KAVRAMLAR · KONU TASNİFLİ
Tasavvuf Sözlüğü
İslâmî ve tasavvufî terimleri birden fazla temel kaynaktaki açıklamalarıyla birleştiren; konu, alfabe ve kaynak katmanlarıyla düzenlenmiş yaşayan sözlük.
Allah’ın evi
Mescit ve özellikle Kâbe için kullanılan hürmet ifadesi. Arapça karşılığı beytullah tır. Nispet, Allah’ın bir mekânda bulunduğu anlamına gelmez; yapının ibadete tahsis edildiğini ve kutsiyetini bildirir. Tasavvuf şiirinde insan gönlü de ilâhî tecellinin mahalli…
→Tarih, Kurum ve ŞahsiyetAsa
Değnek, baston; sopa. Ukkaz, çomak, tas. Her zaman özellikle
→Tarih, Kurum ve ŞahsiyetHalîfe-i İslâm
İslâm toplumunun siyasî önderi için kullanılan tarihî unvan. Yetki ve meşruiyet anlayışı dönemlere ve devletlere göre değişmiştir.
→Tarih, Kurum ve ŞahsiyetHil'at
Padişahlar ve diğer büyük devlet adamları tarafından giydirilen bir onur giysisi. Giydirenin giyene olan ilgi ve itibarının bir simgesidir. 2. tas. İlahi lütuflar, Hakk'ın sâlike olan ihsanı. | Hizip Hil'atı ubüdiyet Kulluk hil'atı. Allah'ın…
→Tarih, Kurum ve ŞahsiyetKâmiliyye
Ali’yi ilk halife olarak görmeyen veya ona karşı çıkan ashabın kâfir olduğunu ileri süren ve Ebû Kâmil adlı bir kişiye bağh oluşan ve gelişen fırka için kullanılan terim.
→Tarih, Kurum ve ŞahsiyetKâsâniyye
Nakşibendiyye’nin Ahmed Kâsânî’ye nispet edilen Orta Asya kolu. 16. yüzyılda Mâverâünnehir ve Doğu Türkistan çevrelerinde etkili olmuş; Ahmed Kâsânî’nin “Mahdûm-ı A‘zam” unvanı sebebiyle Mahdûmiyye adıyla da anılmıştır.
→Tarih, Kurum ve ŞahsiyetNiyaz âyini
Mevlevî mukabelesinin uzatılmasını isteyen bir devlet büyüğü veya saygın kişinin gönderdiği hediye ve talep üzerine icra edilen ilâve âyin. Hediye, âyinin bedeli olarak değil dergâha niyaz ve ikram olarak değerlendirilir. Uygulamanın biçimi dönem ve…
→Tarih, Kurum ve ŞahsiyetTürbe
Toprak, hâk. tas. Bir ermişin ve yatırın kabrinin bulunduğu üstü kapalı mekân, ziyaret yeri. Buralara adaklar adanır, mumlar yakılır, dilekler dilenir, serili postlarda namaz kılınır, dua edilir, paralar verilir, çaputlar bağlanır. Ermişin ve yatırın…
→Tarih, Kurum ve ŞahsiyetZat
Öz, bir seyin kendisi, bir şeyi o şey yapan ve öbür şeylerden ayıran, mahiyet. tas. Zat kendi kendine vardır; isim, naat ve sıfat onunla vardır. Zat olmadan bunlar olmaz. Zatı olan mutlaka müsemmâ, men'üt…
→