KAVRAMLAR · KONU TASNİFLİ
Tasavvuf Sözlüğü
İslâmî ve tasavvufî terimleri birden fazla temel kaynaktaki açıklamalarıyla birleştiren; konu, alfabe ve kaynak katmanlarıyla düzenlenmiş yaşayan sözlük.
Ahlâk-ı hasene
Güzel ve övülen ahlâk özellikleri. Doğruluk, merhamet, sabır, adalet ve tevazu gibi erdemleri kapsar.
→Ahlâk ve ÂdâbFiraset
Sezmek, hissetmek. tas. Yakin, keşfetme ve gaybı görme. Gaybı bilme, hads. Tabii firaset: Bazı karinelerle bazı hususları bilme. Bu genel firasettir. İlahi lütuf olarak firaset: Allah'ın kalplere verdiği ilhamla bir şeyi bilme.
→Ahlâk ve ÂdâbHasyet
Korku, kaygı. tas. Kulun kalbinde hissettiği acı ve üzüntü. Bu, işlemiş olduğu günahlar sebebiyle ileride başına gelecek fena halleri düşünmesinden veya Allah'ın celal ve heybetinden kaynaklanır. Nebilerin ve ariflerin haşyeti Allah'ın azamet ve kibriyasından…
→Ahlâk ve ÂdâbMescid-i takvâ
Takvâ temeli üzerine kurulmuş mescid. Kur’ân’daki ifade özellikle Kuba Mescidi ve samimi niyetle kurulan ibadet mekânı bağlamında yorumlanmıştır.
→Ahlâk ve ÂdâbMüdârâ
Toplumda davranışlarıyla çevresine şer görünen birine karşı normal ölçüler çerçevesinde iyi davranılması, iltifat edilmesi anlamında ahlâk terimi.
→Ahlâk ve ÂdâbMürüvvet
Adamlık, insanlık, mertlik. tas. a Din ve akıl yönünden öğülmeye değer güzel davranışların ortaya çıkmasını sağlayan nefsin bir kuvveti, ruhi yetenek (cr). b Allah için yapılan işleri gogumsamamak. c Dostların kusurlarını görmezlikten gelmek. d…
→Ahlâk ve ÂdâbRiya
Gösteriş, ikiyüzlülük, sahtekârlık. tas. Hak rızası için yapılmayan ihlassız işler ve samimiyetsiz ibadetler Bkz. İhlas.
→Ahlâk ve ÂdâbUdhiyye
Kurban bayramı günlerinde Allah’a yakınlık amacıyla kesilen belirli nitelikteki hayvan. Kesim vakti, hayvan türü ve yaşı, ortaklık, kusurlar ve etin paylaşılması fıkıhta ayrıntılı biçimde düzenlenir. Kurban ibadeti gösteriş veya kanın kutsallaştırılması değil; takvâ, şükür…
→Ahlâk ve ÂdâbÜlfet
1, Dostluk, ahbaplık; kaynaşma. 2. tas. Samimi olmak, insanlarla ünsiyet etmek, iyi geçinmek, herkesle anlaşmak, ihtilaf halinde olmamak. Merâsim meclis-i üns-i sübük rahuna siklettir Miyân-ı esdikada şart-ı ülfet terk-i kalfettir Arif Hikmet
→Ahlâk ve ÂdâbVefa
Bağlılık. 2. tas. a Ruhu gaflet uykusundan uyandırmak, zihni dünya dağdağasıyla meşgul etmemek (sr 88). Sözde samimi olma, ruhun dürüstlük içinde bulunması. b Ezelde, bezm-i elestte Allah’a verilen söze, misaka bağlı kalmak. c Insanlara…
→