İşaret

(5 (اشار 2. Söz aracılığı olmadan maksadı başkasına haber vermek.2. Cok latif oldugu icin ibareyle anlatılamayan husus. 3. | Tasavvuf bir işaret ilmidir Cilmu'Lişâre); ifade edilir hale gelince anlaşılmaz olur |. Süfilerin sözleri işaret, ima ve rumuz şeklindedir. Bazı hususlar gerçekten sözle anlatılamadığı için, diğer bazı hususlar ise ehliyetsizlerden korumak ve korunmak için işaretle anlatılır. Cem halindeyken artık işaret söz konusu olmaz. | Mana âleminden gelen işaretler de vardır. Bir işin yapılıp yapılmaması konusunda şeyhin üstü kapalı olarak maksadını belli etmesine de işaret denir. Bu deyim | istiharelerde de kullanılır. Bkz. Fal. Arif olana besdir işaret eae Arif isen bir gül yeter korkmağa Cahil isen gir bahçeye yıkmağa Lâedri Isaretimizle yetinmeyene ifademiz yarar sağlamaz Hallâc İşaret-i gaybiye Manevi işaret.

UjUi) [Ar.] tas. Tasavvuf itâ ehli arasmda bir niyeti, hedefi veya anlamı ya da özel bir duygu ve düşünceyi değişik sembollerle anlatma yöntemi. § tam. işâret-i İlâhiyye a. (< Lı^ ojUl) tas. Tasavvuf inancında evliyaullaha vaki itâ olan ilham.

Arapça olan bu kelime Türkçe’de de aynı mânâda kullanılır, ifadeyi, dilin yardımcılığı olmadan bir başkasına haber vermek. İnce manalar içerdiği için konuşanın ibareyle açıklayamadığı şey. Manevî olgunlukta, zirve (cem) de iken işaret söz konusu olur, zira o zirve, ifadelerle sınırlandırılmayan, sonsuza açılan bir kapıdır. Sınırlı akıl (ibareleri) ile o sınırsızı kuşatmak mümkün değildir. Özellikle tahkîk ehli sufîler, tevhîd konusunda üçüncü şahsın anlatımı imiş gibi konuşmayı tercih ederler. İşaret ehli, anlatılmak isteneni anlar, olmayan anlamaz. Aslında anlatılan, şeriatın özüne aykırı da değildir. O şekilde işarete gerek duyulması, sübjektif olmasından kaynaklanır, herkes için tecrübe edilmesi mümkün değildir. Kul yasaya yasaya (dikkat ediniz kitaptan okuya okuya değil) tahkik yolu ile işaretleri anlar hâle gelir. Şeyh Abdülhakim Arvasî, imam-ı Rabbanî’nin “Mektûbât” mı okurken “içinde anlamakta zorlandığımız ifadeler olmakla birlikte, manevî bereketten mahrum kalmamak için okuyoruz” şeklinde tevazu gösterirdi. İşaret, hal ile alâkalıdır, özeldir. Herkese göre değil, erbabına göredir.Arif isen bir gül yeter kokmağa Câhil isen gir bahçeye yıkmağa. Lâedrî