tarikat.orgARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
244 sonuç · toplam 663 · “Âdâb” · 3/11
01Rüyet
$5) Görmek, görülmek, vizyon, didar. tas. a Ahirette-cennette Allah'ı görmek. b Rüyetullah, Allah'ın görülmesi (cr). İlahi tecellileri bu dünyada temaşa etmek. c İlâhî tecellileri ruh âleminde kalp gözüyle temaşa etmek. Zat-ı Bâri'nin dünya…
Tevhit
Birlik. tas. a Allah'ın zatını, aklen tasavvur edilen ve zihnen tahayyül edilen her şeyden tecrit etmek (cr). “Allah'ı zihninizde dilediğiniz gibi tasavvur edin, ama bilin ki bu tasavvur Allah değildir.” b Tevhit üç türlüdür: Hakk'ın Hak iç…
Veladet
(65 (ولاد >. Doğum. 2. tas. Talibin mürşide intisap etmesi ve tarikate girmesi. Buna çoğu zaman velâdet-i sâniye, velâdet-i maneviye, velâdet-i ruhiye (ikinci doğum, manevi doğum, ruhun doğuşu) gibi isimler verilir. Şeyh ile müridi arasında…
Veli
¢. Evliya Dost, yar, sevgili, eren, ermiş. tas, Hakk'ın dostu ve sevgili kulu. “Allah bir kulunu sevdimi onun gören gözü, işiten kulağı; tutan eli, yürüyen ayağı olur. Bu kul Allah'tan bir şey dilese dileği kabul edilir. Allah’a sıgındığınd…
Zehâp
Gitme, geçme. tas. a Gaybet hali. b Sevgiliyi temaşa esnasında kalbin duyulur nesnelerin farkına varamaması, kendinden geçtigi için eşyanın farkında olmaması. Temaşa edilen sevgilinin şu ya da bu olması farketmez. Zünnün, durumunu araştırma…
ikâf
ikâf a [Ar.] Hadis biliminde, bir haberin bir sahabiye ait ola duğunu söyleme veya bir hadie sin senedini bir sahabeye ulaştırıp orada bırakma durumu veya işi. a m ikâmet a. [Ar.] İslâmî ibadeta lerin en önemlilerinden olan ı namazm farzı k…
evhaş-Allah
“Allah acı göstermesin! Allah kaza belâ vermesin! ” anlamında bir iyi dilek sözü. levh-i mahfûz a. [< Ar levhü’l-mahfûz ] Kâi natta var olacak ve meydana ge lecek olayları, değişimleri veya yok oluşları düzenleyen İlâh takdirin kayıtlı bulu…
a'râf
Uâi> J) [Ar. arf’ın ç. b.] “Yüksek yer, burç.” alamındaki bu terim, cennet ile cehennem arasında bulunan ve bu iki yeri birbirinden ayıran surun üzrinde bulunan en yüksek tepenin adı için kullanılmıştır. Kur’ân-ı Kerîm’in yedinci suresinin…
imlâ
GıLI) [Ar.] Hadis biliminde, hadis uzmanı olan kimselerin rivayet ettiği hadisleri veya bir i hadis bilgininin ya da bir şeyhin okutacağı metni öğrenciye dikte ettirmesi veya birebir yazdırması işi.
ilelü’l-hadîs
Hadis biliminde, sağlam ve sağlıklı haberin doğruluğunu zedeleyici nitelikteki gizli ya da bilinmeyen sebepleri inceleyen bilim dahnın ortak adı.
mu'ânaka
) [Ar.] Müslüman toplumlarda, sevgi ve saygmın bir ifadesi olarak kucakmu laşma eylemini ifade eden bu terim, “âdâb-ı mu'âşeret” kurallarmdan biri olarak îslâm dünya- mu smda Hz. Peygamber döneminden beri yerleşmiş bulunmaktadır.
dürzîlik
dürzîlik a. Fatimî devletinin altmcı halifesi Hâkim Biemrillah döneminde onun veziri Hamza b. Ali tarafindan Şiîliğin İsmailiyye mezhebi içinden çıkan yeni bir İlâhî din kurulduğunu 1 Muharrem 408 / 30 Mayıs 1017 tarihinde açıklaması ile gü…
besmele
“Rahman ve rahim olan Allah’ın adıyla” anlamma gelen “Bismi’llahi’rrahmani’r-rahîm” sözünün kısaltması. Bu sözün başmda okunan “E'ûzü billahi mine’şşetâni’r-racîm” (Allah’ın lânet edip kovduğu şeytanın şerrinden Allah’a sığınırım. ) sözü il…
munkatı hadis
munkatı hadis a. Hadis biliminde, m senedinin başmdan veya sonundan bir ya da birden fazla ravîsi düşen hadis. Bu tür hadislere zayıf veya merdud adı da verilmiştir. Bununla birlikte, bu tür hadis başka bir senetle uyumlu olur ve kopuk sene…
i'câzü’l-Kur'ân
[Ar Kur’ân’m özünde bulunan ede bî ve estetik üstünlüğünün muhtevasındaki derinlik v zenginliğinin bir başka eserd bulunamayacağım ya da bi benzerinin yapılamayacağm ifade eden bir terim. Bu sö Kur’ân-ı Kerîm’de bire bi geçmemekle birlikte,…
cimrilik
Farsça “cimrî” sözünün Türkçeye geçmesi ve bu sözden “-lik” ekiyle yeni bir isim yapılması yoluyla dilimize kazandınlan bir terim. “Elindeki parayı harcamaya kıyamama, eli sıkılık, hasislik, pintilik” anlamındaki bu söz, Kur’ân-ı Kerîm’de h…
müstehab
Peygamber’in bazen yapıp bazen terk ettiği sünnetlerinden olup ibadetlerin ve beşerî ilişkilerin daha güzel ve daha verimli olmasmı sağlayan ahlâkî değerler için kullanılan terim. Bu söz, “mendub, nâfile, âdâb” (bk bu maddeler) gibi terimle…
bayram
Dinî ve millî değerler bakımmdan kutsal ve özel önemi olan, ayrıca bu değerlerin topluca kutlandığı gün. Dinî bayramlar yılda iki defa kutlanmaktadır. Birincisi Ramazan Bayramı olup “ıyd-1 fıtr” olarak da adlandırılmaktadır. Bu bayram halk…
zevk
Tatma duy Z gusu veya keşif ya da ilham yoluyla kalbin hakikate ermesi ya da bu yolla kalbe ulaşan İlâhî bilgi.
yemîn keffâreti
yemîn keffâreti a. Allah’ın admı anarak yemin eden kimsenin bu yeminini bozması veya yerine getirememesi durumunda ödemesi gereken bedeller için kullanılan terim. Bu bedeller, Kur’ân-ı Kerîm’de “Tahrîm suresi, 66 / 2 ve Mâ'ide suresi, 5 / 8…
ifk hadisesi
ifk hadisesi a. Adını Kur’ân-ı Kerîm’de “Nâr suresi” nde geçen “ifk” sözünden alan bu terim, iftira, en kötü ve çirkin yalan anlamında kullanılmıştır. Bu yalan ve iftira, Hz. Âişe’ye “Mustalik Gazvesi” sırasmda atılmıştır. Savaş sonrasında…
dâ'î
Sözlük anlamı “Çağırmak, seslenmek davet etmek. ” olan bu söz, “İnsanları mensup olduğu veya bağlandığı din ya da mezhebine davet eden kimse. ” anlamında bir terim. Ayrıca dâ'üer, İslâm dünyasında ortaya çıkan mezhepleri duyurma, yayma veya…
fitre
G>^) [< Ar. sadakatü’l-fıtr < fatr] Sözlük anlamı, “Kesmek, yaratmak, ikfye ayırmak. ” olan “fatr” kökünden gelen bu söz, oruç açmayı ifade eden “sadakatü’l-fıtr” veya “zekâtü’l-fitr” (bk. bu madde) sözünün Türkçede kısaltılmış biçimidir. B…
bâhiyye
İslâm’m yasak veya haram kıldığı değerleri helâl gösterme ve mubah saymayı ilke edinmiş olan Bâtınî akımlar ve tarikatler için kullanılan bir ad. Bu inançta olanlar, dinî kurallarm bireyi Allah’a ulaşmada bir vasıta olduğunu savunmuşlar, “f…