ilhâd

Allah’ın varhğı ve birliği ile dinin temel şartlarını inkâr etmek, dinî inaçları hafife almak veya küçümsemek anlamında kullanılan bir felsefe ve kelâm terimi. Kur’ân-ı Kerîm’de “Hac suresi” nde geniş olarak ele alman bu konunun unsurlan arasmda, Allah’ın isimlerini değiştirerek tahrif etmek, O’nu inkâra yeltenmek, Kur’ân-ı Kerîm’in Allah kelâmı olduğuna inanmamak veya onu başka birine nispet etmek, ayetleri yalanlamak, doğruluktan sapmak gibi dinin temel inançlarını zedeleyen davramşlar ve sözler sayılmıştır.

Kur'ân-ı kerîmde ve hadîs-i şerîflerde açıkça bildirilmiş olan, müctehid âlimlerin söz birliği ile bildirdikleri ve müslümanlar arasında yayılan îmân bilgilerine uymamak, doğru yoldan ayrılmak küfre (îmânsızlığa) sebeb olan inanış.

Allahü teâlâ âyet-i kerîmede meâlen buyurdu ki:

Kim Mescid-i Harâm'da zulm ile ilhâda yeltenirse, biz ona pek acıklı bir azâb tattırırız. (Hac sûresi: 25)

Amellerin, ibâdetlerin, kabûl edilmesi için, yâni sevâb verilmesi için hem şartlarına uygun olması, hem de ihlâs ile niyet edilmesi lâzımdır. "İbâdet, sahîh olursa kabûl edilir. Niyete bakılmaz" demek, ilhâd olur. (Muhammed Hâdimî)

Din bilgilerinin doğrusu, Ehl-i sünnet vel cemâat âlimlerinin bildirdikleri bilgilerdir. Bunlara uymamak, zındıklık ve ilhâddır. (İmâm-ı Rabbânî)