HAYATI VE TARİHTEKİ YERİ
Konrapa’dan irşad yoluna
Bolu’nun tarihî Konrapa çevresinden olan Muslihuddin Efendi, Halvetî şeyhi Hayreddin-i Tokadî’nin terbiyesinde yetişti. Mürşidi onu irşad hizmeti için başka bir beldeye gönderdi. Kaynakların onun hayatına dair koruduğu başlıca kayıt, bu vazife yolculuğu ile Şa‘bân-ı Velî’yle karşılaşmasıdır.
Şa‘bân-ı Velî ile karşılaşması
Muslihuddin Efendi yolda Şa‘bân-ı Velî ile karşılaştı. Kendisine verilen irşad vazifesinin ağırlığını hissederek yeterli olmadığını, mürşidine dönmeyi düşündüğünü söyledi. Şa‘bân-ı Velî ise bu dönüşün, şeyhin onu tanımadan görevlendirdiği anlamına gelebileceğini hatırlattı; duyduğu aczin liyakatsizlik değil, olgunluk ve sorumluluk işareti olduğunu anlattı.
Bu konuşmanın ardından Muslihuddin Efendi vazifesinden kaçmadı ve gönderildiği yere devam etti. Anlatının merkezinde olağanüstü bir hadiseden çok, mürşidin hükmüne güven, vazife karşısında tevazu ve kişinin kendi yeterliliğini sorgulaması vardır.
Hayreddin-i Tokadî’den sonraki yeri
Muslihuddin Efendi, Hayreddin-i Tokadî’nin vefatından sonra onun irşad makamına geçen isimler arasında anılır. Şa‘bân-ı Velî’ye tarikat âdâbı, erkânı ve seyrüsülûkün ilk esaslarını öğrettiği; Şa‘bân-ı Velî’nin daha sonra Hayreddin-i Tokadî’ye ulaşarak doğrudan ona intisap ettiği aktarılır. Bu sebeple Muslihuddin Efendi, Şa‘bân-ı Velî’nin nihai mürşidi değil, onu Hayreddin-i Tokadî hattına taşıyan ilk rehberlerden biri olarak değerlendirilmelidir.
Kaynak sınırı
Eski sayfada bu biyografinin ardından Hayreddin-i Tokadî ve Şa‘bân-ı Velî’ye ait uzun metinler yanlışlıkla aynı kişiye eklenmişti. O bölümler ayrılmış; burada yalnız Muslihuddin Efendi’ye doğrudan ait kayıtlar bırakılmıştır. Doğum ve vefat tarihleri güvenilir biçimde belirlenemediği için tahminî yıl verilmemiştir.