ŞAHSİYET DOSYASI

Sultan Dîvânî Mehmed Çelebi

Sultan Dîvânî Mehmed Çelebi, Konya postunda bulunduktan sonra Afyonkarahisar merkezini güçlendiren; Galata, Suriye ve Mısır seyahat hafızasında yer alan Mevlevî şeyh ve şairdir.

Vefat: 1530
Unvan: Afyonkarahisar Mevlevîhânesi şeyhi, şair ve yayılma halkası

HAYATI VE TARİHTEKİ YERİ

Mevlânâ soyu ve Konya postu

Sefîne-i Evliyâ onu Mevlânâ evlâdından, Şâhidî'nin şeyhi ve Dîvân-ı Kebîr'i Acem diyarından getiren kişi olarak tanıtır. “Dîvânî” lakabını bu eserle ilişkilendirir. Bir dönem Konya'daki pîr makamında postnişin oldu.

Afyonkarahisar merkezi

Konya postundan ayrıldıktan sonra Karahisar'daki Mevlevîhâne'yi güçlendirdi ve hayatının sonuna kadar burada irşadını sürdürdü. Afyonkarahisar, onun çevresinde Konya dışındaki başlıca Mevlevî âsitânelerinden birine dönüştü.

Galata, Mısır ve Gülşenî teması

Sefîne, İstanbul'a geldiğinde Galata Mevlevîhânesi'nin yeni kurulmuş olduğunu ve burada kaldığını aktarır. Mısır seyahatiyle İbrâhim Gülşenî hakkındaki anlatılar gelenek hafızasında önemli yer tutar; olağanüstü ayrıntılar tarihî seyahat bilgisinden ayrı değerlendirilir.

Şiir ve vefat tarihi

Şiirlerinde Dîvânî mahlasını kullandı. Sefîne farklı tarih hesaplarını tartışır; metinde verilen manzum tarih 936/1529-30'a karşılık gelir. Bu sebeple site kaydında 1530 yaklaşık vefat yılı olarak gösterilir.

COĞRAFÎ HAFIZA2 bağlantılı mekânMekân kayıtlarına git →

Koordinatlı mekânŞehir düzeyi2 nokta · 0 kesin koordinat. Kümeye tıklayarak yaklaşın; tek noktadan mekân dosyasını açın.

İLİŞKİLİ GÖRÜNÜMLER

Ağ ve yol

KİŞİLER AĞIBağlantılarını açHoca, talebe ve tarihî etki ağıAğda gör →

KAVRAM

Kavram dünyası

Bu şahsiyetle birlikte öne çıkan düşünceler

2 kayıt

İlk 2 kayıt gösteriliyor

TARİHÎ KAYIT

Tarikî ve tarihî bağlantı 1

Bakâ mülküne çekdi askerin Sultân-ı Dîvânî (‫)بقا ملكبنه ﭼكدى عسكرين سلطان ديوانى‬ târîhidir ki, 936/(1529-30) senesini müş’irdir . Virmez vücûd gayriye ayn-ı zuhûru gör Te’sîr-i sırr-ı gayret-i ism-i Gayûr’u gör Bak sûz-ı sînesine semâı pîrin* Feth-i fütûh-ı hâsıl-ı mâ-fi’s-sudûru gör İstanbul’a teşrîflerinde Galata Mevlevîhânesi’nin olduğu mahalde henüz tekke inşâ olunmuş idi. Burada sâkin olmuşlar, Hadîkatü’l-Cevâmi’in beyânına göre, orada bir servi ağacı dikmişler ve yakın zamâna kadar pâyidâr olmuştur.

Metni gösterMetni daralt

Bakâ mülküne çekdi askerin Sultân-ı Dîvânî (‫)بقا ملكبنه ﭼكدى عسكرين سلطان ديوانى‬ târîhidir ki, 936/(1529-30) senesini müş’irdir . Virmez vücûd gayriye ayn-ı zuhûru gör Te’sîr-i sırr-ı gayret-i ism-i Gayûr’u gör Bak sûz-ı sînesine semâı pîrin* Feth-i fütûh-ı hâsıl-ı mâ-fi’s-sudûru gör İstanbul’a teşrîflerinde Galata Mevlevîhânesi’nin olduğu mahalde henüz tekke inşâ olunmuş idi. Burada sâkin olmuşlar, Hadîkatü’l-Cevâmi’in beyânına göre, orada bir servi ağacı dikmişler ve yakın zamâna kadar pâyidâr olmuştur.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı. Kaynak: Sefîne-i Evliyâ - Cilt 5.

TARİHÎ KAYIT

Tarikî ve tarihî bağlantı 2

Burada sâkin olmuşlar, Hadîkatü’l-Cevâmi’in beyânına göre, orada bir servi ağacı dikmişler ve yakın zamâna kadar pâyidâr olmuştur. Tekkenin binâsı altmışbir sene evveldir; burada ikâmetlerini Hadîkatü’l-Cevâmi’ ilk şeyh olarak telakkî ediyor. Mısır’a teşrîfleri ve İbrâhîm-i Gülşenî hazretlerini mahbesden kurtarması mes’elesini Sefîne’mizin İbrâhîm-i Gülşenî kısmında okumak lâzımdır.

Metni gösterMetni daralt

Burada sâkin olmuşlar, Hadîkatü’l-Cevâmi’in beyânına göre, orada bir servi ağacı dikmişler ve yakın zamâna kadar pâyidâr olmuştur. Tekkenin binâsı altmışbir sene evveldir; burada ikâmetlerini Hadîkatü’l-Cevâmi’ ilk şeyh olarak telakkî ediyor. Mısır’a teşrîfleri ve İbrâhîm-i Gülşenî hazretlerini mahbesden kurtarması mes’elesini Sefîne’mizin İbrâhîm-i Gülşenî kısmında okumak lâzımdır.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı. Kaynak: Sefîne-i Evliyâ - Cilt 5.

MEKÂN BAĞLANTILARI · VERİTABANI

Tekke, türbe ve irşad coğrafyası

Afyonkarahisar · TürkiyeAfyonkarahisar MevlevîhânesiTarihî işlev Sultan Dîvânî çevresiyle güçlenen Afyonkarahisar merkezi, Konya dışındaki başlıca âsitânelerden ve Mısır-Suriye yayılımının hafıza duraklarından biridir. İlişki ağı Bu merkez yalnız semâ yapılan yapı olarak değil; post, Mesnevî dersi, musiki meşki, matbah hizmeti, misafirlik ve şehirler arası derviş dolaşımıyla Mevleviyye ağının bir düğümüdür. Harita notu Kesin tarihî parsel ve yapı izi ayrıca doğrulanmadan yaklaşık koordinat üretilmemiştir.Kahire · MısırKahire MevlevîhânesiTarihî işlev Kahire'deki Mevlevî merkez, Sultan Dîvânî'nin Mısır seyahatleriyle ilişkilendirilen hafıza üzerinde Osmanlı döneminde kurumsallaştı. İlişki ağı Bu merkez yalnız semâ yapılan yapı olarak değil; post, Mesnevî dersi, musiki meşki, matbah hizmeti, misafirlik ve şehirler arası derviş dolaşımıyla Mevleviyye ağının bir düğümüdür. Harita notu Kesin tarihî parsel ve yapı izi ayrıca doğrulanmadan yaklaşık koordinat üretilmemiştir.