Yûsuf Sinân Efendi

Sefîne'nin verdiği görev çizgisi kısa ve nettir: Sünbül'de meşîhat kendisine tevdî edilmiş, bu hizmeti altı yıl yürütmüş, ardından 985/(1577) senesinde kendi isteği ve padişahın uygun görmesiyle Şeyhü'l-Harem-i Nebevî vazifesiyle Medine-i Münevvere'ye gitmiştir. Orada dört yıl kalmıştır.

Kaydın en dikkat çekici tarafı, tayinin "arzû-yı zâtîsi" ile birlikte anılmasıdır: nakil bir azil ya da sürgün değil, şeyhin kendi talebiyle ve merkezin onayıyla gerçekleşen bir Harem-i şerîf hizmetidir.

Çerçeve. Şeyhülharemlik, Osmanlı düzeninde Medine'deki Harem-i şerîf'in idaresini ve vakıf işlerini kapsayan resmî bir görevdir; İstanbul'daki bir âsitâne şeyhinin bu vazifeye getirilmesi, tekke meşîhati ile devlet hizmetinin aynı kariyer çizgisi üzerinde durduğunu gösterir. Buradaki tarihler ve süreler belgelenmiş idarî kayıt niteliğindedir; menkıbe dili taşımazlar.

Medine'deki dört yıllık hizmetin ardından 989/(1581) senesinde vefat etmiş ve Cennetü'l-Bakī'de, Hz. Peygamber'in amcası Abbas'ın kubbesi yanında defnedilmiştir. Sefîne, vefatına düşürülen tarihin "Şeyhu'l-evliyâ" terkîbi olduğunu kaydeder.

Defin yerinin bu kadar belirli tarif edilmesi anlamlıdır: Bakī' mezarlığında Abbas kubbesinin civarı, Medine'de vefat eden Osmanlı ricâli ve Harem hizmetlileri için tercih edilen bir bölgedir. Şeyhülharem olarak öldüğü için kabri de hizmet ettiği Harem'in yanı başındadır.

Çerçeve. Ebced ile tarih düşürme, vefat yılını bir terkîbin harf değerlerine yerleştiren edebî bir uygulamadır; buradaki "Şeyhu'l-evliyâ" hem tarih hem de bir sıfat olarak çalışır. Kaynağın verdiği 989 rakamı ile terkîbin hesabı burada ayrıca doğrulanmamış, metnin kaydı olduğu gibi aktarılmıştır. Bakī'deki kubbe ve türbelerin 1926'da kaldırıldığı hatırlanırsa, bu tarif bugünkü bir adres değil, XX. yüzyıl başındaki mezarlığın hâline ait bir tanımdır.