ARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
145 sonuç · toplam 145 · “yalan” · 1/7
01yalan
Bir konuda gerçeğe aykırı haber veya bügi vermek, söylenen söz gerçeğe uymamak anlamında terim; doğru ve gerçek karşıtı. İslâm inancma göre yalan, büyük günahlar arasmda zikredümiş ve yasaklanmıştır. Yüce Allah, Kur’ân-ı Kerîm’de “Hac sures…
Yalanla İman Bir Arada Olmaz
Bu atasözü, bir hadise istinad eder. Bkz. : Künûzu’l-Hakâyık, c. II., s. 133. Yalanın imana aykırılığı, bu sözle açık seçik vurgulanır.YA OLDUĞUN GİBİ GÖRÜN,
Afet
ç. Afat Musibet, bela, zarar, ziyan. tas. a Kötü huylardaki tehlikeler ve zararlar; örn. gıybet afeti, yalan afeti, şöhret afeti. b Organların ahlak dışı yollarda ve günaha yol açacak biçimde kullanılması; örn. dilin afeti yalan söylemek, k…
Dârü'l-gurur
Yalancı aldatıcı âlem. 2. tas. Kalleş felek, bu dünya. ١ Dârü'l-mesnevi Mesnevihane, mesnevi okunan yer. Davai.ar.(s عو >) ç. Deavi. 1. İddia. 2. tas. Benlik, nefsin kendisine ait olmayan şe- Dede ye sahip çıkması (si 428; ). Nefs ibadet, t…
Dünya
Içinde yaşadığımız yer küresi. 2. tas. İnsanı Allah'tan uzaklaştıran ve gaflete düşüren her şey, mal ve menfaat, itibar, mevki, hırs, şan ve şöhret. Zahit ve mutasavvıflar dünyayı yılana, zehire, cadıya, fahişeye benzetirler (ct ١ 11:196).…
Fota
Hırka, aba. Fuat 1. Kalp, gönül. 2. tas. a İlahi, tecellileri temaşa ve seyrelme mahalli olup atvar-ı sebanın üçüncüsüdür. “Gözün gördüğünü gönül yalanlamadı” (Necm Suresi, 11). b Kalbin içi, kalp zarı (Ekü 278).
İkrar vermek
Söz vermek, üstlenmek. 2. tas. Mevlevilikte ve Bektasilikte tarika- ظ 181 | İlim mm m Me A ال تاس رما te girmeye ve şeyhe bağlanmaya talibin söz vermesi, biat yapması (AM 260-266). Ikrar verilirken okunan tercemana terceman-ı ikrar denir; “…
Kemal
(J (كما Erginlik, olgunluk. tas. Nefsani vasif ve sifatlardan ve bunların eserlerinden münezzeh olmak (irM). Bir türe ya zatı ya da sıfatları yönünden mukemmeliyet kazandiran sey, İlahi kemal: Allah’a özgü mutlak kemaldir. Insanlar ilâhî ke…
sm
Çil) [Ar. ] Sözlük anlamı, “Geri bırakmak, gecikmek. ” olan bu söz, insanı günaha sokan, işlendiğinde kötüleme, kınama ve cezalandırmayı gerektiren dinen yasaklanmış eylemleri veya davranışları yapma işi için kullanılan bir terimdir. Bu söz…
Müddei
Ehli rüsum, mustasvife, davacı, iddiacı. Samimiyetsiz, sahtekâr. tas. Hal ve hareketleriyle büyük bir ermiş olduğu iddiasında bulunan kişi. Tasavvuf adabında mana ehli davaya girişmez, davalı kişinin, davasını mana ile doğrulaması beklenir.…
Sıdk
(صد ق) 7, Doğruluk. Verilen hükmün olguya uygun bulunması, 2. tas, a Mahvolmanın söz konusu olduğu yerlerde bile hak olanı söylemek. b Yalandan başka bir şeyin insanı kurtaramayacağı hallerde dahi doğruluktan ayrılmamak. ¢ Kişinin itikadınd…
fâcir
Uş.ü) [Ar.] Sözlükte, “Yalancı, zina yapan, âsi.” anlamındaki bu terim, İslâmî inançta şirk, yalan, zina, hırsızlık gibi Allah’ın ve Hz. Peygamber’in haram kıldığı işleri ve hareketleri yapan ve ahlâk dışı davranışlarda bulunan, günahkâr ya…
erenler
Evliyaullah, Allah’a yalan olan pirler veya velî ve mürşit anlamında bir tasavvuf terimi.
namazın şartları
namazın şartları a. Namaz ibadetini eda etmeden önce bir müminin sağlıklı bir ibadet için gerekli koşulları ya da durumları yerine getirmesi için kullanılan terim. Bu şartlar ikiye ayrılmaktadır. Birincisi, namazm dışındaki şartlar; İkincis…
müvelledûn
müvelledûn ç. a. bk. muhdesûn müteverrî a. [Ar. ] fik. Şeri hükümlerine göre yasak, güna ve haram olan veya haram olm şüphesi bulunan şeylerden s kınan kimse. mütkın a. [Ar. ] Hadis bi minde, sağlam, dikkatli, güven lir ravi veya muhaddis a…
elfâz-ı küfür
elfâz-ı küfür a. [Ar.] Hz. Peygamber’in Allah’tan getirdiği vahyleri ve bunlardan çıkan dinî hükümleri inkâr eden sözleri ifade eden bir terim. Kur’ân-ı Kerîm’de bu söz aynen geçmemekle birlikte buna yalan “kelimetü’l-küfr” (Tevbe suresi, 9…
ilhâd
Allah’ın varhğı ve birliği ile dinin temel şartlarını inkâr etmek, dinî inaçları hafife almak veya küçümsemek anlamında kullanılan bir felsefe ve kelâm terimi. Kur’ân-ı Kerîm’de “Hac suresi” nde geniş olarak ele alman bu konunun unsurlan ar…
mütevâtir sünnet
mütevâtir sünnet a. Hz. Peygamber’den yalan üzerine birleşmeleri asla mümkün olmayan bir sahab grubunun rivayet ettiği, daha sonra bu gruptan “tâbiûn” (bk. bu madde) ve “etbâu’ttâbiîn” (bk. bu madde) devirlerinde aynı grubun rivayet ettiği…
âşûrâ
Değişik din ve u mezheplerce kutsal sayılan muiharrem ayının onuncu günü. r Arapça “on” sayısı ile ilgili “aşr” âveya “âşir” kökünden bir söz rolduğunu savunanlar yanmda n, bu dilde “fâ'ûlâ” vezninin buü lunmadığmı, bundan dolayı da ü bu sö…
kizb
Lİ) [Ar.] Hadis biliminde ravînin adalet sıfatma sahip ol madığmı ifade eden bir terim Ehil olmayan veya Hz. Peygamber’e yalan isnat ederek uydur ma hadis söyleyen kimselerin hadislerindeki tutarsızlıklar şöy le tespit edilmiştir: Bir hadis…
cerh ve ta'dîl
Hadis biliminin en önemli konularmdan olup sahih hadis ile zayıf hadisi ayırt etme işine verilen ad ve bu konuyu araştıran bilim dalı. Bu sorunu râviler “metâ'in-i aşere” [on kusur) veya “ta'n sebepleri” olarak on kusurda incelemişlerdir. K…
ifk hadisesi
ifk hadisesi a. Adını Kur’ân-ı Kerîm’de “Nâr suresi” nde geçen “ifk” sözünden alan bu terim, iftira, en kötü ve çirkin yalan anlamında kullanılmıştır. Bu yalan ve iftira, Hz. Âişe’ye “Mustalik Gazvesi” sırasmda atılmıştır. Savaş sonrasında…
istikbâr
Bir kimsenin kendini büyük görmesi ya da büyük işler başarmaya aday gibi göstermesi anlamında Kur’ân-ı Kerîm’de geçen bir terim. Bu söz, Kur’ân-ı Kerîm’de kırk sekiz ayette geçmektedir (M. F. Abdülbâkî, el- Mu'cem, “kbr” maddesi). Bu durm,…
namazm mekruhları
namazm mekruhları a. Namaz kılarken “mekruh” (bk. bu madde) şeylerle uğraşma için kullanılan terim. İlmihal kitaplarında bu konuda elliye yalan madde sayılmaktadır. Bunlardan en önemlileri şöyle sıralanabilir: Namazda esnemek veya gülmek, e…