Ara
Menü

Tasavvuf Sözlüğü

İslâmî ve tasavvufî terimleri birden fazla temel kaynaktaki açıklamalarıyla birleştiren; konu, alfabe ve kaynak katmanlarıyla düzenlenmiş yaşayan sözlük.

TÜMÜABÇDEFGĞHIİKLMNÖPRSŞTÜVYZ

180 temiz madde bu görünümde hazır.

Kur’an ve Tefsir

Abdest

Namaz, tavaf ve bazı ibadetler öncesinde belirli organları yıkayıp mesh ederek yapılan hükmî temizlik. Yüzü yıkamak. Kolları dirseklerle birlikte yıkamak. Başın gerekli bölümünü mesh etmek. Ayakları topuklarla birlikte yıkamak. Niyet, besmele, ağız ve burnu…

Kur’an ve Tefsir

Afüv

Sözlüklerde “Silmek, yok etmek, ortadan kaldırmak” biçiminde açıklanan bu söz, “esmâ'ü’l-hüsnâ” (Allah'ın güzel isimleri)dan olup Allah’ın kullarına ait günahlarını bağışlama, Kirâmen Kâtibin meleklerinin kayıtlarmda bulunan suçlarını silme, bu tür günahlardan dolayı kıyamet gününde kullarmdan…

Kur’an ve Tefsir

Ahad

Sözlük anlamı “Bir, bir tek, yegâne” olan bu söz, “esmâ'ü’l-hüsnâ” (Allah’ın güzel isimleri)dandır. Aynı anlamı içeren bu söz, Kur’ân-ı Kerîm’de “İhlâs suresi” nde doğrudan doğruya Allah’a nisbet edilmiştir. Bu anlam çerçevesinde hadislerde de geçen…

Kur’an ve Tefsir

Ahsenü’l-hadîs

“Sözlerin en güzeli” anlamında Kur’ân için kullanılan ifade. Zümer sûresi 23. âyette Kur’ân’ın tutarlı ve öğüt verici niteliğini vurgular.

Kur’an ve Tefsir

Ahz ü siyâset

Yakalama ve cezalandırma. Klasik hukuk ve idarî dilde kamu düzenini korumak amacıyla suç isnadı bulunan kimsenin ele geçirilmesi ve yetkili makamca yaptırıma tâbi tutulmasını ifade eder.

Kur’an ve Tefsir

Akabe

Yokuş, engel, sarp yerlerden geçen daracık ve tehlikeli yol, barikat. tas, Hakk’a giden yolda karşılaşılan zorluklar ve aşılması gereken engeller. İbrahim Ethem, salihlerin derecesine ulaşmak için şu altı engeli aşmanın şart olduğunu belirtmiştir: refah…

Kur’an ve Tefsir

Alâ ferîzati’ş-şer‘iyye

Şer‘î miras paylarına göre. Mirasın Kur’ân ve fıkıhta belirlenen oranlar esas alınarak bölüştürülmesini ifade eden hukuk terimi. Yaygın örnekte aynı derecedeki erkek çocuğun payı kız çocuğunun payının iki katıdır; ancak mirasçıların türü ve yakınlık…

Kur’an ve Tefsir

Allahümme

cüm. [Ar.] “Allahım!” veya “Ya Allah!” anlamında bir dua sözü olup Kur’ân-ı Kerîm’de beş ayette bulunmaktadır.

Kur’an ve Tefsir

Anâsır-ı çehârgâne

Dört unsur: toprak, su, hava ve ateş. Klasik tabiat felsefesinde maddî varlıkların bu dört temel unsurun farklı oranlarda birleşmesiyle meydana geldiği kabul edilir. Tasavvufî ve edebî metinlerde dört unsur insan bedeninin maddî yapısını, değişkenliği…

Kur’an ve Tefsir

Arafat vakfesi

Haccın temel rüknü olarak zilhiccenin dokuzuncu günü Arafat sınırları içinde belirli süre bulunma. Vakfe öğle vaktinden bayram sabahının fecrine kadar geçerli zaman diliminde yapılır; uygulamanın efdal vakti ve Müzdelife’ye hareket ayrıntıları mezheplere göre açıklanır.…

Kur’an ve Tefsir

Ashâb

Sâhib kelimesinin çoğulu; arkadaşlar ve bir kimsenin çevresinde bulunanlar. Dinî kullanımda özellikle Hz. Peygamber’i mümin olarak görüp iman üzere vefat eden sahâbîlerin topluluğunu ifade eder. Kelime ayrıca bir mezhep imamının öğrencileri ve görüşünü sürdüren…

Kur’an ve Tefsir

Ashab-ı kehf

Mağara. Ashab-ı keşf Veliler, süfiler, keşif sahipleri. Mücâhede ve tasfiye muamelesini başarıyla tamamlayıp ilâhî tecellileri temaşa, ilâhî sırları ve hakikatları kavrama mertebesinde bulunanlar. Bunlara ashab-ı zevk ve vecd ehli de denir. Ashab-ı kıyaset Ehlullah,…

Kur’an ve Tefsir

Azîm

(- -M [Ar.] “Büyük, azametli” anlamında olan bu söz, “esmâ'ü’l-hüsnâ” (Allah'ın güzel isimleri)dan “Pek bifyük, ulu, yüce.” anlamında Allah’a nispet edilmiştir. Kur’ân-ı Kerîm’de altı yerde (Bakara suresi, 2 / 255; Şurâ suresi, 42 /…

Kur’an ve Tefsir

Aziz

¢. Eizze, Azizan. İzzet sahibi, cok muhterem, gayet nadir rastlanan yüce şahsiyet, galip muktedir. tas, a Allah'ın güzel isimlerinden biri. b Veli, eren, ermiş. Gayri müslimlerin, özellikle Hıristiyanların inandıkları ermişlere de aziz (saint) denir.

Kur’an ve Tefsir

Azra

5£) Dilber, bakire. tas a Kimsenin keşf edemediği ve sırrına | vâkıf olamadığı yüce hakikat. b Hakk'ın halktan gizli tuttuğu ve sakladığı velisi |. Uzre kabilesinin azraları (dilberleri) yaşadıkları aşk hayatıyla ün yapmışlardır. Uzri…

Kur’an ve Tefsir

Baht

Talih, nasip ve kişinin payına düştüğü düşünülen hayat şartları. Farsça kökenli kelime halk ve edebiyat dilinde iyi veya kötü talihi anlatır. İslâmî düşüncede baht bağımsız ve kör bir güç değildir; kader, insan iradesi, sebepler…

Kur’an ve Tefsir

Bakara

Sığır. Kur’ân’ın ikinci sûresine, İsrâiloğulları’na kesmeleri emredilen sığır kıssası sebebiyle verilen ad. Tasavvufî yorumlarda bakara, dünyevî arzulara bağlı ve riyâzetle terbiye edilmesi gereken nefis için sembol olarak kullanılabilir. Bu sembolik yorum sûre tefsirinin tamamı…

Kur’an ve Tefsir

Basit

Sözlük anlam “Yaymak, cömertlik etmek, se vindirmek” olan bu söz “esmâ'ü’l-hüsnâ” (Allah'ın güze isimleri)dan olup “Dilediğine rız kı bol veren” anlamıyla Allah’ın sıfatı olarak kullanılmış olup Kur’ân-ı Kerîm’de dokuz ayet te geçmektedir. “Bâsıt” adı…

Kur’an ve Tefsir

Belâyâ

Hadis ilminde senedi son derece zayıf veya uydurma rivayetler için kullanılan bir terim. Tekili beliyye olan kelime, râvi yahut rivayetin güvenilmezliğini belirten tenkit ifadeleri arasında yer alır.

Kur’an ve Tefsir

Berr

Q [Ar.] Sözlük anlamı “Sadakatli, vefakâr, iyiliksever” olan bu söz, “esmâ'ü’l-hüsnâ” (Allah’ın güzel isimleri)dan olup Allah’ın sıfatı olarak “Yarattığı kullarına karşı rahmeti ve mağfireti bol, lütfü ve ihsanı sonsuz” vasfmı ifade etmektedir. Kur’ân-ı Kerîm’de…

Kur’an ve Tefsir

Beyyine

Gerçeği açık biçimde ortaya koyan kesin delil ve belge. Kur’ân’da aklî veya naklî kanıt, mûcize, vahiy ve açık işaret anlamlarında kullanılır. Fıkıhta bir iddiayı ispatlayan delili; kelâm ve tasavvuf metinlerinde ise hakikati kuşku bırakmayacak…

Kur’an ve Tefsir

Bi'set

Gönderme, yollama. tas. Açık ilhamla gönderilen vahiy.

Kur’an ve Tefsir

Bulûğ

Çocukluktan dinî ve hukukî sorumluluk çağına geçiş. Ergenlik belirtilerinin ortaya çıkmasıyla gerçekleşir. Belirti bulunmadığında yaş sınırı mezheplere göre belirlenir. Bulûğ bedenî olgunluğu; rüşd ise malı ve hayatı sağlıklı biçimde yönetme yeterliliğini anlatır. İki kavram…

Kur’an ve Tefsir

Câmi (I)

Sözlüklerde “Bir araya getirmek, toplamak” biçiminde açıklanan bu söz, “esmâ'ü’l-hüsnâ” (Allah’ın güzel isimleri)dan olup “Kıyamet günü insanları bir araya toplayan.” anlamında Allah’a nispet edilmiştir. Buna göre bu terim, hem maddî âlem, hem dünya hayatı…

Kur’an ve Tefsir

Câmi‘-i Kur’ân

Kur’ân’ı bir araya getirip mushaf hâlinde toplayan veya tamamını ezberinde bulunduran kimse. Tarihî bağlamda Hz. Ebû Bekir ve Hz. Osman dönemlerindeki cem faaliyetleri ayrılır.

Kur’an ve Tefsir

Câmi‘ü’l-Kur’ân

Kur’ân’ı bir araya getiren veya tamamını ezberinde toplayan kimse. Mushafların çoğaltılması ve standart nüshanın yaygınlaştırılması sebebiyle Hz. Osman için de unvan olarak kullanılır.

Kur’an ve Tefsir

Cehennem

Âhirette inkârcıların ve günahkârların azap göreceği yer. Kur’ân’da cehennemin tabakaları, kapıları, bekçileri ve farklı azap tasvirleri çeşitli âyetlerde anlatılır. Tasavvufî metinler cehennem korkusunu kulluğun başlangıç saiklerinden biri saymakla beraber ibadetin yalnız korkuya dayandırılmaması gerektiğini…

Kur’an ve Tefsir

Cihad

Bir amaç uğrunda bütün gücüyle çalışmak ve gayret göstermek. İslâmî literatürde kişinin nefsiyle mücadelesinden toplumu savunmaya kadar farklı bağlamlarda kullanılan geniş kapsamlı bir terimdir. Tasavvuf kaynakları, kötü huyları yenme ve nefsi ilâhî emirlere uygun…

Kur’an ve Tefsir

Cum'a suresi

Kur’ân-ı Kerîm’in altmış ikinci, iniş sırasına göre yüz onuncu suresi olup “Saf suresi” nden sonra ve “Fetih suresi” nden önce Mekke’de nazil olmuş ve on bir ayetten meydana gelmektedir. Adını dokuzuncu ayette geçen Cuma…

Kur’an ve Tefsir

Cuma namazı

Cuma günü öğle vaktinde cemaatle kılınan iki rekât farz namaz. Öncesinde hutbe okunur. Yükümlülük, cemaat, yerleşim, izin ve yolculuk şartlarında mezheplerin ayrıntılı hükümleri vardır. Cuma namazı haftalık ibadet olmanın yanında toplumun bir araya gelmesi,…

Kur’an ve Tefsir

Dâr

“Zarar veren, zarar veren şeyleri yaratan, zarar verenleri cezalandıran.” anlamında “esmâ'ü’l-hüsnâ” (Allah’ın güzel isimlerı)dan olan bu söz, Kur’ân-ı Kerîm’de bu anlamların karşıtı “nâfi” (hayır ve rahme ve faydalı olmak) kavramlarıyla birlikte kullanılmış, buna göre…

Kur’an ve Tefsir

Duhâ namazı

Güneş doğup kerahat vakti çıktıktan sonra öğle vaktine kadar kılınan nâfile namaz. Kuşluk namazı da denir. En az iki rekât kılınır; rekât sayısı hakkında farklı rivayet ve uygulamalar vardır. İşrâk namazıyla zaman bakımından yakın…

Kur’an ve Tefsir

Emvâl-i zâhire

Açıkça görülebilen ve kamu görevlilerince tespit edilebilen mallar. Klasik zekât hukukunda otlayan hayvanlar, tarım ürünleri, madenler ve gümrükten geçen ticaret malları bu başlıkta değerlendirilmiştir. Nakit ve sahibinin beyanına bağlı gizli mallar emvâl-i bâtına adıyla…

Kur’an ve Tefsir

Enârallahu kabrehu

“Allah onun kabrini nurlandırsın.” Vefat etmiş bir kimse anılırken dua maksadıyla kullanılan saygı ifadesi.

Kur’an ve Tefsir

Enfâl

Savaş sonunda elde edilen ganimetler ve devlet başkanının kamu yararına ayırdığı ilâve paylar. Klasik fıkıhta ganimet ve fey hükümleri içinde ele alınır. Okuma notu Kavram Enfâl sûresine adını vermiştir; ancak sözlük maddesi sûre tefsirinin…

Kur’an ve Tefsir

Esir

Nefsinin, menfaatinin veya kötü alışkanlıklarının tutsağı olan kimse. Tasavvuf şiirinde ilâhî aşkın hükmü altına giren âşık. Benim tek hiç kim zâr u perişan olmasın yâ Rab Esîr-i derd-i aşk u dâğ-ı hicrân olmasın yâ…

Kur’an ve Tefsir

Eş‘ariyye

Ebü’l-Hasan el-Eş‘arî’nin görüşleri çevresinde şekillenen Sünnî kelâm ekolü. Akıl yürütmeyi bütünüyle reddetmeden Kur’ân, sünnet ve erken dönem rivayet geleneğini esas alır. Özellikle Şâfiî ve Mâlikî çevrelerde yayılmış; Allah’ın sıfatları, insan fiilleri, iman ve nübüvvet…

Kur’an ve Tefsir

Evvel

Sözlük anlam “ilk’ olan bu söz, “esmâ'ü’l hüsnâ” (Allah'ın güzel isimle rOdan olup Allah’ın sıfatı olarak Kur’ân-ı Kerîm’de “Hadîd su resi” nde “âhir” sözü ile birlikte kullanılmıştır ve “Kâina tın (varlığın) başlangıcı olmayan” anlammdadır.…

Kur’an ve Tefsir

Ezan

Farz namaz vaktinin girdiğini bildiren ve cemaati namaza çağıran belirli sözler. Müezzin tarafından okunur. Ezan tekbir, şehadet, namaza ve kurtuluşa çağrı cümlelerinden oluşur. Sabah ezanında “Namaz uykudan hayırlıdır” anlamındaki ifade eklenir. Tasavvufî yorumda ezan…

Kur’an ve Tefsir

Fâtır

Yoktan yaratan, varlıkların ilk düzenini kuran. Allah’ın güzel isim ve sıfatlarından biri. Kelime göklerin ve yerin yaratıcısı anlamındaki fâtırü’s-semâvâti ve’l-ard tamlamasında geçer. Tasavvufî tefekkürde yaratılışın sürekliliğini ve her varlığın ilâhî kudrete bağımlılığını hatırlatır.

Kur’an ve Tefsir

Fazilet

Fezâil Erdem. İnsanda doğuştan var olan iyi huyların ve güzel niteliklerin geliştirilmiş ve olgunlaştırılmış şekilleri. Bunun zıddı rezilettir (ç. rezâil). Kaynak işaretleri Basılı sözlükte bu açıklama için EKÜ 273 kısaltmalarıyla kaynak gösterilmiştir.

Kur’an ve Tefsir

Felâh

Kurtuluş, selâmet ve murada erme. Dinî kullanımda insanın iman, salih amel ve güzel ahlâkla dünya ve âhiret saadetine ulaşmasını anlatır. Tasavvuf terbiyesinde felâh, nefsin bencil arzularından arınma ve kalbin Hakk’a yönelmesiyle ilişkilendirilir. Necât maddesine…

Kur’an ve Tefsir

Ferâiz

Farzlar ve özellikle mirasta Kur’ân ve sünnetle belirlenen paylar. Miras paylarını, mirasçıları ve terekenin bölüşümünü inceleyen ilme ilmü’l-ferâiz denir. Terim ibadetlerde kesin yükümlülükler anlamında da kullanılabilir; bağlam belirtilmeden miras hukuku ile genel farzlar birbirine…

Kur’an ve Tefsir

Fethî

Mekke’nin fethi sırasında veya hemen sonrasında İslâm’ı kabul eden sahâbîler için kullanılan nispet. Okuma notu Bu nispet, Kur’ân’daki Fetih sûresi başlığından ayrıdır.

Kur’an ve Tefsir

Fetret

Ara, aralık, iki olay arasında geçen süre. tas. a Başlangıçta sâlikte mevcut olan yakıcı ateşin ve şiddetli hararetin sönmesi ve küllenmesi. b Başlangıçta gerekli olan hararetle isteme halinin sönükleşmesi (xr). Gevşeklik, sülükta gösterilen za’f…

Kur’an ve Tefsir

Fettâh

Sözlük anlamı “Fetheden, ülkeler ele geçiren.” olan bu söz, “esmâ'ü’lhüsnâ” (Allah'ın güzel isimleri)dan olup “İyilik ve güzellik kapılarını açan, hak ile batılı birbirinden ayırıp adaleti gerçekleştiren, mazlumlara yardım onları zafere kavuşturan.” anlamında Allah’ın sıfatı…

Kur’an ve Tefsir

Fıtrat

Dini kabule uygun ve hazır tabiat, yaratılış ve yapı (cr, sr).

Kur’an ve Tefsir

Furkān

Hak ile bâtılı, doğru ile yanlışı ayıran ölçü. Kur’ân’ın isimlerinden biridir. Kelime vahiy, ilâhî yardım ve ayırt etme gücü bağlamlarında kullanılır. Tasavvuf ahlâkında furkān, keşif iddialarını vahiy ve şeriat ölçüsüyle sınama ilkesini hatırlatır.

Kur’an ve Tefsir

Fürûk (II)

Fıkhî meseleler ve kaideler arasındaki ince farkları inceleyen ilim ve bu alanda yazılan eserlerin ortak adı. Birbirine benzeyen hükümlerin hangi illet veya şart sebebiyle ayrıldığını açıklamayı amaçlar.

Kur’an ve Tefsir

Gaffâr

ve s. [Ar.] Kullann suç ve günahlarını bağışlayan Allah (Allah'ın sıfatlarından). Kur’ân-ı Kerîm’de en açık olarak “Bilin ki O azîzdir, gaffardır.”; “O gajfârdır.” ayetlerinde geçmektedir.

Kur’an ve Tefsir

Gafûr

Sözlük anlamı, “Örtmek, gizlemek.” olan bu söz, bağışlayıcı, yarhgayan, merhamet eden sıfatlarıyla “esmâ'ü’l-hüsnâ” (Allah'ın güzel isimleri)dandır. Bu terim, türevleriyle birlikte Kur’ân-ı Kerîm’de 230 yerde geçmektedir. Bununla birlikte Allah’ın “gafur” vasfı doksan bir ayette doğrudan…

Kur’an ve Tefsir

Gani

Zengin. Allah'ın isimlerinden birisidir. tas. Gönlü gani, gönül

Kur’an ve Tefsir

Gâşiye

Her yanı kaplayan, kuşatan büyük olay. Kur’ânî kullanımda kıyamet ve onun dehşeti için kullanılan adlardan biridir. Yevmü’l-âhir maddesine de bakınız.

Kur’an ve Tefsir

Gayb

Görünmeyen, örtülü, gizli. tas. a Duyu organları ve akılla bilinmeyen, görülmeyen varlıklar ve bunların bulundukları âleme gayb âlemi, veya

Kur’an ve Tefsir

Gurur

Aldanma. tas. Kişinin, nefsinin arzularına ve bedenin isteklerine uygun düşen şeyle tatmin olması, ötesini ve ilerisini düşünmemesi (cr). Gay i fars. (538) 1. Top. Gay u cevgan oyunundaki top. 2. tas. İlahi takdirin ve…

Kur’an ve Tefsir

Gusül

Cünüplük, hayız ve nifas gibi hükmî kirlilik hâllerinden temizlenmek amacıyla bütün bedeni yıkama. Halk dilinde boy abdesti de denir. Ağza ve burna su vermekle bedenin kuru yer kalmayacak biçimde yıkanması Hanefî mezhebinde guslün farzlarıdır.…

Kur’an ve Tefsir

Habîr

“Esmâ'ü’l-hüsnâ” (Allah’ın güzel isimleri)dan olan bu söz, “Bilen, bir varlığın özünü ve niteliğini yakından tanıyan.” anlamında Allah’ın sıfatlarından olup Kur’ân-ı Kerîm’de bir yerde “hubr” maştan, kırk dört ayette de “habîr” ismi Allah için kullanılmıştır.…

Kur’an ve Tefsir

Hac rehberi

Hac ibadetinin menâsikini, mekânlarını ve uygulama sırasını hacılara öğreten, yolculuk boyunca gruba kılavuzluk eden kimse. Klasik kullanımda delîl adıyla da anılır. Görevi yalnız yol göstermek değil; ihram, tavaf, sa‘y, Arafat vakfesi, Müzdelife ve Mina…

Kur’an ve Tefsir

Hâdî

“Doğru yolu gösteren, hidayet eden, hayır ve mutluluk veren.” anlammdaki bu söz, “esmâ'ü’l-hüsnâ” (Allah’ın güzel isimleri)dan olup “İnsana akıl, muhakeme ve zarurî bütün bilgileri veren, ebedî mutluluğu sağlayacak manevî yolu gösteren.” anlamıyla Allah’ın sıfatı…

Kur’an ve Tefsir

Hâdiye’t-tarîk

Yolu gösteren ve doğru istikamete ulaştıran. Allah’ın hidayet verici oluşunu ifade eden tasavvufî-dinî tamlamalardan biridir. Beşerî mürşit ancak öğretir ve rehberlik eder; kalbe hidayeti verenin Allah olduğu vurgulanır.

Kur’an ve Tefsir

Hakim

Bilge, hikmeti bilen. Filozof. tas. Safi, arif Dini hükümleri uygulamada halka kolaylık gösterdiği halde kendisi titiz davranan âlim. Hakimler peygamberlerin halefleridir. Nübüvvetten sonra hikmet gelir. ; Hikmet her hususta en mükemmeli ortaya komaktir. Bazi…

Kur’an ve Tefsir

Hâlik

“Yara tan” anlamında “esmâ'ü’l hüsnâ” (Allah’ın güzel isimle ri)dan bir ad. Bu söz, Kur’ân- Kerîm’de yüz on yedi ayette fii çekimiyle ve türevleriyle, elli ik ayette de mastar olarak Allah’ nispet edilmiştir. Ayrı ca…

Kur’an ve Tefsir

Halîm

Sözlük de anlamı, “Sabırlı, akıllı, ağırbaşlı.” lolan bu söz, “esmâ'ü’l-hüsnâ” z, (Allah’ın güzel isimleriydin, olup öl “Kudretli olduğu hâlde birdenbire ve öfkelenip cezalandırmayan, zada man içinde gelişmelere göre ceza vermeyi uygun bulan.” anlamma. da…

Kur’an ve Tefsir

Hamr

Aklı örten ve sarhoşluk veren içki. Kelime örtmek anlamındaki kökten gelir. Kur’ân’da içkinin yasaklanması tedricî bir süreçte bildirilmiştir. Fıkıhta yalnız üzüm şarabının mı yoksa sarhoşluk veren bütün maddelerin mi hamr hükmünde olduğu tartışılmış; genel…

Kur’an ve Tefsir

Haşîşiyye

Haşîş kullandığı iddia edilen kimseler için tarih kaynaklarında kullanılan ad. Ortaçağda Nizârî İsmâilîler hakkında düşmanca polemiklerde yaygınlaşmıştır. Okuma notu Terim tarafsız bir öz ad değildir. “Assassin” anlatıları ve uyuşturucu kullanımı iddiaları tarihî kaynak eleştirisiyle…

Kur’an ve Tefsir

Hay

Diri, canlı, tas. Allah'ın sıfatı, ismi.

Kur’an ve Tefsir

Hicr-i Kâbe

Kâbe’nin kuzeybatı duvarı ile yarım daire biçimindeki Hatîm duvarı arasında kalan alan. Hicr-i İsmâil adıyla da bilinir ve Kâbe’den sayıldığı için tavaf bu bölümün dışından yapılır.

Kur’an ve Tefsir

Hicret

Göç, sefer. tas. a Kişinin beden memleketinden ayrılıp ruhaniler vatanına göç etmesi. b Sâlikin kötü huy ve sıfatlarından ayrılıp iyi huy ve sıfatlar yurduna gitmesi, yani ahlakını güzelleştirmesi. Safi nefesten kalbe, kalpten sırra, sırdan…

Kur’an ve Tefsir

Hile

Bir kimseyi yanıltmak veya görünürde hukuka uygun bir işlemle yasaklanan sonuca ulaşmak için kurulan düzen. Fıkıhta hiyel , farklı niyet ve sonuçlara sahip geniş bir alandır. Başkasının hakkını ortadan kaldıran, haramı helâl göstermeye yarayan…

Kur’an ve Tefsir

Humus

Beşte bir. Klasik İslâm hukukunda savaş ganimetinin Kur’ân’da belirlenen kamu ve hak sahibi paylarına ayrılan beşte birlik kısmı. Fey, rikâz ve madenler gibi başka gelir türlerinde humus uygulanıp uygulanmayacağı mezheplere ve hukukî sınıflandırmaya göre…

Kur’an ve Tefsir

Huruf

Harfler. tas. Akıl ve nefs gibi dış âlemde var olan basit hakikatler,

Kur’an ve Tefsir

Hümeze suresi

Kur’ân-ı Kerîm’in yüz dörk. düncü, iniş sırasma göre otuz ikinci suresi olup “Kıyamet suresi” nden sonra ve ) “Mürselât suresi” nden önne ce Mekke’de nazil olmuştur ve adokuz ayetten meydana gelmektedir. Adını baş taraftaki…

72 / 180

Bu görünüm temizlenmiş ilk 180 maddeyi gösteriyor. Harf, konu veya arama kullanarak listeyi daraltabilirsiniz.