Açıklamalı İslâmî Terimler Sözlüğü
Mevlevî mukabelesinin uzatılmasını isteyen bir devlet büyüğü veya saygın kişinin gönderdiği hediye ve talep üzerine icra edilen ilâve âyin. Hediye, âyinin bedeli olarak değil dergâha niyaz ve ikram olarak değerlendirilir. Uygulamanın biçimi dönem ve mevlevîhâneye göre farklılaşabilir.
Tasavvuf Sözlüğü
Mevlevî tâbiridir. Mevlevî sema’ında ayinin, şeyhin neş’esine veya hazır bulunanlardan birinin isteği üzerine, biraz daha uzatılması şeklinde olurdu. Törenin bu uzatılan kısmına, Niyaz Ayini denirdi. Niyaz ayininin yapılışı şu şekilde olurdu: Neyzenbaşı, segah makamından kısa bir taksim yapar, ardından,Şem’i ruhuna cismimi pervane düşürdüm Evrâk-ı dili âteş-i sûzâne düşürdüm.beytiyle başlayan ve bunu takibenDinle sözümü direm özge edadır, Derviş olana lâzım olan aşk-ı Hûda’dır.başlangıçlı ilahîler okunur, yörük semai usûlünde bir terennüm çalınırdı. Ayin bir ney taksimi ile son bulurdu.NİYAZIN HAKK’A,