fitre

G>^) [< Ar. sadakatü’l-fıtr < fatr] Sözlük anlamı, “Kesmek, yaratmak, ikfye ayırmak. ” olan “fatr” kökünden gelen bu söz, oruç açmayı ifade eden “sadakatü’l-fıtr” veya “zekâtü’l-fitr” (bk.

bu madde) sözünün Türkçede kısaltılmış biçimidir. Buna bazı bölgelerde “fitra” da denilmektedir. İslâmî inancm önemli ibadetlerinden olan fitre, sosyal ve bireysel anlamda manevî değere sahiptir.

Özellikle ramazan orucu içinde verilmesi caiz görülen bu sadakanm mezhepler arasmda farklı yorumlandığı da söz konusudur. Hanefîlere göre vacip olan bu ibadet, öteki mezheplerce, yani Şâfiî, Mâliki, ve Hanbelîlerce farz olarak değerlendirümiştir. Ancak bu son mezhepte farz ile vacip uygulama bakımmdan eşdeğerde görüldüğü için arada büyük bir uygulama sorunu söz konusu değildir.

Ergenlik çağma gelmiş her Müslüman’m fitre vermesi gerekli görülmüş; evli olmayan Müslüman kadınlarm fitreyi kendilerinin vermesi, evli olanların ise kocası tarafından karşılanması caiz görülmüştür. Yine çocuklann fitresi de babaya ait telakkî edilmiştir. Fitre miktarı ve fitre verilecek kimselerin durumları da İslâm hukukçuları tarafından makul ölçüler çerçevesinde her dönem için ayrı karara bağlanmıştır.

Özellikle fitre verilecek kimselerin, fitre verme yükümlülüğünde olmaması, muhtaç durumda bulunması, güzel ahlâklı olması gibi ölçütlere dikkat edilmesi salık verilmiştir.