Ara
Menü

Zoralı Hacı Muhammed Efendi

Zoralı Hacı Muhammed Efendi, Safranbolu'nun Zora köyünde büyük bir Halvetî dergâhı kuran, geniş halife ve aile postu ağıyla bölge irşadını şekillendiren şeyhtir.

Yol
Halvetiyye
Unvan
Zora Dergâhı kurucusu ve Halvetî şeyhi

Zora Dergâhı

Safranbolu kazasına bağlı Zora köyündendir. Burada büyük bir Halvetî dergâhı yaptırdı ve vefatından sonra dergâhın hazîresine defnedildi. Vefat tarihi mevcut parçada verilmediği için tahminle doldurulmamıştır.

Safranbolu ile mevsimlik irşad bağı

Zora Dergâhı'nın Safranbolu'da bir şubesi bulunuyordu. Zora postnişinleri kış aylarında Safranbolu'ya gelerek âyin icra ederdi. Dergâh ailesine intisap edenlerin Zora'ya gidip erbaîn çıkarmaları gelenek hâline gelmişti.

Aile postu

Meşihat aile içinde Hacı Muhammed Efendi'den oğlu Ahmed Feyzullah'a, ardından Mustafa, Muhammed Hamdi ve Şa‘bân efendilere geçti. Daha sonra Şa‘bân Efendi'nin kardeşi Gazi Mustafa Efendi postnişin oldu. Onun vefatı üzerine eski müridlerden Hüseyin Efendizâde âlim Hüsnü Efendi'ye meşihat verildi.

Halifeleri ve hadis hafızası

Kaynak, Zoralı, Çerkeşli, Tokatlı, Küreli, Çorumlu, Kastamonulu, Taşköprülü ve Simavlı çok sayıda halifesini kaydeder. Bu liste, Zora merkezli irşadın Batı ve Orta Anadolu'ya yayıldığını gösterir. Hacı Muhammed Efendi'nin ezberinde bin bir hadis bulunduğu da Sadık Vicdânî'den nakledilir; bu sayı gelenek içi hafıza kaydı olarak değerlendirilmelidir.

Ağ ve yol

Şeyh, halife, aile ve post ağı

Bu dosyada izlenebilen kaynaklar

Bu liste biyografi, ilişki, anlatı ve mekân kayıtlarında açıkça taşınan kaynak künyelerini bir araya getirir. Paragraf düzeyinde kaynağı belirlenmemiş iddialara sonradan dipnot uydurulmaz.

  1. [1]Nihat Azamat, ‘Çerkeşî Mustafa Efendi’, TDV İslâm Ansiklopedisi; Hüseyin Vassâf, Sefîne-i Evliyâ, c. IV; Sâdık Vicdânî, Tomâr-ı Turuk-ı Aliyye: Halvetiyye; Mustafa Tatcı, Hazret-i Pîr Şeyh Şa‘bân-ı Velî ve Şâbâniyye
Ortak kaynak kataloğunu aç →