Üsküdarlı Mehmed Nasûhî

Üsküdar'da yetişmesi

Mehmed Nasûhî Üsküdar'da doğdu ve dinî ilimleri tahsil etti. Halvetiyye'nin Şâbâniyye kolunun önde gelen şeyhlerinden Karabaş-ı Velî'ye intisap ederek seyrüsülûkunu tamamladı; hilâfet aldı.

Doğancılar Zâviyesi

Dostlarından Hasan Paşa'nın Üsküdar Doğancılar Meydanı'nda yaptırdığı zâviyede postnişin oldu; vaaz, hadis, tefsir ve cehrî zikir meclislerini birlikte yürüttü. Bu merkez, onun adıyla Nasûhiyye diye anılacak irşad çevresinin kurumsal odağına dönüştü.

Eyüp vaizliği ve Kastamonu sürgünü

1117/1705-06'da Eyüp Sultan Camii salı vaizliği kendisine verildi. 1126/1714'te bazı sözlerin kendisine isnat edilmesi üzerine Kastamonu'ya sürüldü. 1128 Şevvalinde/1716 affedilerek Üsküdar'daki zâviyesine döndü.

Vefatı ve devam eden kol

18 Ramazan 1130/1718 gecesi vefat etti ve Doğancılar'daki zâviyesinin hazîresine defnedildi. Oğlu ve halifeleri vasıtasıyla Nasûhiyye İstanbul'dan Anadolu ve Balkanlara uzanan bir Şâbânî kolu hâline geldi.

Eserleri ve şiiri

Nasûhî'nin tasavvufî risaleleri, mektupları ve şiirleri tevhid, nefis terbiyesi, edep ve mürşid-mürid ilişkisini işler. Vekāyi‘u’l-Fuzalâ onun dört beyitlik bir na‘tını nakleder.