ARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
791 sonuç · toplam 791 · “Edeb” · 4/33
01Mecdîzâde Mustafa Efendi
Mecdîzâde Mustafa Efendi (1672-1722), Mecdî Mehmed Efendi'nin oğlu; İstanbul medreselerinde ders veren, Arap dili ve edebiyatındaki birikimiyle anılan Osmanlı âlimidir.
Molla Tevfîk bin Mehmed
Molla Tevfîk bin Mehmed (ö. 1010/1601-02), Gîlân’dan Diyarbakır ve İstanbul’a uzanan ilmî yolculuğunda umuma açık dersler vermiş; Türkçe ve Farsça edebiyatla, kitap istinsahıyla ve muallimlikle tanınmış âlimdir.
Nahîfî Süleyman Efendi
Süleyman Nahîfî, Mevlânâ'nın Mesnevî'sini Türkçeye nazmen tercüme eden büyük çalışması, divanı, na‘t ve hilyeleriyle XVIII. yüzyıl dinî-tasavvufî edebiyatının önemli ismidir.
Nev‘î Yahyâ Efendi
Nev‘î Yahyâ Efendi (940-1007/1533-1599), Malkara'da doğmuş; medrese hocalığı ve III. Murad'ın şehzadelerine muallimlik yapmış, kelâm, tefsir, mantık, tasavvuf ve edebiyat alanlarında çok sayıda eser vermiş Osmanlı âlim ve şairidir.
Osman Paşa Hocası Ömer Efendi
Osman Paşa Hocası Ömer Efendi (ö. 1721), Konya'dan İstanbul'a gelerek ilmiye mesleğinde yükselen; öğretimi, zühdü ve edebî kişiliğiyle anılan Osmanlı âlimidir.
Sâbûhî Ahmed Dede
Sâbûhî Ahmed Dede, Bektaşî Kasım Baba çevresinden sonra Konya’da Mevlevî terbiyeye giren; Şam ve Yenikapı meşihatlarında Mesnevî okutan XVII. yüzyıl şairidir.
Şeyh es-Seyyid Muhammed Ârif Bey
ŞEYH es-SEYYİD MUHAMMED ARİF BEY Hasan Efendi nam zatın oğludur. Şeyh Şerefeddin Efendi hazretlerinin hulefasın dandır. İkinci Ordu ser-baytarı miralay idi. Edirne'de bulunduğu sinin-i medide zarfında Hz. Şeyh'in daire-i irfanına dahil olup…
Şeyh Hâfız Muhammed Hasîb Efendi
Velâdeti 1272/(1856); irtihâli 16 Recep 1329/(11 Temmuz 1911)’dur. Elliyedi sene muammer olmuşlar, yirmialtı sene neşr-i feyz-i tarîkat eylemişlerdir. Bâb-ı Meşîhatte Evrâk Müdîriyyeti'nde ve Silsile-i merâtib-i ilmiyyede bulundular. Pek ed…
Tahirü’l-Mevlevî (Tahir Olgun)
Tahirü’l-Mevlevî, son Osmanlı ve erken Cumhuriyet dönemleri arasında Mesnevî tedrisi, dinî edebiyat, şerh ve dergicilik faaliyetleriyle Mevlevî kültürünü taşıyan müelliftir.
Tâhirülmevlevî
Tâhirülmevlevî (Mehmed Tâhir Olgun, 1877-1951), Yenikapı Mevlevîhânesi'nde 1001 günlük çilesini tamamlamış son mesnevîhanlardan; Fâtih ve Süleymaniye camilerinde verdiği Mesnevî dersleri, şerhleri ve edebiyat tarihi çalışmalarıyla Osmanlı'd…
Takıyyüddin b. Abdülkādir el-Mısrî
Takıyyüddin b. Abdülkādir el-Mısrî (yaklaşık 1543-1597), Gazze doğumlu Hanefî âlim; Mısır medreselerinde ders vermiş, Hanefî ulemâ tabakatı ve dil-edebiyat eserleri yazmıştır.
Trabluslu Ahmed Dede
Trablus’tan İstanbul’a gelen Ahmed Dede, Beşiktaş Mevlevîhânesi’nde dört yıl meşîhat hizmetinde bulunmuş ve 1185/1771’de vefat etmiş Mevlevî şeyhidir.
Vardarî Şeyhzâde Abdülvehhab Efendi
Vardarî Şeyhzâde Abdülvehhab Efendi (1694/95-1724), babasıyla Medine'de bir yıl mücavir kalan ve dönüş yolunda İskenderiye'de vefat eden genç Osmanlı âlimidir.
Virânî Baba
Virânî Baba, hayatının ayrıntıları rivayetlerle çevrili; Ehl-i beyt ve On İki İmam sevgisini, tasavvuf ve Hurûfî kavramlarla işleyen divanı ve İlm-i Câvidân adlı risalesiyle Alevî-Bektaşî edebiyatında belirginleşen şairdir.
Hamse-i Atâyî, mürettep Divan ve fıkha dair risâlesi
Nev‘îzâde Atâullâh Atâyî · Sefîne, zeylinin yanı sıra mürettep bir Divan'ı, el-Kavlü'l-Hasen fî Cevâbi Kavli'l-Hasen adlı fıkıh eseri ve beş edebî eserden oluşan Hamse'si bulunduğunu kaydeder.
Mesâbîh'in manzum tercümesi
Kuloğlu Mustafa Efendi · Hadis mecmuası Mesâbîh'i manzum olarak Türkçeye çevirmiştir; nüshası umumi kütüphanede bulunmaktadır.
Ezher ve üç dilli tahsil
Ahmed Celâleddîn Dede (Baykara) · Ezher dersleri, özel hocalar ve Mevlevîhâne çevresi içinde Arapça, Farsça, dinî ilimler ve edebiyat tahsil etti.
Peyâm-ı Sabah’ta Bektâşî Sırrı’na cevap
Balabânî Şeyh Hasan Hüsnü Efendi · Ahmed Rıfkı’nın Bektâşî Sırrı adlı eserine, Peyâm-ı Sabah gazetesinin edebî ilâvesinde yayımlanan seri yazılarla cevap vermiştir.
Türkçe bülbülnâme geleneğindeki halkası
Birrî Mehmed Dede · Manzum ve mensur karışık yazdığı Bülbülnâme, Türk edebiyatında XVI. yüzyıldan itibaren gelişen bülbülnâme-Gül ü Bülbül dizisinin bir halkası olarak anılır.
Segâh Âyin-i Şerifi
Buhûrîzâde Mustafa Itrî Efendi · Makam, usul ve merasim akışını geniş bir bestede birleştiren seçkin Mevlevî âyinidir.
Risâle-i Kalemiyye
Bosnevî Ahmed Çelebi · Kalemin şekli ve hareketini Kur’anî, edebî ve dilbilgisel çağrışımlarla anlatan Arapça inşâ risalesi.
Mahfil dergisi
Tahirü’l-Mevlevî (Tahir Olgun) · 1920-1926 arasında altmış sekiz sayı çıkan, yükü büyük ölçüde kendi üzerinde kalan dinî-ilmî-edebî dergi.
Hakkında yazılanlar ve kendisinden geriye kalanlar
Ebü’l-Abbâs Ahmed b. Ca‘fer es-Sebtî · Sözleri ve halleri müridlerince derlenmişse de bu derleme günümüze ulaşmamıştır; hakkında yazılan ilk risâle, sohbetlerine katılan İbnü'z-Zeyyât'ın Ahbâru Ebi'l-Abbâs es-Sebtî'sidir.
Eserlerinin sayısı ve Tarâif ve't-telâid'in kime ait olduğu
Sîdî Muhtâr el-Küntî · Telifleri 314 kitap ve risâle olarak da, 300 civarı olarak da verilir; Tarâif ve't-telâid adlı eser bir kaynakta oğlu Sîdî Muhammed'e, bir başkasında doğrudan kendisine nisbet edilir.