tarikat.org
Ara ⌕TR
Ara
Menü

BİRLEŞTİRİLMİŞ ŞEHİR DOSYASI

Semerkant

Semerkant · Özbekistan

15 kayıt · 15 şahsiyet bağlantısı · hiçbir içerik silinmeden tek dosyada

TARİHİ VE İLİŞKİLERİ

Şeyhi Nizâmeddin Hâmûş'un çoğunlukla yaşadığı ve dolayısıyla ona burada intisap etmiş olması gereken şehir; Buhara ile birlikte Nakşibendîliğin ilk iki merkezidir.

İlişkili kişi dosyası

Sa‘deddîn-i Kâşgarî: Nizâmeddin Hâmûş'un halifesi Sa‘deddîn-i Kâşgarî, Herat'ı önemli bir Nakşibendî merkezine dönüştürdü ve Abdurrahman Câmî'yi yetiştirdi.

Mekân türü
intisap yeri
Dönem
XV. yüzyıl
Bugünkü durum
Kişi kartı araştırmasında doğrulanan tarihî bağlantı
Konum güveni
Yaklaşık tarihî çevre
KAYIT DAYANAĞIKişi kartı kaynak paketi — Sa‘deddîn-i Kâşgarî

Hâmûş çoğunlukla Semerkant’ta yaşadığına göre ona burada intisap etmiş olmalıdır. Yerel atlas içindeki doğrulanmış şehir merkezi kullanıldı. Coğrafya notu kişi dosyasıyla eşleştirilmiştir; koordinat güveni mekân kaydındaki ayrı alanda değerlendirilmelidir. Bağlantılı kişi kartının temel kaynakları: TDV İslâm Ansiklopedisi, “Sa'deddîn-i Kâşgarî”, c. 35, s. 391-392; Hüseyin Hüsâmeddin, Amasya Târihi, I, 253-254; Fahreddin Safî, Reşehât, I, 313; Fahreddin Safî, Reşehât; ayrıca 2 kaynak daha. Mekân ilişkisi bu kaynak paketinden hazırlanan kişi biyografisinin coğrafya çıkarımıdır; her ayrıntının tek tek aynı kaynakta geçtiği ileri sürülmez.

BAĞLI ŞAHSİYETSa‘deddîn-i KâşgarîSa'deddîn-i Kâşgarî (Kâşgar – 7 Cemâziyelâhir 860 / 13 Mayıs 1456, Herat); Nakşibendî şeyhi. Buhara ve Semerkant'tan sonra Herat'ın da önemli bir Nakşibendî merkezi olmasını sağlamış , Abdurrahman-ı Câmî'yi yetiştirmiştir.

AYNI MEKÂNIN DİĞER KİŞİ BAĞLANTILARI

Bahâeddin Veledgöç durağı — Belh'ten ayrıldıktan sonra 1212'den önce gittiği ve kuşatma sırasında oğlu Mevlânâ ile Şahsiyet dosyasına git →Abdullah-ı İlâhîintisap yeri — Ubeydullah Ahrâr'a intisap edip seyrüsülûkünü tamamladığı ve icâzet aldığı şehir; mürŞahsiyet dosyasına git →Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmîyolculuk durağı — Fîhi mâ fîh 'ten, Hârizmşah'ın kuşatması sırasında burada bulundukları anlaşılır —Şahsiyet dosyasına git →Hoca Ahmed Yesevîtarihî bağ — Timur'un başkenti; Yesi'deki külliyeyi yaptıran gücün merkezi. Kendisini onun neslindenŞahsiyet dosyasına git →Mecdüddin Bağdâdîtarihî bağlam — Hârizmşah Alâeddin Muhammed'in son yıllarındaki merkezlerinden; Cengiz Han ile yapılŞahsiyet dosyasına git →Bahâeddin Nakşibendyayılma merkezi — Halifesi Ya'kūb-i Çerhî'nin yetiştirdiği Ubeydullah Ahrâr'ın merkezi; NakşibendiyyŞahsiyet dosyasına git →Hasan Hüsâmeddin Uşşâkîşeyhinin menşei — Mürşidi Seyyid Ahmed-i Semerkandî'nin nisbesini aldığı şehir; Kübreviyye ve NûrbahŞahsiyet dosyasına git →Bâyezîd-i Bistâmîmenkıbe yeri — Etrafına toplananları dağıtmak için Firavun'un sözünü tekrarladığı rivayet edilen şehŞahsiyet dosyasına git →Seyyid Ahmed-i Buhâriintisap yeri — Devrin en meşhur mutasavvıfı Ubeydullah Ahrâr'a intisap ettiği ve Abdullah-ı İlâhî ilŞahsiyet dosyasına git →Hâce Abdülhâlik Gucdüvânîintisap yeri (ihtilâflı) — Bazı kaynaklara göre Yûsuf el-Hemedânî ile burada karşılaşıp intisap etmiŞahsiyet dosyasına git →Seyyid Emîr Külâlreddedilen ziyaret — Timur'un başşehri; torununun oğlunun kaydına göre Emîr Külâl burada Timur'u ziyŞahsiyet dosyasına git →Sa‘deddîn-i Kâşgarîintisap yeri — Şeyhi Nizâmeddin Hâmûş'un çoğunlukla yaşadığı ve dolayısıyla ona burada intisap etmişŞahsiyet dosyasına git →Muhammed Pârsâhadis meclisi — Uluğ Bey'in çağırmasıyla geldiği ve İbnü'l-Cezerî ile hadis meclisinin kurulduğu başŞahsiyet dosyasına git →Zengi Atahalife kabri — Birinci halifesi Uzun (Usullük) Hasan Ata'ya nisbet edilen bir mezarın bulunduğu şehiŞahsiyet dosyasına git →Sultan Veledaile menşei — Annesi Gevher Hatun'un babası Lala Şerefeddin'in memleketi. İlişkili kişi dosyası SultŞahsiyet dosyasına git →
15 mekân kaydı ve 15 kaynak bağlamı bu dosyada birleştirilmiştir.

BU DOSYADA BİRLEŞEN KAYITLAR

SemerkantBahâeddin VeledBelh'ten ayrıldıktan sonra 1212'den önce gittiği ve kuşatma sırasında oğlu Mevlânâ ile birlikte bulunduğu şehir; Hârizmşah'ın eline geçince muhtemelen Belh'e döndü. İlişkili kişi d
SemerkantAbdullah-ı İlâhîUbeydullah Ahrâr'a intisap edip seyrüsülûkünü tamamladığı ve icâzet aldığı şehir; mürşidi görev alanı olarak burada Anadolu'yu gösterdi. İlişkili kişi dosyası Abdullah-ı İlâhî : Si
SemerkantMevlânâ Celâleddîn-i RûmîFîhi mâ fîh 'ten, Hârizmşah'ın kuşatması sırasında burada bulundukları anlaşılır — yolculuğun ilk yönünü gösteren kayıt. İlişkili kişi dosyası Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî : Mevlânâ C
SemerkantHoca Ahmed YesevîTimur'un başkenti; Yesi'deki külliyeyi yaptıran gücün merkezi. Kendisini onun neslinden sayanlardan Şeyh Zekeriyyâ da Semerkantlıdır. İlişkili kişi dosyası Hoca Ahmed Yesevî : Hoca
SemerkantMecdüddin BağdâdîHârizmşah Alâeddin Muhammed'in son yıllarındaki merkezlerinden; Cengiz Han ile yapılan savaşta yenilmesiyle hânedan tarihe karışmıştır. Menkıbe bu sonu şeyhin bedduasına bağlar. İl
SemerkantBahâeddin NakşibendHalifesi Ya'kūb-i Çerhî'nin yetiştirdiği Ubeydullah Ahrâr'ın merkezi; Nakşibendiyye'nin Orta Asya'daki hâkim tarikat hâline gelmesi buradan yürümüştür. İlişkili kişi dosyası Bahâed
SemerkantHasan Hüsâmeddin UşşâkîMürşidi Seyyid Ahmed-i Semerkandî'nin nisbesini aldığı şehir; Kübreviyye ve Nûrbahşiyye icâzetleri ondan gelmiştir. İlişkili kişi dosyası Hasan Hüsâmeddin Uşşâkî : Hasan Hüsâmeddin
SemerkantBâyezîd-i BistâmîEtrafına toplananları dağıtmak için Firavun'un sözünü tekrarladığı rivayet edilen şehir. İlişkili kişi dosyası Bâyezîd-i Bistâmî : Ebû Yezîd Tayfûr b. Îsâ b. Sürûşân el-Bistâmî, er
SemerkantSeyyid Ahmed-i BuhâriDevrin en meşhur mutasavvıfı Ubeydullah Ahrâr'a intisap ettiği ve Abdullah-ı İlâhî ile tanıştığı şehir. İlişkili kişi dosyası Seyyid Ahmed-i Buhârî : Seyyid Ahmed-i Buhârî (ö. 994/
SemerkantHâce Abdülhâlik GucdüvânîBazı kaynaklara göre Yûsuf el-Hemedânî ile burada karşılaşıp intisap etmiştir; Buhara rivayetiyle çelişir. İlişkili kişi dosyası Hâce Abdülhâlik Gucdüvânî : Abdülhâlik Gucdüvânî, Y
SemerkantSeyyid Emîr KülâlTimur'un başşehri; torununun oğlunun kaydına göre Emîr Külâl burada Timur'u ziyaret etmeyi reddetmiştir. İlişkili kişi dosyası Seyyid Emîr Külâl : Seyyid Emîr Külâl (1284–1370), Mu
SemerkantSa‘deddîn-i KâşgarîŞeyhi Nizâmeddin Hâmûş'un çoğunlukla yaşadığı ve dolayısıyla ona burada intisap etmiş olması gereken şehir; Buhara ile birlikte Nakşibendîliğin ilk iki merkezidir. İlişkili kişi do
SemerkantMuhammed PârsâUluğ Bey'in çağırmasıyla geldiği ve İbnü'l-Cezerî ile hadis meclisinin kurulduğu başşehir; Mirza Halîl'in onu Buhara'dan uzaklaştırma teşebbüsü de buradan gelmiştir. İlişkili kişi
SemerkantZengi AtaBirinci halifesi Uzun (Usullük) Hasan Ata'ya nisbet edilen bir mezarın bulunduğu şehir. İlişkili kişi dosyası Zengi Ata : Asıl adının Ay Hoca olduğu nakledilen Zengi Ata, Hakîm Ata
SemerkantSultan VeledAnnesi Gevher Hatun'un babası Lala Şerefeddin'in memleketi. İlişkili kişi dosyası Sultan Veled : Sultan Veled (1226–1312), Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî’nin oğlu; Hüsâmeddin Çelebi’nin