Asa

1. Değnek, baston; sopa. Ukkaz, çomak,
2. tas. Her zaman özellikle

Değişik devlet ve cemaatlerin din ve kültürlerinde kudret ve otorite sembolü sayılan sopa veya değnek. Eski Hint ve Çin kültüründen başlayarak kötülüklere karşı bir silâh ve korunma aracı olarak kullanılan bu eşya, dinî kültürde de yerini almıştır. Özellikle “Tevrat’ta Hz. Musa’ya peygamberlik sembolü olarak bir asânm verildiği uzun uzun hikâye edilmekte ve onunla Hz. Musa’nın pek çok mucizeye imza attığı anlatılmaktadır. Hz. Muhammed döneminde ise asâ, “minber” ile birlikte hilâfet sembolü olarak eş değerde tutulmuş, ikisine birden “ûdeyn” (bk. bu madde) terimi kullanılmıştır.

Baston.

Allahü teâlâ Kur'ân-ı kerîmde meâlen buyuruyor ki:

Biz Mûsâ'ya dedik ki: Korkma! Sen onlara elbette gâlip geleceksin. Elindeki asânı yere bırakıver. (Onların asâlarının iplerinin çokluğuna, bunların yılan şeklinde görünmelerine aldırma ki) senin asân, onların yaptıklarının hepsini yutar. Zîrâ onların yaptıkları şeyler (ip ve asâların yılan şeklinde görünmesi), sihirbazlık hîlesidir. Sâhir (sihir, büyü yapan) nerede olsa felâh bulamaz. (Tâhâ sûresi: 68, 69)

Gök yüzünde Îsâ ile,

Tûr Dağı'nda Mûsâ ile,

Elindeki asâ ile,

Çağırayım Mevlâm seni.

(Yûnus Emre)

Arapça, değnek, baston anlamındadır. Hz. Musa (a.s)’ya mucize olarak bir “asa” verilmişti. Bu asa, Mısır sihirbazlarının hazırladığı bütün sihirleri yutan bir yılan haline dönüşmüştü. (Ta-Ha/18, Nemi/10, Kasas/31). Asa taşımak Peygamberimizin de sünnetidir. Hz. Peygamber “asa” taşır, sahrada namaz kılacağında bunu sütre olarak kullanırdı. Bu sünnete uygun olarak, tarikat şeyhleri ve bazı müslümanlar da “asa” kullanırlar. Bazı tarikatlarda post-nişin olan şeyh, halifesine bir emanet olarak, “asa” da verirdi. Hatta halk arasında, kırk yaşını geçtiği halde “asa” kullanmayan asi olmuştur, şeklinde bir hikaye bile vardır.Edebiyatta ise sevgilinin saçı bazen asaya benzetilir. Yine, sihir, yılan, Musa, saç, derviş, hırka kelimeleri edebiyatta mecaz olarak kullanılmaktadır.