ARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
806 sonuç · toplam 4980 · “hal'” · 30/34
01Yayabaşızâde Hızır Efendi
Yayabaşızâde Hızır Efendi (ö. 1005/1596), yeniçeri ocağından ilim ve irşad hayatına geçmiş; Vişne Mehmed Efendi’den yetişerek Şemsi Paşa ve Mehmed Ağa zâviyelerinde görev yapmış Halvetî şeyhidir.
Yekçeşm Ahmed Çelebi
Yekçeşm Ahmed Çelebi (ö. 978/1570-71), Karaman'dan İstanbul'a gelip Merkez Efendi'nin yanında yetişen; Tercüman Yunus Zâviyesi, Eyüp ve Arap Camii'nde irşad yürüten Halvetî şeyhtir.
Yiğitbaşı Ahmed Şemseddin Marmaravî
Ahmediyye'nin teşekkülü Pîr Muhammed Erzincânî, Tâceddin İbrahim Kayserî ve Alâeddin Uşşâkî hattından gelen Yiğitbaşı Ahmed Şemseddin Marmaravî, Halvetiyye'nin dört ana kolundan Ahmediyye'nin pîri kabul edilir. Geniş alt kol ağı Sinâniyye,…
Yûsuf Sinân Efendi
Yûsuf Sinân Efendi (ö. 1581), Yanyalı; Ya‘kub Efendi'nin oğlu ve halifesi, Sünbülî şeyhi, Medine'de Şeyhü'l-Harem ve Tenbîhü'l-Gabî müellifidir.
Zâkir Ebû Bekir Efendi
Zâkir Ebû Bekir Efendi (ö. 1077 sonları/1667), Karaağaç Zâviyesi'nde Şeyh Ya‘kub'a intisap eden; Zaferanlık Mescidi'nde imamlık, zikir ve imar hizmetlerini birleştiren Halvetî şeyhidir.
Zengi Ata
Zengi Ata (ö. 656/1258 [?], Taşkent); Orta Asyalı Yesevî şeyhi. Asıl adının Ay Hoca olduğu, siyah derili oluşundan dolayı Zengi Ata diye ün kazandığı nakledilir; dört halifesiyle Yeseviyye'yi Deştikıpçak'a taşımıştır.
Zeynüddin el-Hâfî
Zeynüddin el-Hâfî (757/1356 – 838/1435), Sühreverdiyye'den doğan Zeyniyye'nin pîri; şeriat-tarikat-hakikat birliğinde ısrar eden, vahdet-i vücûda açıkça karşı çıkan ve halifeleri Horasan'dan Hindistan'a, Mısır'dan Rumeli'ye yayılan Herat me…
Ziyâeddin Yûsuf Şirvânî
Ziyâeddin Yûsuf Şirvânî (ö. 1485), Seyyid Yahyâ-yı Şirvânî’nin halifesi; Abdülmecid Şirvânî üzerinden Şemseddin Sivâsî’ye ulaşan Halvetî-Şemsî aktarımın erken halkasıdır.
Zoralı Hacı Muhammed Efendi
Zoralı Hacı Muhammed Efendi, Safranbolu'nun Zora köyünde büyük bir Halvetî dergâhı kuran, geniş halife ve aile postu ağıyla bölge irşadını şekillendiren şeyhtir.
Zühri Şeyh Seyyid Ahmed Efendi
Şeyh Seyyid Ahmed Zührî, Kayseri veya Nevrekop kökenli olduğu rivayet edilen; Selânik'te Pazar Tekkesi'ni kuran ve Sinâniyye'nin Zühriyye şubesine adını veren Halvetî şeyhidir.
Abdülcelîl-i Bitlisî
Abdülcelîl-i Bitlisî (ö. 1160/1747), Bitlis’ten İstanbul’a gelen; Müştâkiyye silsilesinde Hacı Hasan-ı Şirvânî’nin, Zenbûriyye’nin Kādirî icazet hattında ise Şems-i Bitlisî’nin önünde yer alan Kādirî şeyhidir.
Abdülmelik Atâ
Abdülmelik Atâ, Arslan Baba’nın torunu ve Mansûr Atâ’nın oğludur. Babasının 1197’deki vefatından sonra irşad mevkiine geçmiş; oğlu Tâc Hâce’yi yetiştirerek Zengî Atâ’ya ulaşan Yesevî aile ve terbiye zincirini sürdürmüştür.
Ahmed Amiş Efendi
Ahmed Amiş Efendi (1807-1920), Tırnova’daki muallimlikten Fatih sertürbedarlığına uzanan hayatında Kuşadavî irşadı sohbet, melâmet ve teveccüh merkezli bir yöntemle İstanbul’un ilim ve kültür çevrelerine taşıdı.
Ahmed Yekdest-i Cüryânî
Ahmed Yekdest-i Cüryânî (ö. 1707), Serhend’de Muhammed Ma‘sûm Sirhindî’den hilâfet alıp Mekke’de uzun yıllar irşad eden; Mehmed Emin Tokadî ve Abdürrahîm-i Buhârî üzerinden Müceddidiyye’nin Hicaz ve İstanbul bağlantısını kuran Nakşibendî şe…
Ali el-Aclûnî
Ali el-Aclûnî (ö. 972 veya 973/1564-66), Aclûn’dan Osmanlı ülkesine gelerek Bursa’ya yerleşen; 1546’dan itibaren Ulu Cami imamlığı yapan, on kıraat bilgisi, uzlet hayatı ve Ebüssuûd Efendi’yle ilmî yazışmalarıyla tanınan Hanefî ve Kâdirî me…
Ali Fâzıl Lofçavî
Ali Fâzıl Lofçavî (ö. 1095/1683-84), Debbâğ Ali er-Rûmî’den aldığı Ramazânî terbiyeyi Lofça’da temsil eden ve Ali Alâeddin Köstendilli’ye irşad icâzeti veren Rumeli şeyhidir.
Ali Örfî Efendi
Ali Örfî Efendi (ö. 1305/1887-88), Görice’den Mısır ve Selânik’e uzanan hayatında Muhammed Nûrü’l-Arabî’den hilâfet alan; evini irşad merkezi yapan, tasavvuf klasiklerini tercüme edip Niyâzî-i Mısrî, Üftâde ve Salih Lütfî şiirlerini şerh ed…
Behiştî Ramazan b. Abdülmuhsin el-Vizevî
Vize’de yetişen, Merkez Efendi’nin yanında seyrüsülûkünü tamamlayan Behiştî Ramazan Efendi; Çorlu’da zâviye ve talebe hücreleri kurmuş, ders ve vaaz vermiş, ilmî hâşiyelerle divan ve mesnevi kaleme almıştır.
Bursa Mevlevî Şeyhi Mehmed Dede
Mehmed Dede (ö. 1114/1702), Pervâne Sâlih Dede’nin oğlu olarak Bursa Mevlevîhânesinde yetişen; Niyâzî-i Mısrî’nin terbiyesinden geçen, Mesnevî okumaları ve Pendârî Ahmed Dede ile İbrâhim Râkım Efendi gibi isimleri yetiştirmesiyle tanınan üç…
Ca‘fer es-Sâdık
Ca'fer es-Sâdık (80/699 veya 83/702 – Medine); İsnâaşeriyye'nin altıncı, İsmâiliyye'nin beşinci imamı, Ca'ferî fıkhının kurucusu . Soyu baba tarafından Hz. Ali'ye, anne tarafından Hz. Ebû Bekir'e ulaşır.
Dizdâr-zâde Ahmed Efendi
Lârendeli Dizdâr-zâde Ahmed Efendi (ö. 1623), müderrislikten tasavvufa yönelerek Aziz Mahmud Hüdâyî’den hilâfet alan, İzmir’de irşada başlayıp Edirne’de cami ve hankâh kuran Celvetî şeyhidir.
Ebû Ali el-Fârmedî
Ebû Alî Fazl b. Muhammed el-Fârmedî (401-477/1010-1084), Kuşeyrî’nin öğrencisi, Ebû Saîd-i Ebü’l-Hayr’ın sohbetlerinden etkilenen, seyrüsülûkunu Cürcânî yanında tamamlayan ve sonraki Hâcegân-Nakşibendî silsilesinde iki kolu birleştiren Hora…
Ebû Bekir Abdülazîz el-Geylânî
Ebû Bekir Abdülazîz b. Abdülkādir el-Geylânî (532–602/1138–1205-06), Bağdat’ta yetişip el-Cezîre ve Musul havzasında ders ve vaaz veren; Akre’deki türbesi çevresinde kalıcı Kādirî hafıza oluşturan Hanbelî âlimdir.
Ebû Saîd Şah el-Fârûkî
Ebû Saîd Muhammed b. Safiyyi’l-kadr el-Fârûkî el-Müceddidî (1196/1782–1250/1835), Râmpûr’da yetişip Şah Dergâhî ve Abdullah ed-Dihlevî’den hilâfet alan; Delhi Mazhariyye hankāhında dokuz yıl irşad makamında bulunan ve Hidâyetü’t-tâlibîn’i y…