Ara
Menü
ذ

Fal

فال

Köken ve kullanım

i. ar.

فال

Süleyman Uludağ, Tasavvuf Terimleri Sözlüğü

Süleyman Uludağ, Tasavvuf Terimleri Sözlüğü · Süleyman Uludağ

  1. Ugur, kadem, meymenet, ilerde yapılması düşünülen bir işin hayırlı ve faydalı sonuçlar vereceğine dair bazı ip uçlarının ve işaretlerin bulundu- Buna inanmak. 2. Kurân د Kerim açılarak bazı hususlarda fala bakıldığı gibi diger dini bir kitap açılarak da fala bakılabilir. 3. Şeyhin hal, hareket ve tavırlarını ilerde iyi şeylerin olacağının işareti olarak kabul etmek de faldır. Fakat mutasavvıflar bu tür fallara "işaret, ‘besaret’, gibi isimler verirler. Bazı şeylerde uğur (tefe'ül) bulunduğunu kabul etmek günah değildir. Fakat uğursuzluğa (teşe'üm) inanmak günahtır. Yıldız falı kahve falı, el falı süfilerin ilgilendikleri şeyler degildir. Caiz olan fala Jal-ı hayr da denilir. Bkz. Hum.
  2. Kurân د Kerim açılarak bazı hususlarda fala bakıldığı gibi diger dini bir kitap açılarak da fala bakılabilir. 3. Şeyhin hal, hareket ve tavırlarını ilerde iyi şeylerin olacağının işareti olarak kabul etmek de faldır. Fakat mutasavvıflar bu tür fallara "işaret, ‘besaret’, gibi isimler verirler. Bazı şeylerde uğur (tefe'ül) bulunduğunu kabul etmek günah değildir. Fakat uğursuzluğa (teşe'üm) inanmak günahtır. Yıldız falı kahve falı, el falı süfilerin ilgilendikleri şeyler degildir. Caiz olan fala Jal-ı hayr da denilir. Bkz. Hum.
  3. Şeyhin hal, hareket ve tavırlarını ilerde iyi şeylerin olacağının işareti olarak kabul etmek de faldır. Fakat mutasavvıflar bu tür fallara "işaret, ‘besaret’, gibi isimler verirler. Bazı şeylerde uğur (tefe'ül) bulunduğunu kabul etmek günah değildir. Fakat uğursuzluğa (teşe'üm) inanmak günahtır. Yıldız falı kahve falı, el falı süfilerin ilgilendikleri şeyler degildir. Caiz olan fala Jal-ı hayr da denilir. Bkz. Hum.

Açıklamalı İslâmî Terimler Sözlüğü

Açıklamalı İslâmî Terimler Sözlüğü · Prof. Dr. İsmail Parlatır

Değişik yöntemlerle um gelecekten veya bilinmeyen veâlemlerden haber verme, gizemörli kişilik özelliklerinden dem an urma konusunu içine alan ve da hurafe sanatı olarak nitelenen beceriye dayah kehanet sanatı saiçin kullanılan bir terim. İslâm rşıdünyasında fal konusuna çokası lukla baş vurulmakla birlikte taç Kur’ân-ı Kerîm’de onunla ilgili an herhangi bir açık ayet söz konun-ı su değildir. Hatta ayet ve hadisbelerde, gaybı bilme, insanın kaöz, derini değiştirme iddiası taşıevî yan, Allah’tan başka varlıklar Aldan yardım alma gayesi güden de her türlü hurafe, batıl inanç ve r”ı uygulamalar yasaklanmıştır.

ise Buna rağmen zaman içinde keun lime ve isimlerle fal tutma, zardir. larla fal açma, astroloji unsurlar ân kullanılarak kişinin falına bakım ma, kesilmiş koyunun veya kurn. ” banm ciğerine bakarak fal açma nya uygulamaları söz konusu olmuş; taayrıca yaygın olarak su fah, çay na falı, kahve falı, tuz fah, bakla falı tirgibi fal çeşitleri halk arasmda vlâ yaygınlaşmıştır.

Hatta Kur’ân-ı ur; Kerîm’den, Mevlânâ’nm Mesşey nevî’sinden, Hafız’ın Divân’ırıdan, Muhammediye gibi dinî kitaplardan fal açıldığı, bu konuda “Fal-nâme” tarzında eserler kaleme alındığı da edebiyat tarihinde söz konusudur. Üstelik halk arasmda, “Fala inanmasan da faldan geri kalma. ” tarzmda yaygın atasözleri ile deyimlerin yerleşmesi bu batıl inancm toplum içinde ne denli tutunduğunun en çarpıcı örneklerinden biridir.

Dinî Terimler Sözlüğü

Dinî Terimler Sözlüğü

Atılan boncuk ve baklaya, koyunun kürek kemiğine ve benzerlerine bakmak sûretiyle gaybdan, gelecekten haber verme işi.

Ümmetimden bir kısmını bana gösterdiler. Dağları, sahrâları doldurmuşlardı. Böyle çok olduklarına şaştım ve sevindim. Sevindin mi? dediler, evet dedim. Bunlardan ancak yetmiş bin adedi hesabsız Cennet'e girer dediler. Bunlar hangileridir diye sordum. İşlerine sihr, büyü, dağlamak, fal karıştırmayıp, Allahü teâlâdan başkasına tevekkül (güvenip) ve güvenmeyenlerdir denildi. (Hadîs-i şerîf-Kimyây-ı Seâdet)

Tasavvuf Sözlüğü

Tasavvuf Sözlüğü

Arapça uğur, meymenet gibi anlamlan olan bir kelimedir. Bundan türemiş mütefâil kelimesi, iyimser (optimist) anlamına gelirken, zıddı olan müteşaim kelimesi de, kötümser (pessimist) mânasını ihtiva eder. Hayra yorma manasında kullanılan fal, kafayı meşgul eden bir konuda Kur’an-ı Kerim açılarak yapılır. Bunun usûlü şöyledir: Göz kapatılır Kur’an-ı Kerim’den rastgele bir sayfa açılır. O sayfadan itibaren yedi sayfa öncesi çevrilir ve burada göze çarpan ilk ayet esas alınarak okunur, manası üzerinde tefekkür edilir. Hâfız’ın Divan’ı için İran’da tefe’ül adeti vardır. Mevlâna’nın Mesnevisi, Ahmed Bican’ın Ahmediyye’si vs. gibi eserler için Anadolu’da aynı durum söz konusudur. Buna “fâl-i hayr” da denir. Kuşların uçuşundan birşeyler kestirmek gibi hususlar islâm’da kabul edilmemiştir. Geleceği görmek maksadıyla fal açmak, gaybı bilmeye yönelik boş bir çabadır; zira gaybı ancak Allah bilir. Gaybı biliyorum diye iddiada bulunmak da küfürdür. Bununla ilgili olarak; bakla atmak, suya bakmak, kahve içildikten sonra, kalan telvesinin aldığı şekil üzerinde yorumlara girişmek vs. gibi usûllerle fal açanlar islâm nazarında reddedilmiştir. Ancak entelleküel kesimde bile bu tür sapmaların sıkça görülmesi, öyle sanıyoruz ki insanın majik yanından kaynaklanmaktadır. Gizli olana duyulan merak bazındaki yöneliş, insanoğlunun zaafını gösterir.

İlgili maddeler

Sözlüğe dön