ARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
77 sonuç · toplam 77 · “Kenâr” · 1/4
01Kenâr
Tasavvufî remiz olarak sırları kavrama ve murakabe hâlini sürdürme anlamında kullanılır.
Şakāik kenar notları
Fenârîzâde Mahmud b. Pîrî · Taşköprîzâde'nin eserine eklenen tarih ve biyografi notları.
Şakāik zeyli ve kenar ilâveleri
Seyrekzâde Emrullah Mehmed Efendi · Taşköprîzâde'nin tabakatına yazılmış eleştirel ekler.
Ebü'n-Necîb Ribâtı ve Medresesi (Dicle kenarı)
Bağdat · Irak · Müridleriyle birlikte kaldığı harabenin yerine yapılan tekke ve yanındaki medrese; 563/1168'de vefat edince medresesinin yanına defnedilmiştir. Zehebî diğer müelliflerin aksine iki ribât yapıldığını kaydeder. Konum yaklaşıkt…
Fırat kenarındaki zâviyesi
Basra civarı · Irak · Attâr'ın kaydına göre geceleri ibadetle meşgul olmak için Fırat kenarında yaptırdığı zâviye. Kesin yeri bilinmemektedir. İlişkili kişi dosyası Habîb el-Acemî : Habîb el-Acemî (ö. 130/747-48 [?]), Hasan-ı Basrî çevresin…
Fıkıh usulüne dair hâşiyeleri
Hanbelîzâde Mehmed el-Halebî · İbn Melek'in Şerhu'l-Menâr'ına yazdığı Envârü'l-halek adlı hâşiye eserin kenarında basılmış (İstanbul 1306, 1315); ayrıca Zekeriyyâ el-Ensârî'nin Gåyetü'l-vusûl'üne Hâşiye alâ Şerhi'l-Lüb fi'l-usûl'ü kaleme al…
Başlıca eserleri
Behiştî Ramazan b. Abdülmuhsin el-Vizevî · Hayâlî’nin Şerḥu’l-ʿAḳāʾid hâşiyesine hâşiye Mes‘ûd-ı Rûmî’nin âdâbü’l-bahs metnine hâşiye Miftâḥ şerhleri üzerine ta‘lîkāt Molla Câmî üzerine kenar notları Cemşâh u Âlemşâh mesnevisi Mürettep diva…
Başlıca eserleri
Behiştî Ramazan b. Abdülmuhsin el-Vizevî · Hayâlî’nin Şerḥu’l-ʿAḳāʾid hâşiyesine hâşiye Mes‘ûd-ı Rûmî’nin âdâbü’l-bahs metnine hâşiye Miftâḥ şerhleri üzerine ta‘lîkāt Molla Câmî üzerine kenar notları Cemşâh u Âlemşâh mesnevisi Mürettep diva…
Müjgânlı tâc
Alt kenarına kirpik görünümünde siyah yün saçak veya kürk şerit dikilen tâc tipi. Bazı Kadirî ve Nakşibendî örnekleriyle ilişkilendirilir.
Ehli nazar
اهل نظر) Hakikatin akıl ve istidlâlle bilineceği görüşünde olanlara ehl-i nazar, tuttukları yola tarik-i nazar denir Ehl-i niyaz Şer'i hükümlere VE tarikat edebine 80re hareket eden Ehli ribat Ribata devam eden, orada ikamet eden ve görevli…
İşaret
(5 (اشار 2. Söz aracılığı olmadan maksadı başkasına haber vermek.2. Cok latif oldugu icin ibareyle anlatılamayan husus. 3. | Tasavvuf bir işaret ilmidir Cilmu'Lişâre); ifade edilir hale gelince anlaşılmaz olur |. Süfilerin sözleri işaret, i…
Mürit i ar
:. İrade ve talep eden, ehl-i irade, isteyen, arzu eden 2. tas. a İradesi olmayan, iradesinden soyutlanan, iradesini kullanmayan b Kendisine semanın kapısı açılan ve isimle Hakk’a erenler arasına katılıp ona eren. c Kaynak işaretleri Basılı…
Marit
İrade ve talep eden, ehl-i irade, isteyen, arzu eden. tas, a İradesi olmayan, iradesinden soyutlanan, iradesini kullanmayan. b Kendisine semanın kapısı açılan ve isimle Hakk’a erenler arasına katılıp ona eren. ¢ Kaynak işaretleri Basılı söz…
Segaf
+. Kalbin üzerini kaplayan ince zar, 2, tas, Aşk, sevda, Beş derecesi vardır: sevgilinin arzusunu Yerine getirme; içinde ondan başkasına yer vermeme; düşmanına düşman olma; dostuna dost olma; âşıkla maşuk arasındaki halleri giz- li tutma. B…
Uzlet
Halka karışmamak, onlardan ayrı yaşamak, inzivaya çekilmek. tas. Günaha girmemek, daha çok ve daha ihlaslı ibadet etmek için toplumdan ayrılıp ıssız ve kimsesiz yerlere çekilmek, tek başına yaşamak. Buna halvet, inziva, vihdet adı da verili…
Veladet
(65 (ولاد >. Doğum. 2. tas. Talibin mürşide intisap etmesi ve tarikate girmesi. Buna çoğu zaman velâdet-i sâniye, velâdet-i maneviye, velâdet-i ruhiye (ikinci doğum, manevi doğum, ruhun doğuşu) gibi isimler verilir. Şeyh ile müridi arasında…
Ze'ka
Sehke, nara, sayha, helak ve mahvolmak. tas. Vecde gelen dervislerin sema meclislerinde nara atmalan, “Imamin okudugu ayeti dinleyen Sibli, öyle bir ze'ka (nara) attı ki az kalsın canı çıkacaktı”.
kasr-ı emel
kasr-ı emel a. [Ar.] Dünya işlerini bir kenara bırakarak hemen ölecekmiş gibi ahret için çalışmak, kendini ibadete vermek anlamında kullanılan bir terim, “tûl-i emel” (bk. bu madde) karşıtı.
ilhâk
Hadis biliminde, bir hadisi yazarken unutulan söz veya ibareleri sonradan kitabm kenar kısımlarına ekleme ve kaydetme.
Sübhaneke
(Jsl^J [Ar.] İslâmî inacm temel ibadetlerinden biri olan namazm her rekâtında “iftitâh tekbiri” (bk. bu madde)nin hemen ardmdan okunması gereken dua. Bu duanm tamamı şöyle: Sübhaneke allahümme ve bi-hamdik ve te'âlâ ceddük ve lâ ilâhe gayrü…
kelime-i tevhîd
kelime-i tevhîd a. Keli İman esaslarmm özünü ve H Allah’ın birliğini ifade eden m “Lâ ilahe illallah r Muhammedün rasulullah” m (Allah’tan başka Tanrı yok, Muhammed de O’nun elçisi Keli dir.) sözünü ifade eden terim. la tas. Sûfîlere göre “…
ta'lîkât
İslâmî edebiyatta bir metnin iyi ve kolay anlaşılabilmesi için sayfa kenarlarma düşülen notlar veya eklemeleri içeren eserlerin ortak adı ve bunun için kullanılan terim.
cem'iyyet
C-n» ^) [< Ar. cem'] İslâm dünyasında ve OsmanlI devletinde 19. yüzyılm ilk çeyreğinden itibaren siyasî, İlmî ve sosyal amaçla kurulan teşkilât. Bu söz ilk defa İslâm dünyasında 18. yüzyıl başında Yunan- Katolik mezhebi Salvatoryenler adına…
şikeste
İslâm h sanatmda, “aklâm-ı sitte” (b bu madde) dışında kalan ve ç sık kullanılan “nesta'lîk” (bk. b madde) adlı yazı türünün kura ları bir kenara bırakılarak hı yazmayı amaçlayan biçimi iç kullanılan terim