlim Sıddîkī (1564-65–1634), Pîrim Şeyh’in halifesi, Aliâbâd merkezli Yesevî mürşidi ve Ahmed Yesevî’den kendi devrine uzanan tarikat hafızasını Lemehât min nefehâti’l-kuds’ta koruyan tabakat müellifidir.
Nasûhîzâde İkinci Alâeddin Efendi
Nasûhî’nin büyük oğlu ve halefi İkinci Alâeddin Efendi, otuz beş yıl post hizmetinde bulunmuş; Mi‘râciyye ve Regāibiyye’nin doğuşuna dair kültürel hafızada adı geçen Nasûhî şeyhidir.
Nazmîzâde Seyyid Murtazâ Efendi
Nazmîzâde Seyyid Murtazâ Efendi (ö. 1136/1723), Gülşen-i Hulefâ ve Bağdat evliyâsına dair tezkiresiyle şehrin Osmanlı dönemi hafızasını koruyan tarihçi ve mütercimdir.
Saçlı Şeyh Hacı Hüseyin Efendi
Saçlı Şeyh Hacı Hüseyin Efendi (ö. 1182/1768-69), Üsküdar Ahmediye’deki Halvetî-Buhûrî tekkenin ilk şeyhi olarak kaydedilen; sonraki yüzyılda Sünbülî temsile geçen kurum hafızasının başlangıç ismidir.
Seyyid Muhammed Burhâneddin-i Belhî
Seyyid Muhammed Burhâneddin-i Belhî (d. 1846), babası Seyyid Süleyman’ın terbiyesinde yetişen; Türkçe, Farsça ve Çağatayca şiir söyleyen, güçlü hafızası ve ta‘lik hattıyla tanınan şair ve mutasavvıftır.
Sultan Ahmed b. Mahmûd Hazînî
Sultan Ahmed b. Mahmûd Hazînî (ö. 1593’ten sonra), Seyyid Mansûr Kaşıktırâş’ın terbiyesinde yetişen; Mâverâünnehir’den İstanbul’a taşıdığı Yesevî hafızasını Cevâhirü’l-ebrâr, Menba‘u’l-ebhâr ve Câmi‘u’l-mürşidîn gibi eserlerde kaydeden muta…
Sultan Dîvânî Mehmed Çelebi
Sultan Dîvânî Mehmed Çelebi, Konya postunda bulunduktan sonra Afyonkarahisar merkezini güçlendiren; Galata, Suriye ve Mısır seyahat hafızasında yer alan Mevlevî şeyh ve şairdir.
Süzi Şeyh Ahmed Efendi
Sûzî Ahmed Efendi, Sivas Şemsî Dergâhı postnişinliği, manzum silsilenâmesi ve dinî-tasavvufî şiirleriyle Şemsiyye'nin geç dönem hafızasını taşıyan isimlerdendir.
Şeyh Ebü’r-Rızâ
Mısır’dan İstanbul’a gelen Şeyh Ebü’r-Rızâ, Kasımpaşa’daki Bedevî âsitânesinin kurucu şeyhi kabul edilir. Hasan Hüsâmeddin Uşşâkî ile karşılaşması gelenek hafızasında yer alır; vefatı için 1001/1592-93 ve 1151/1738-39 tarihleri nakledildiği…
Şeyh el-Hâc Hâfız Mustafa Nüri İlhâmi Efendi
Mustafa Nûri İlhâmî Efendi, “Küçük Hâfız” adıyla tanınmış; Kur’an hıfzı, kıraat ve medrese tahsilini tamamlamış İstanbul şeyhlerindendir.
Şeyh Hâfız Muhammed Said Efendi
Hâfız Muhammed Said Efendi, Hâfız Abdurrahman Efendi’nin oğlu; Şâbâniyye pîr âsitânesinde elli yedi yıl meşihat hizmetinde bulunmuş ve 1887 veya 1888’de vefat etmiş bir postnişindir.
Şeyh Halil ed-Demenhûrî
Halil ed-Demenhûrî, Mısır’ın Demenhûr şehrinden gelen, İstanbul Sa‘diyye çevresinde ‘Hasırcı Şeyh Halil’ diye tanınan ve oğlu Mustafa İzzî Hasîrîzâde üzerinden Sütlüce kolunun aile hafızasında yer alan şeyhtir.
Şeyh Muhammed Gālib Salâhaddin Efendi
Muhammed Gālib Salâhaddin Efendi (d. 1858–59), İstanbullu; kırk beş yıl adliye hizmetinde bulunan, 1896’da hilâfet alan ve Uşşâkî tarihine dair geniş sözlü hafızasıyla tanınan şeyhtir.
Yahyâ Âgâh İstanbulî
Abalı Hâfız Muhammed Haydar Bergamavî'nin halifesi; Zenbûriyye'nin âdâb, zikir ve tarikat eşyası hafızasını üç eseriyle kayda geçiren İstanbul sûfîsi.
Zervâ Tâceddin İbrahim el-Manavî
Zervâ Tâceddin İbrahim el-Manavî (ö. 974/1566), Alâiye'den yetişmiş; Adana, Bursa, Rodos, Manisa, Şam ve Sahn medreselerinde görev yapmış, güçlü hafızasıyla “Hâfız-ı Muhît” diye anılmış Osmanlı âlimidir.