tarikat.orgARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
191 sonuç · toplam 2452 · “Rih” · 1/8
01Abdullah Bosnevî
Abdullah Bosnevî (1584–1644), Bayramî-Melâmî terbiyesini Hasan Kabadûz’dan alan; İbnü’l-Arabî’nin Fusûsu’l-hikem’ine yazdığı Türkçe ve Arapça şerhlerle tanınan sûfî müelliftir.
Müferrihzât Hasan Efendi
Müferrihzât Hasan Efendi (ö. 1727), şeyhülislâm imamlığından medrese görevleri ve Bosna kadılığına ilerleyen Osmanlı âlimidir.
Seferihisarlı Abdülvehhab Efendi
Seferihisarlı Abdülvehhab Efendi (ö. 1724), İstanbul medreselerinden Medine, Galata ve Edirne kadılıklarına yükselen Osmanlı âlimidir.
Târihçibaşı-zâde Şeyh Muhammed Âgâh Ağa
Muhammed Âgâh Ağa (ö. 1184/1770), Enderun’da yetişen, Nâyî Osman Dede ile sohbet eden ve Neccârzâde Rızâeddin Efendi’den Nakşibendî feyzi alan Mesnevîhan bir sûfîdir.
Târihçibaşızâde Şeyh Muhammed Âgâh Ağa
Târihçibaşızâde Muhammed Âgâh Ağa (ö. 1184/1770), Enderun’da yetişmiş; Nâyî Osman Dede ile sohbeti ve Neccârzâde Rızâeddin’den aldığı Nakşibendî terbiyesiyle tanınmıştır.
Emîr Ahmed Buhârî
Emîr Ahmed Buhârî (ö. 922/1516), Abdullah-ı İlâhî’nin İstanbul’daki halifesi; Fatih ve Ayvansaray çevresindeki tekkeleri, yetiştirdiği halifeler ve metin ağıyla erken Osmanlı Nakşibendîliğini kalıcı kuruma dönüştüren sûfîdir.
Şeyh Mustafa el-Bekri Hazretleri
Kudüslü Mustafa el-Bekrî, Şâbâniyye-Halvetiyye irşadını Suriye, Mısır, Hicaz ve Kuzey Afrika’ya taşıyan seyyah, müellif ve Bekriyye’nin pîridir.
Abdullah Salâhî Uşşâkî
Abdullah Salâhî Uşşâkī (1117/1705, Kesriye – 29 Muharrem 1197 / 4 Ocak 1783, İstanbul); Halvetî-Uşşâkī şeyhi, şair ve şârih. Uşşâkıyye'nin Salâhiyye kolunun pîri ; on iki tarikattan nasip aldığı için “câmiu't-turuk” denmiştir. İbnü'l-Arabî'…
Abdullah-ı İlâhî
Abdullah-ı İlâhî (Molla İlâhî, Simavî; ö. 896/1491), Ubeydullah Ahrâr'a intisap edip Nakşibendiyye'yi Anadolu ve Rumeli'de yayan mutasavvıf; Şeyh Bedreddin'in Vâridât 'ının ilk şârihidir.
Abdurrahman en-Niyâzî
Abdurrahman en-Niyâzî (ö. 1311/1894), Kādiriyye'nin Mısır'da teşekkül eden Niyâziyye koluna adını veren pîr ve İskenderiye'deki bir Kādirî tekkenin şeyhidir. Tarihî yeri, Osmanlı derviş dolaşımı ile Mısır'ın resmî tekke idaresinin kesişimin…
Ahmed Bahâeddin Efendi (Bahâî)
Ahmed Bahâeddin Efendi (1872–1923), Şehremini’nde yetişen, İbrâhim Şükrullah ve Ahmed Zarîfî çevrelerine bağlanan; Bahâî mahlasıyla na‘t, gazel, tahmis ve tarih manzumeleri yazan son dönem Sinâniyye-Halvetiyye şairidir.
Ahmed el-Bedevî
596/1200’de Fas’ta doğan, Mekke’de yetişen ve Irak seyahatinden sonra Tantâ’ya yerleşen Ahmed el-Bedevî, Bedeviyye’nin pîridir. Abdül‘âl b. Fakih’in kurumsallaştırdığı irşad halkası, Tantâ’yı Mısır tasavvuf tarihinin başlıca merkezlerinden…
Ârifî Fethullah Çelebi
Ârifî Fethullah Çelebi (ö. 969/1561-62), Kanûnî devrinde beş ciltlik minyatürlü Osmanlı şehnâmesini hazırlayan; evindeki saray atölyesinde hattat ve nakkaşları yöneten Farsça şair ve resmî tarihçidir.
Arslan Baba
Arslan Baba, tarihleri bilinmeyen; Yesevî geleneğinde Ahmed Yesevî’nin ilk mürşidi, Mansûr Ata’nın babası ve peygamberî emanet menkıbesinin taşıyıcısı olarak anılan Türkistan sûfîsidir.
Bâkî (Mahmud Abdülbâkî Efendi)
Bâkî (933/1526-27–1008/1600), İstanbul’da medrese tahsiliyle yükselen; gazelleri, Kanûnî Mersiyesi, siyer ve tarih tercümeleri ile XVI. yüzyıl Osmanlı şiirinin söyleyişini yenileyen Sultânü’ş-şuarâ ve Rumeli kazaskeridir.
Bosnevî Ahmed Çelebi
Bosnevî Ahmed Çelebi (ö. 983/1575), Saraybosna’dan İstanbul ve Bursa medreselerine uzanan kariyeri; hüsn-i hattı, Arap dili ve sanatlı nesriyle tanınan “Şakku’l-kamer” lakaplı Osmanlı müderrisidir.
Bostanzâde Mehmed Efendi
Bostanzâde Mehmed Efendi (942/1535-36–24 Şâban 1006/1 Nisan 1598), Osmanlı tarihinde azledildikten sonra yeniden şeyhülislâmlığa getirilen ilk isimdir. İhyâü ulûmi’d-dîn’i Türkçeye çevirmiş, Mülteka’l-ebhur’u şerhetmiş; manzum fetvaları, şi…
Burhânüddîn
Burhânüddîn, Yahyâ Âgâh İstanbulî’nin Ankara Millî Kütüphane 3200 numaralı istinsahında kaydettiği Zenbûriyye-Kādiriyye silsilesinde Kāsım Şerefüddîn’den sonra, Abdürrezzâk Hamevî’den önce yer alan aktarım halkasıdır. Tam adı, tarihi ve coğ…
Bursalı İsmâil Belîğ
Bursalı İsmâil Belîğ (1079/1668-69–22 Ramazan 1142/10 Nisan 1730), yaklaşık elli yıl imamlık yapan; Güldeste-i Riyâz-ı İrfân ile Bursa’nın şeyh, âlim, şair, sanatkâr ve şehir kurumlarını biyografik bir hafızada birleştiren tarihçi, tezkirec…
Celâleddîn es-Süyûtî
Celâleddîn es-Süyûtî (1445-1505), tefsir, hadis, Şâfiî fıkhı, Kur’an ilimleri, Arap dili, tarih ve tasavvuf sahalarında yüzlerce eser veren; Kahire’nin geç Memlük dönemi ilim hayatını şekillendiren büyük muhaddis ve müelliftir.
Celâlzâde Sâlih Çelebi
Celâlzâde Sâlih Çelebi (yaklaşık 1494/95-1565), Kanûnî devrinde medrese, kadılık, tarih yazıcılığı, tercüme, şiir ve hat sahalarını birleştiren; Halep, Şam ve Mısır kadılıklarında adalet anlayışıyla tanınan Osmanlı âlimidir.
Çandarlı Halil Bey (Muhlisî/Defterî)
Çandarlı Halil Bey (1508–1570), Çandarlı Îsâ Paşa’nın oğlu; medrese öğretiminden Maraş defterdarlığına, Afyonkarahisar sancak beyliği ve Şehzade Orhan’ın lalalığından Budin defterdarlığına geçen Osmanlı ilim ve devlet adamıdır. Şiirlerinde…
Çerkeşşeyhizâde Mehmed Tevfik Efendi
Çerkeşî Mustafa Efendi’nin torunu Mehmed Tevfik Efendi (1826-1901), kadılık ve müderrislikten Meclis-i Meşâyih reisliğine uzanan kariyeri; kelâm, mantık, tasavvuf ve şiir alanlarındaki eserleriyle geç Osmanlı ilim ve kurum tarihinin çok yön…
Ebû Bekir Abdülazîz el-Geylânî
Ebû Bekir Abdülazîz b. Abdülkādir el-Geylânî (532–602/1138–1205-06), Bağdat’ta yetişip el-Cezîre ve Musul havzasında ders ve vaaz veren; Akre’deki türbesi çevresinde kalıcı Kādirî hafıza oluşturan Hanbelî âlimdir.